ကေလးက သိပ္ငယ္ေသးရင္ေရာ မိဘေတြ ျပသာနာျဖစ္တာကို နားလည္ပါ့မလား?

ဒီ၀က္ဆိုဒ္ ေတြ က ေရးထားတဲ့ အခ်က္လက္ေတြ အရ မိဘေတြ လမ္းခဲြၾကတဲ့ အခါ ကေလးက ဘယ္ အသက္အရြယ္ ျဖစ္ျဖစ္ သူတို ့အေပၚမွာ ၾကီးစြာေသာ သက္ေရာက္မွု ျဖစ္ေစပါသတဲ့။

ကေလးေတြ ဟာ မိဘေတြ အေပၚမွာ ရာႏွုန္းျပည့္ မွီခိုဘ၀နဲ  ့ေနထိုင္ေနၾကရတာမို ့၊ လမ္းခဲြၾကတဲ့ အခါ  ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္တဲ့ ကေလးရဲ ့အမူအက်င့္ အေျပာင္းလဲေတြ ကုိ ၾကိဳတင္ သိထားသင့္ပါတယ္။

ေမြးစမွ ၆လ အထိ
******
ရင္ခြင္ပိုက္ အရြယ္ေလးမို ့မိဘေတြ ရဲ ခ်စ္ျခင္းေမတၴာေတြ အာရံုစူးစိုက္မွုေတြ အထူးလိုအပ္ေနတဲ့ အရြယ္ပါ။ အထိေတြ ့ေတြ ကုိ သူတို ့ခံစားနားလည္တယ္။ အေဖ အေမ ကို ခဲြျပီး သိေနျပီ။ အေဖ သိပ္ရင္ ပုိအိပ္တဲ့ ကေလး၊ အေမ သီခ်င္းဆိုရင္ ရီျပတဲ့ ကေလး စသျဖင့္ အာရံုေတြ နဲ ့သိေနၾကပါျပီ။ အသံေတြ၊ အျမင္ အာရံုေတြနဲ ့ေလာကၾကီးကုိ စူးစမ္းေလ့လာခ်ိန္မို ့ကေလးေရွ ့မွာ ရန္မျဖစ္မိဖို ့လိုပါတယ္။ လမ္းခဲြၾကရမယ္ဆိုရင္ေတာင္ ျဖစ္ႏိုင္ မိဘတစ္ဦးစီ က တလွည့္စီ အခ်ိန္နဲ ့တာ၀န္ယူထိန္းေပးျပီး ခေလးကုိ ေမတၴာ ၂ မ်ိဳး စလံုး ရေအာင္လုပ္ေပးသင့္တယ္။

၁၈ လ မွ ၃ ႏွစ္အထိ
******
ဒီအရြယ္က သူတို ့လိုခ်င္တာကို ရယူဖို ့ျဖစ္ႏိုင္သမွ်နည္းေတြနဲ ့မိဘကို ေသြးတိုးစမ္းေနတဲ့ အရြယ္ပါ။ မိမိကုိယ္ကုိ ယံုၾကည္ခ်က္ အျပည့္နဲ ့ၾကီးျပင္းဖို ့ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္ရမယ့္အရြယ္ပါ။ သူတို ့ေတြ ဟာ စြန္ ့ပစ္ခံရမွာ၊ မိဘရဲ ့ အပစ္တင္ျခင္းခံရမွာ၊ ဂရုမစိုက္ခံရမွာကို ေၾကာက္တတ္ၾကတယ္။

ကေလး ဒီအရြယ္မွာ ကြာရွင္းၾကမယ္ဆိုရင္ ..လုပ္သင့္တာေတြက .. အတူ မေနေတာ့ေပမယ့္ လဲ ကေလးရဲ ့ အျပဳမူေတြ ေျပာင္းလဲမွုေတြ နဲ ့ပတ္သက္ျပီး ဆက္လက္ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးၾကမယ္။ အတူမေနေတာ့တဲ့ မိဘရဲ ့ ဓာတ္ပံု ကုိ ျမင္သာတဲ့ ေနရာမွာထားေပးရမယ္။ ဒီ လမ္းခဲြမွုနဲ ့ပတ္သက္ျပီး ကေလးက သူ ့ရဲ ့ခံစားမွုေတြ ကုိ လြတ္လပ္စြာေျပာဆိုတာကုိ နားေထာင္ေပးႏိုင္ရမယ္။

