“အတတ္လည္းသင္၊ ပဲ့ျပင္ဆံုးမ၊ ခ်စ္ေ၀မွွ်” တဲ့ ေဖေဖမ်ားျဖစ္ဖို ့….

ကုန္ေစ်းႏွုန္းေတြကျမင့္၊ လုပ္ငန္းခြင္ ေတြမွာ စိန္ေခၚမွုေတြ မ်ားျပားလွတဲ့ ေခတ္ၾကီးမွာ ေဖေဖအမ်ားစုဟာ စား၀တ္ေနေရး အတြက္ လံုးပမ္းရင္း သားသမီးကုိ ပဲ့ျပင္ဆံုးမဖို ့အသာထား၊ တခ်ိဳ ့ဆိုရင္ နီးနီးကပ္ကပ္ေနဖို ့ အခ်ိန္ မေပးႏိုင္ ေလာက္ေအာင္ အလုပ္မ်ားၾကရတာ ျမင္ဖူးမွာေပါ ့ေနာ္။

လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ ၃၀ (ကြ်န္မတို ့ငယ္ငယ္) တုန္းက ကြ်န္မတို ့မိဘေတြ က်င့္သံုးခဲ့တဲ့ သားသမီးနဲ ့မိဘၾကားက ဆက္ဆံေရး ပံုစံေတြ နဲ ့ အခု ကြ်န္မတို ့က ကုိယ့္သားသမီးကုိ ဆက္ဆံေနတဲ့ ပံုစံေတြ ဟာ တျဖည္းျဖည္းနဲ ့ ကဲြျပားလို ့လာေနပါျပီ။

အရင္ေခတ္ေတြ တုန္းကေတာ့ ေဖေဖေတြက ေငြရွာျပီး၊ အေမေတြက ပဲ ကေလးကုိ ထိန္းေက်ာင္းၾက၊ သြန္သင္ဆံုးမၾကနဲ ့ေပါ ့ ။ ေဖေဖေတြကလဲ ကေလးေတြ အရိုအေသပ်က္မွာစိုးလို ့ အေရာတ၀င္မေနပဲ ခပ္တန္းတန္း ေနခဲ့ၾကတာ မ်ားပါတယ္။ အခု ေခတ္မွာေတာ့ ေမေမေတြလဲ ေငြရွာၾကရလို ့၊ ေဖေဖေတြလဲ ကေလး ထိန္းကူေနၾကပါျပီ။

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရဲ ့Senior Centers (ဘိုးဘြားရိပ္သာလိုမ်ိဳး) မွာ ေနၾကတဲ့ ေဖေဖမ်ားကုိ စစ္တမ္း ေကာက္ထားတဲ့ သုေတသနတစ္ခုမွာ .. ေဖေဖအမ်ားစုဟာ.. ကုိယ့္သားသမီးေတြ ကုိ အခ်ိန္မေပးခဲ့လို ့ ေနာင္တရေနၾကေၾကာင္း ေတြ ့ရပါသတဲ့။ သူတို ့ေတြဟာ သားသမီးေတြ ေရွ ့ေရးအတြက္ အလုပ္ကုိ ဖိလုပ္ရင္း၊ ခ်စ္စဖြယ္ တီတီတာတာ အရြယ္ေလးေတြကုိ မ်က္ကြယ္ျပဳခဲ့ၾကရတာမို ့ အသက္ၾကီး ရင့္လာတဲ့ အခါ ကေလးေတြနဲ ့ရင္းႏွီးခ်စ္ခင္မွုက သိပ္မရွိ၊ သြန္သင္ဆံုးမေပမယ့္ ကေလးေတြက နားမေထာင္၊ တခ်ိဳ ့ ဆိုရင္ စကားေျပာဆိုလို ့မရတာမ်ိဳး အထ ိ ျဖစ္ျပီး ေနာင္တ ေတြနဲ ့ဘ၀ကုိ အထီးက်န္စြာ ျဖတ္သန္း ေနၾကရပါတယ္။ သူတို ့ရဲ ့ဘ၀ မွာ ျပန္လည္ျပင္ဆင္ခြင့္သာ ရခဲ့ရင္ ့သားသမီးေတြ ငယ္စဥ္က အခ်ိန္ေပးျပီး ခ်စ္ခင္ယုယမွုေတြ ျပန္ေပးၾက၊ ေပ်ာ္ရႊင္တဲ့ မိသားစု ဘ၀ကုိ ျပန္လိုခ်င္ၾကေၾကာင္း အမ်ားစုက ေျဖၾကပါသတဲ့။

ကဲ အဲဒီလို ေနာင္တမ်ိဳး မရေအာင္၊ ေနာက္ျပီး သားသမီးေတြက.. အေဖ့ကုိ ခ်စ္ခင္ တြယ္တာျပီး အားကိုးတဲ့ ဆက္ဆံေရးမ်ိဳးရလာေအာင္ ေဖေဖတို ့အေနနဲ ့ဘာေတြ လုပ္သင့္သလဲ။