ကေလးေရွ ့မွာ ၇န္မျဖစ္ရဘူး။ မျငင္းခုန္သင့္ဘူး။

ကေလးက သက္မဲ့ ပစၥည္းေတြ (ေစာင္အစုပ္ေလး၊ အရုပ္ေဟာင္းေလး စသျဖင့္ ေပၚမွာ အလြန္မင္းတြယ္တာမွဳ ျပတာမ်ိဳး) ကုိ မပိတ္ပင္ပဲ နားလည္ေပးရမယ္။ တခ်ိဳ ့က အိပ္ခ်ိန္ေတြ ေျပာင္းသြားတာမ်ိဳး၊ သင္ၾကားမွုေတြ (ကုိယ့္ဘာသာ ဆီး ၀မ္းသြားတတ္ေအာင္ သင္ေပးတာမ်ိဳး စသျဖင့္) မွာ အတတ္ေႏွးသြားတာမ်ိဳး။ ဒါေတြဟာ ပံုမွန္ သက္ေရာက္မွုေတြပါ။ ကေလးကို မဆူပူပဲ၊ သင္ၾကားမွုေႏွးေနရင္ နားလည္ေပးပါ။ အခ်ိန္ေပးပါ။

၃ႏွစ္ မွ ၅ ႏွစ္ အရြယ္
******
ဒီအရြယ္ေလးေတြ ဟာ မိမိ ဘာသာ ရွာေဖြစူးစမ္းတဲ့ အရြယ္ပါ။ စိတ္ကူးယဥ္ ကစားနည္းေတြနဲ ့ သူတို ့ ႏွစ္သက္တာေလးေတြ၊ အနာဂတ္အတြက္ ျဖစ္ခ်င္တဲ့ အိပ္မက္ေတြ စတင္ ပံုေဖာ္ေနတဲ့ အရြယ္ပါ။ သူတို ့ ခ်စ္ခင္သူေတြ အထူးသျဖင့္မိဘေတြ မုန္းမွာ အျပစ္တင္မွာ ေၾကာက္ၾကတယ္။

မိဘေတြ ရဲ ့ကြာရွင္းမွု ကို သူ ့ဘာသာ စိတ္ကူးယဥ္ အေတြးေတြနဲ ့ျပန္သင့္ျမတ္ဖို ့ေျပာဆိုတာမ်ိဳး လုပ္တတ္တယ္။ (ဥပမာ .. “ေဖေဖနဲ ့ေမေမ က ျပန္ေပါင္းေတာ့မွာ လို ့ေျပာတယ္” ဆိုျပီး သူမ်ားေတြကို ေျပာတတ္ၾက၊ မိဘေတြ ၾကားမွာ ေျပာတာမ်ိဳး လုပ္တတ္တယ္)

ဒါေၾကာင့္ ကေလးက သူ ့ အေတြးေတြ ကုိ ေျပာဆိုတဲ့ အခါ “မဟုတ္တမ္းေတြ ေျပာရမလား၊ ညာရမလား” ဆိုျပီး အျပစ္မတင္ပါနဲ ့။

ကုိယ့္ေၾကာင့္ မိဘ ေတြ အဲလို ျပသာနာတက္ၾကရတယ္လို ့ေတြး ျပီး သူတို ့မွာ အျမဲ အျပစ္ရွိသလို ခံယူသြား တတ္တယ္။ တခ်ိဳ ့ ဆိုရင္ စကားေျပာေနာက္က်သြားတာမ်ိဳး၊ လူေတြ အမ်ားၾကီးနဲ ့မေနတတ္ေတာ့ပဲ သီးျခား ကစားလို တာမ်ိဳးေတြ ျဖစ္လာတတ္တယ္။

ကေလး ပုိတြယ္တာတဲ့ မိဘနဲ ့တပတ္ကုိ ၃ရက္ သို ့မဟုတ္ ၄ ရက္အတူေပးေနဖို ့ စီစဥ္သင့္တယ္။ ဒါဟာ ကေလးရဲ ့စိတ္လွဳပ္ရွား ခံစားမွုကုိ ေျဖေဖ်ာက္ေနတဲ့နည္းျဖစ္တာ နားလည္ေပးရမယ္။

ကေလးဟာ အတူေနရတဲ့ မိဘ ကပါ သူ ့ကို ထားျပီး ထြက္သြားလိမ့္မယ္ ဆိုတဲ့ အေတြးေတြ ၀င္ျပီး အတူေနမိဘ ကုိ ေက်နပ္ေအာင္ ပိုခ်စ္ေအာင္ (သူ ့စိတ္မပါပဲလဲ) အျပဳမူေတြ လုပ္ျပျပီး ေနတတ္ၾကရွာတယ္။ ဒါေၾကာင့္ “ဘာမလုပ္ရင္ ေမေမမခ်စ္ေတာ့ဘူးေနာ္” ဆိုျပီး စ ေနာက္ သလိုေတာင္ မေျပာမိပါေစနဲ ့။

၆ႏွစ္ မွ ၈ ႏွစ္
******
သက္တူရြယ္တူ အျခား ကေလးေတြနဲ ့ပုိ ေပါင္းေဖာ္ခ်င္လာျပီး၊ သူမ်ားေတြနဲ ့ယွဥ္ျပိဳင္တတ္လာျပီ။ လူမွုေရး၊ ေပါင္းသင္းဆက္ဆံေရး၊ ပညာေရး၊ စသျဖင့္ စိန္ေခၚမွုအသစ္ေတြ ကုိ သူတို ့ရင္ဆိုင္ၾကရတဲ ့အခ်ိန္ပါ။
အတူမေနရတဲ့ မိဘ ကို ပုိျပီး တမ္းတမိတာမ်ိဳး၊ ကုိယ့္ စိတ္လိုအပ္ခ်က္ကုိ မသိက်ဳိးကြ်ံျပဳျပီး၊ ဟန္လုပ္ဖံုးကြယ္ရင္း စိတ္မေပ်ာ္ျဖစ္ေနတဲ့ မိဘ ကုိ ပုိျပီး နားလည္ေပးတတ္တာမ်ိဳး လုပ္တတ္ၾကတယ္။

ဒီအရြယ္မွာကြာရွင္းၾကရင္ ကေလးက နက္နက္ရွိဳင္းရွိဳင္း ၀မ္းနည္းေၾကကြဲၾကရသတဲ့။ ပညာေရး၊ ေပါင္းသင္းဆက္ဆံေရး ေတြမွာ နဂိုရွိျပီးသား ထက္ ဆုတ္ယုတ္ေႏွာင့္ေနွးသြားတာေတြ၊ ပုိျပီး ေဒါသၾကီးတတ္၊ ၀မ္းနည္းတတ္တာေတြ၊ မၾကာခန ေခါင္းကိုက္တာ၊ ဗိုက္နာတာ ေတြ နဲ ့ေနာက္ဆံုး ရြယ္တူေလးေတြနဲ ့ မၾကာခနျဖစ္တတ္တယ္။

လံုျခံဳမွု သိပ္မရွိပဲ ၾကီးျပင္းသလို ခံစားရတတ္တယ္။

ဒါေၾကာင့္ မိဘေတြ အေနနဲ ့ဒီလကၡဏာေတြ ကုိ သိထားသင့္ပါတယ္။ ကေလး ရဲ ့၀မ္းနည္းမွုေတြ ကုိ ေျပာျပခိုင္းတာမ်ိဳး၊ စိတ္ရွည္ လက္ရွည္ နားေထာင္ေပးတာမ်ိဳး၊ လာမေတြ ့ႏိုင္ရင္ေတာ့ ဖုန္းမွန္မွန္ ဆက္ေပးတာမ်ိဳး စသျဖင့္ ခ်စ္ျခင္းေတြ ျပသင့္တယ္။ မိဘေတြ အဆင္မေျပ ၾက ေပမယ့္ ကေလး အေပၚ ခ်စ္ျခင္း မေလ်ာ ့ဘူးဆိုတာ ျပသင့္ပါတယ္။

၉ႏွစ္ မွ ၁၂ ႏွစ္
******
သူတို ့ပတ္၀န္းက်င္ေလးက အိမ္၊ေက်ာင္း၊သူငယ္ခ်င္းေတြ၊ အိမ္နီးခ်င္းေတြနဲ ့ေနသားက်စျပဳလာတဲ့ အခ်ိန္မွာ မိဘေတြ ကြာရွင္းၾကတဲ့ အခါ ရွက္တတ္ျပီ။ မကြာရွင္းေအာင္ မတားႏိုင္တဲ့ အတြက္ သူတို ့ကုိ သူတို ့လဲ စြမ္းအားမဲ့သူ၊ အျဖစ္မရွိသူလို ခံစားမိၾကတယ္။