************************************************************

(၁) သားသမီးေတြကုိ အခ်ိန္ေပးပါ။

ဖခင္နဲ ့ သားသမီးၾကား ရင္းႏွီးခ်စ္ခင္မွု ကုိ ကေလးငယ္စဥ္ ကတည္းက တည္ေဆာက္ သင့္ပါသတဲ့။ အေမေတြ ကုိးလ လြယ္ ဆယ္လဖြားျပီး မွ အေဖရယ္လို ့ျဖစ္လာတာ မဟုတ္ဘူးေနာ္။ အေမ ကုိယ္၀န္စရွိျပီ ဆိုတာနဲ ့ အေဖေတြကလဲ သေႏၡသားေလးနဲ ့ရင္းႏွီးမွု စယူသင့္ပါျပီ။

အေမ့၀မ္းထဲမွာ ရွိေနစဥ္ ကတည္းက စကားေျပာေပးတာမ်ိဳး၊ လက္နဲ ့ဗိုက္ကုိ ကိုင္ေပးတာမ်ိဳး ေစာႏိုင္သမွ် ေစာေအာင္ ရင္းႏွီးမွုယူသင့္ပါတယ္။

လသား အရြယ္ေလးေတြ ဟာ စကားလံုးေတြကုိ နားမလည္ေသးေပမယ့္၊ အထိအေတြ ့ေတြကုိ ခဲြျခားသိတတ္တာမို ့ေန ့စဥ္ ကေလးေတြကုိ ေပြ ့ဖက္ျခင္း၊ နမ္းရွံဳ ့ျခင္းျဖင့္ ခ်စ္ျခင္းကုိ ျပသ သင့္ပါတယ္။

ကေလး အတြက္ အျမဲတမ္း အခ်ိန္ေပးဖို ့မျဖစ္ႏိုင္ရင္ေတာင္ ေန ့စဥ္ အခ်ိန္တစ္ခု သတ္မွတ္ေပးျပီး အတူေနေပးျခင္းအားျဖင့္ ကေလးေတြ စိတ္ထဲမွာ သူတို ့ဟာ သူတို ့ေဖေဖအတြက္ အေရးၾကီး တဲ့ သူေတြ ျဖစ္တယ္ဆိုတာ ကို သိေစႏိုင္ပါတယ္။

မူလတန္း ေလာက္ကေန ဆယ္ေက်ာ္သက္ အရြယ္ အထိ၊ အနည္းဆံုး တပတ္တၾကိမ္ေလာက္ ေဖေဖနဲ ့ သားသမီးေတြ အခ်ိန္ဆိုျပီး သတ္မွတ္သင့္တယ္။ တီဗီထိုင္ၾကည့္ျပီး စကားမေျပာပဲေနတာမ်ိဳးထက္၊ သားသမီးေတြနဲ ့အျပင္ အတူတူ သြားတာမ်ိဳး (ဒါမွမဟုတ္) အိမ္မွာ အတူတူ ကစားၾကတာမ်ိဳး လုပ္သင့္ပါတယ္။

(၂) စည္းကမ္းေတြ ခ်မွတ္သလို၊ ခ်စ္ျမတ္ႏိုးမွုေတြလဲ ျပပါ။

အိမ္ေထာင္စုေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ကေလးေတြ က အေဖေတြကို အေမထက္ ပိုေၾကာက္ၾကတယ္။ အထူးသျဖင့္ အျပစ္လုပ္မိတဲ့ အခ်ိန္ေတြမွာေပါ ့။ ကေလးဆိုတဲ့ အမ်ိဳးက မလုပ္သင့္တာ၊ မလုပ္ေစခ်င္တာ လုပ္ၾကစျမဲ မို ့ဖခင္ေတြ အေနနဲ ့Firm and fair ဆိုသလို တင္းလိုက္ ေလ်ာ့လိုက္လုပ္ရပါမယ္။ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ခ်က္ေတြကုိ လဲလုပ္၊ တဘက္ကလဲ ခ်စ္ျခင္းေတြကုိလဲ ျပတဲ့နည္းပါ။ ေကာင္းတဲ့ အမူအက်င့္ေတြ လုပ္တဲ့ အခါမွာ ခ်ီးက်ဴးေျပာဆိုဖို ့လဲ မေမ့ပါနဲ ့။