ေခါင္းကိုက္၊ဗိုက္နာ၊ ေမာပန္းလြယ္ ျပီး အာရံုမစူးစိုက္ႏိုင္ျဖစ္ၾကမယ္။ မေက်နပ္မွု အစိုင္အခဲေတြ ကုိ ျမိဳသိပ္ထားရလို ့ဆတ္ဆတ္ထိမခံျဖစ္ေနမယ္။ ေက်ာင္းမွာ စြမ္းေဆာင္ႏိုင္မွုေတြ က်ဆင္းမယ္။ ရြယ္တူေတြနဲ ့ ဆက္ဆံေရးထိခိုက္တယ္။ တခ်ိဳ ့ကလဲ ခံစားမွုေတြ ကုိ ဖံုးကြယ္ျပီး အရင္ကထက္ ပုိျပီး တက္ၾကြစြာ၊ ပိုျပီး ေပ်ာ္ရႊင္စြာ ေနထိုင္ျပဳမူျပတတ္တယ္။ မိဘေတြအေနနဲ ့ဒီလို မ်က္ႏွာဖံုးစြပ္ျပီး ဟန္ေဆာင္ေနတဲ့ ကေလးရဲ ့ အနာကုိ ျမင္ေအာင္ ၾကည့္တတ္ဖို ့လိုပါတယ္။

ကေလးကုိ စိတ္ရွည္စြာ နားေထာင္ေပးပါ။ သူ ့ရဲ ့စိုးရိမ္ပူပန္မွုေတြ၊ ေဒါသေတြ ကုိ ေျပာျပတဲ့ အခါ ဟန္ ့ တားျခင္း မျပဳနဲ ့။ ကုိယ့္ အိမ္ေထာင္ဘက္က မေကာင္းလို ့ကုိယ္က ဒီလို ဆံုးျဖတ္လိုက္ရသလို မေျပာမိေစနဲ ့။ အေဖ ကုိ ထိလဲ နာ အေမကုိထိလဲ နာတတ္တဲ့ အရြယ္မို ့အနာတရမျဖစ္ပါေစနဲ ့။ ကေလးကေန တဆင့္ ကုိယ္ေျပာခ်င္တဲ့ စကားေတြကုိ ေျပာခိုင္းတာမ်ိဳး ေရွာင္က်ဥ္ပါ။

၁၃-၁၈ ႏွစ္
******
မၾကာခင္ လူၾကီးျဖစ္ေတာ့မယ့္ အခ်ိန္ကုိ ေရာက္လာျပီ ဆိုေပမယ့္ တခ်ိဳ ့ဆယ္ေက်ာ္သက္ေတြ က ထိရွလြယ္တဲ့ အေနထားမွာ ရွိေနဆဲပါ။

သူတို ့ရဲ ့အနာဂတ္ လမ္းေၾကာင္း အတြက္ အားအင္ အျပည့္နဲ ့ပံုေဖာ္ရမယ့္ အခ်ိန္ မိဘေတြ ၾကားမွာ အေျပာင္းလဲ ျဖစ္သြားတဲ့ အခါ မိသားစုအေပၚ တာ၀န္ယူလိုစိတ္ပုိမ်ားလာတယ္၊ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ သူတို ့မွာလဲ ေပ်ာ္ရႊင္ခ်မ္းေျမ ့တဲ့ အိမ္ေထာင္ေရး တစ္ခု ေဖာ္ေဆာင္ဖို ့မျဖစ္ႏိုင္ေလာက္ဘူး ဆိုတဲ့ စိတ္မ်ိဳး၀င္ျပီး သမီး ရီးစားရွိေနရင္ အဲဒီ ဆက္ဆံေရးကို ထိခိုက္ေစတယ္။ တခ်ိဳ ့ကလဲ စိတ္က်ေရာဂါ၀င္သြားတတ္တယ္။

အၾကံေပးျခင္း၊ ဟန္ ့တားျခင္း မျပဳပဲ သားသမီး က ရင္ဖြင့္ေနခ်ိန္မွာ စိတ္ပါလက္ပါ နားေထာင္ေပးပါ။ ကေလး ကုိ လူၾကီးလို နားလည္ေလာက္ျပီ အထင္နဲ ့ကုိယ့္ဆံုးျဖတ္မွုကုိ ၁၀၀%နားလည္ေပးဖို ့မေမွ်ာ္လင့္ပါနဲ ့တဲ့။

အသက္ ၁၈ ႏွစ္ ေနာက္ပိုင္း အထိလဲ စိတ္အနာရြတ္က ပါေနဆဲ၊ တခ်ိဳ ့ကလဲ ပိုၾကီးလာတာ ကို ေတြ ့ရသတဲ့။