(၃) ကေလးေတြ အတြက္ စံျပ ပုဂိဳလ္ျဖစ္ပါေစ။

ကေလးေတြ ကိုယ္တိုင္ သတိထား မိသည္ျဖစ္ေစ၊ သတိ မထားမိသည္ ျဖစ္ေစ၊ ေဖေဖဟာ သူတို ့ ေတြ အတြက္ေတာ့ စံျပ ပုဂိဳလ္ေတြျဖစ္တယ္။ ဖခင္ဆီက ေလးစားခ်စ္ခင္တဲ့ ဆက္ဆံမွုေတြကုိ လက္ခံရတဲ့ သမီးဟာ အရြယ္ ေရာက္လာလို ့အိမ္ေထာင္ဘက္ရွာတဲ့ အခါ သူ ့ဖခင္လို လူမ်ိဳးကို ပုိရွာၾကတယ္။ အဲ.. သား ေယာက္က်ားေလးေတြ က်ျပန္ေတာ့လဲ သူျမင္ေတြ ့ေနရတဲ ့ဖခင္ရဲ ့မိသားစုအေပၚ ဦးေဆာင္မွဳ၊ တာ၀န္ယူမွုေတြကုိ စံျပအေနနဲ ့လိုက္ျပီး အတုယူၾကပါတယ္။

(၄) နားေထာင္ေကာင္းသူေတြျဖစ္ေအာင္ ၾကိဳးစားပါ။

တခ်ိဳ ့အိ္မ္ေတြ မွာ တခုခုဆို အေဖလုပ္သူကုိ မေျပာရဲ မဆိုရဲ နဲ ့အေမ ့ကုိပဲ ေျပာျပတိုင္ပင္ခ်င္ၾကတာ ျမင္ဖူးၾက၊ ၾကံဳဖူးၾကမွာေပါ ့ေနာ္။ ဒါေၾကာင့္ ကေလးေတြ က ကုိယ့္ကုိ ဘာမဆို ေျပာရဲ ဆိုရဲ တိုင္ပင္ရဲေအာင္ သူတို ့ ေလးေတြ ရဲ ့ စိတ္ကူး၊ ျပသာနာ စတာေတြကုိ ငယ္စဥ္ကတည္းက နားေထာင္ေပးတတ္တဲ့ အက်င့္ကုိ လုပ္ရမွာျဖစ္တယ္။

(၅) လက္ဦးဆရာျဖစ္ပါေစ။

ဘ၀ရဲ ့အေရးၾကီးတဲ့ သင္ခန္းစာေတြ၊ အမူအက်င့္ေကာင္းေတြ ကုိ ကိုယ္တိုင္လဲ က်င့္သံုးျပ၊ ကေလးေတြကုိလဲ သင္ျပေပးျခင္းနဲ ့သူတို ့ မွန္ကန္တဲ့ ေရြးခ်ယ္မွုေတြ လုပ္ႏိုင္ေအာင္ ငယ္စဥ္ကတည္းကသင္ေပးသင့္ပါတယ္။ ကေလးကုိ သူလုပ္ႏိုင္တဲ့ အလြယ္တကူ ေအာင္ျမင္မွုေတြထက္၊ မေအာင္ျမင္ေပမယ့္ အၾကိမ္ၾကိမ္ ျပန္ၾကိဳးစားတဲ့ ၾကိဳးပမ္းအားထုတ္မွုကုိ ပုိျပီး အေလးထားတတ္ေအာင္ သင္ေပးပါ။

(၆) ထမင္း အတူတူစားပါ။

မိသားစု၀င္ အခ်င္းခ်င္း ရင္းႏွီးခ်စ္ခင္ေအာင္၊ မိသားစုတန္ဖိုးသိေအာင္ ေလ့က်င့္တဲ့ ေနရာမွာ မိသားစု ထမင္း၀ိုင္းက အေရးၾကီးဆံုးပါ။ အနဲဆံုး တေန ့တနပ္ေတာ့ အတူတူ စားသင့္ပါတယ္။ ထမင္း၀ိုင္းမွာ ကေလးေတြကုိ စကားေျပာခြင့္ေပးရင္း သူတို ့ရဲ ့တေန ့တာ အေၾကာင္းအရာေတြကုိ သိႏိုင္သလို၊ အေဖေတြ အေနနဲ ့ လိုအပ္သလို ပါ၀င ္ပတ္သက္မွုကုိ ေပးႏိုင္တယ္။

(၇) စာဖတ္ျပပါ။

တီဗီေတြ၊ အင္တာနက္ေတြ ေပါေနတဲ့ ေခတ္မို ့ခက္ရင္ ခက္ပါလိမ့္မယ္။ ငယ္စဥ္ကတည္းက စာဖတ္ျခင္း ကုိ ႏွစ္သက္ေစတဲ့ အက်င့္ကုိ ပ်ိဳးေထာင္ေပးျခင္းဟာ ကေလးရဲ ့တသက္စာလံုး ကုိယ္ရည္ကုိယ္ေသြးျမင့္မားဖို ့၊ ေတြးေခၚမွုစြမ္းအားေတြ ျမင့္မားေစဖို ့..အဖိုးတန္တဲ့ အရင္းႏွီးျဖစ္ပါတယ္။ သူတို ့ခ်စ္တဲ့ ေဖေဖက စာဖတ္ျပတဲ့ အခါ ကေလးေတြက ပုိျပီး စိတ္ထဲဆဲြထင္ေနတတ္ပါသတဲ့။