**************************************************************************************
ေဖေဖ ေမေမတို ့ေရ .. ကြ်န္မေတာ့ ကေလးေတြ ေျဖထားတာေတြ၊ သနားစရာ ထိရွမွုေတြ နဲ ့သူတို ့ေပၚ သက္ေရာက္တဲ့ ဆိုးက်ိဳးေတြ ကုိ ဖတ္ရင္း ဖတ္ရင္း အဲဒီေဆာင္းပါးေတြ ကို တခါတည္း အဆံုးထိ မဖတ္ႏိုင္လို ့ ရက္ခဲြ ျပီး ဖတ္ရပါတယ္။ လမ္းခဲြဖို ့ကိုယ္တိုင္ ရင္ဆိုင္ ေနရတဲ ့စံုတဲြေတြ ဆိုရင္လဲ ဒီထက္မက ဆိုးမွာပဲ။ ဘယ္မိဘ က ကုိယ့္သားသမီး ကုိ နာက်င္ေနတာ ျမင္ခ်င္မလဲေနာ္။

ဒါျဖင့္ ဒီေလာက္ဆိုးက်ိဳးေတြ မ်ားေစလို ့မိဘေတြ အိမ္ေထာင္ မကဲြနဲ ့လို ့ေျပာေနတာလား လို ့ေမးရင္ မဟုတ္ဘူးလို ့ေျဖပါရေစ။ တခ်ိဳ ့ အိမ္ေထာင္ေရးမွာလဲ ကေလး ေကာင္းက်ိဳး အတြက္ ကဲြလိုက္ ရတာေတြ ရွိပါတယ္။

ဥပမာ မိဘေတြက လမ္းမခဲြၾကေပမယ့္လဲ ..ကေလးေရွ ့မွာ အျမဲ တက်က္က်က္ ရန္ျဖစ္ၾက၊ ျငင္းခုန္ၾကတာမ်ိဳး၊ အေဖ က တမ်ိဳး၊ အေမ က တမ်ိဳး နဲ ့အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပုိင္းမွာ လဲ အသြင္မတူ တဲ ့အခါ ကေလးေတြ က ပိုစိတ္ရွဳပ္ရတာမ်ိဳး၊ ရန္ျဖစ္ရင္ ကေလးေရွ ့မွာ ရိုက္ႏွက္ တတ္ၾကတာမ်ိဳး၊ မေက်နပ္မွု ကို ကေလး အေပၚမွာ ပံုခ်ၾကျပီး ကေလးကို နာေအာင္ ေျပာဆိုတာမ်ိဳး ကလဲ ေရရွည္မွာ ကေလး ကုိ ထိခိုက္မွု ပို မ်ားေစျပန္တယ္။

ဒါေၾကာင့္ ..လမ္းခဲြမွ ပိုေကာင္းမယ္လို ့ခံယူတဲ့ မိဘေတြ အေနနဲ ့ကေလး ဒဏ္ရာ နည္းေစမယ့္နည္းလမ္း ကုိ ေရြးခ်ယ္သင့္ပါတယ္။ ပတ္၀န္းက်င္က လူေတြကလဲ ဒီေဆာင္းပါးေလး ဖတ္ျပီး ကေလးေတြရဲ ့ စိတ္အနာကုိ နားလည္ စာနာတတ္ႏိုင္ၾကပါေစေနာ္။

အေၾကာင္းရင္း ၾကီးၾကီးမားမားလဲ မရွိ၊ အေသးမႊားျပသာနာ ကို အေလ်ာ ့ေပးဖို ့ အတၲ မာနေတြ ခံေနျပီး၊ လမ္းဆံုမွာ ေက်ာခ်င္းကပ္ ရပ္ေနၾကတဲ့ ေဖေဖ ေမေမ ေတြ ေနာက္မက်ခင္ ဒီေဆာင္းပါးေလးဖတ္မိျပီး ကေလး တစ္ေယာက္ရဲ ့က်လုဆဲဆဲ မ်က္ရည္ကုိ သုတ္ေပးႏိုင္ခြင့္ရရင္ ေတာ့ ပုိေကာင္းတာေပါ့ရွင္။
Source : မစုဥာဏ္ (N&N Myanmar Online shop)

က်မ္းကိုး
http://www.children-and-divorce.com/children-divorce-statis…
http://thedivorcehelpclinic.com
http://www.focusonthefamily.com/…/how-could-divorce-affect-