(၈) လံုျခံဳစိတ္ခ်မွုကုိ ေပးပါ။

မိဘႏွစ္ဦး အဆင္မေျပမွုေတြၾကားမွာ ၾကီးျပင္းရတဲ ့ကေလးေတြဟာ စိတ္ဓာတ္လံုျခံဳမွု နည္းပါးစြာ၊ အားငယ္စြာ (ဒါမွမဟုတ္) အလိုမျပည့္မွုေတြ နဲ ့ၾကီးျပင္းရတာမို ့..မိမိရဲ ့ဇနီးသည္အေပၚမွာ ၾကင္နာစြာ ဆက္ဆံေျပာဆိုျခင္း နဲ့ ကေလးေတြကုိ လံုျခံဳစိတ္ခ်ရတဲ့ အသိုက္အျမံဳေလးတစ္ခု ဖန္တီးေပးရာေရာက္ေစပါတယ္။

ကေလးေတြကုိ ရိုက္ႏွက္ဆံုးမျခင္း၊ ဇနီးမယားကုိ ကုိယ္ထိလက္ေရာက္ ရိုက္ႏွက္ျခင္း နဲ ့ ၾကမ္းတမ္း စြာဆဲဆိုျခင္း စတဲ့ အျပဳအမူေတြဟာ ကေလးေတြ ကို ကူးစက္ေစပါတယ္။ ေက်ာင္းေတြမွာ၊ လူမွုဆက္ဆံေရးနယ္ပယ္ေတြမွာ မ၀င္ဆန္ ့ေတာ့ပဲ စရိုက္ၾကမ္းၾကမ္းေလးေတြ ျဖစ္ေနၾကတဲ့ ကေလးမ်ားရဲ ့ ေနာက္ကြယ္မွာ အိမ္က ဘ၀ကုိ မေက်နပ္မွု က တစ္ခုအပါအ၀င္ပါ။

ကြ်န္မဖတ္တဲ့ ေဆာင္းပါးတစ္ခုက ေတာ့ ဖခင္ေကာင္းျဖစ္ဖို ့နည္းလမ္း ၁၀၁ နည္းဆိုျပီး ့ စာရင္းျပဳစု ထားပါတယ္။ ျမန္မာေတြနဲ ့သင့္ေတာ္မယ္ထင္တဲ့ ဒီ ၈ နည္း ကုိပဲ ေရာေမြျပီး ေရးလိုက္တာပါ။ ( ၁၀၁ ခုလံုးေရးရင္ အိမ္က သမီးရဲ ့ေဖေဖက ျငဴစူေတာ့မွာကုိ စိုးတာလဲ ပါပါတယ္ း)

သုေတသနေတြထဲမွာ ဖခင္ဆီက ေႏြးေထြးတဲ့ ဆက္ဆံမွုကုိ ရရွိတဲ့ ကေလးေတြဟာ ၾကီးျပင္းလာတဲ့ အခါ မိမိကုိယ္ကုိ ယံုၾကည္တဲ့ စိတ္ ပုိျပီး ျမင့္ျမင့္မားမားရွိၾကတယ္လို ့ဆိုထားပါတယ္။ ငယ္စဥ္တုန္းက ေဖေဖေတြရဲ ့ သြန္သင္ဆံုးမမွုေတြဟာ သားသမီးရဲ ့ရည္မွန္းခ်က္ပန္းတိုင္ ခ်မွတ္ဖို ့၊ ဘ၀ရဲ ့ စိန္ေခၚမွုေတြကုိ ရင္ဆိုင္ရတဲ့ အခါ မွန္မွန္ကန္ကန္ေရြးခ်ယ္ေျဖရွင္းႏိုင္ၾကတဲ့ အထိ သက္ေရာက္မွုရွိတာကုိ လဲ ေထာက္ျပထားၾကပါတယ္။

ေဖေဖေတြ ရဲ ့ခ်စ္ျခင္း၊ သြန္သင္ဆံုးမျခင္း ေတြဟာ ကေလးေတြရဲ ့ဘ၀ တခုလံုး အတြက္ အင္မတန္မွ အေရးၾကီးလွတာမို ့… အနည္းဆံုး..အခ်ိန္ေလးေတာ့ ေပးႏိုင္ေအာင္ ၾကိဳးစားၾကပါ ေဖေဖတို ့ေရ….
Source : မစုဥာဏ္ (N&N မိသားစု)

Ref: parents.com( 101 ways to be a great dad), brighthorizons.com (the art of being a father)