ကေလးမ်ား ကို ဘာေၾကာင့္ smartphone or Tablet မေပးသင့္ေသာ အေၾကာင္း(၁၀)ခ်က္။

ယေန႕ေခတ္မွာ shopping mall, coffee ဆိုင္၊ ကစားကြင္းေတြ မွာေတာင္မွ လူႀကီး၊လူငယ္ေတြဟာ အေရာင္ေတာက္ပေနတဲ့ smartphone နဲ႕ tablet ေတြရဲ႕ မ်က္ႏွာျပင္ ေတြမွာ စိုက္ၾကည့္ ေနၾကတာကို သတိထားမိၾကမွာပါ။ American မွ The Kaiser Foundation ရဲ႕ ေလ့လာခ်က္ အရ ကေလးမ်ားနဲ႕ ဆယ္ေက်ာ္သက္ မ်ားဟာ အသုံးျပဳရန္ အၾကံျပဳထားတဲ့ ပမာဏထက္ ၄ဆ ကေန ၅ ဆ ပိုမိုအသုံးျပဳေနၾက ပါတယ္ လို႕ဆိုပါတယ္။ ဒီလိုအသုံးျပဳၾကတဲ့ အတြက္ တခါတရံ ကားေမာင္းရင္း message ႐ိုက္လို႕ accident ျဖစ္ျခင္းစတဲ့ ျပင္းထန္ၿပီး အသက္အႏၲရာယ္ ျဖစ္ေစႏိုင္တဲ့ အက်ိဳးဆက္ မ်ားအထိ ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ ဒါဟာ ကားေမာင္းႏိုင္ ေသာ အရြယ္မ်ား အတြက္သာ အႏၲရာယ္ရွိတာ မဟုတ္ပါဘူး။ smartphone နဲ႕ Tablet ပိုင္ဆိုင္တဲ့ အိမ္မ်ားမွာ မိဘ ၁၀ ေယာက္မွာ ၇ ေယာက္ဟာ သူတို႕ရဲ႕ ကေလးမ်ားကို သူတို႕ရဲ႕ Tablet မ်ား သုံးခြင့္ေပးၾကပါတယ္။ အသက္ ၂-ႏွစ္ အရြယ္ မွာ modern ကေလးမ်ားရဲ႕ ၉၀% က smartphone နဲ႕ Tablet ေတြ ကို သုံးတတ္ေနၾကပါတယ္လို႕ University of lowa ရဲ႕ သုေတသနအဖြဲ႕ က ဆိုပါတယ္။

” ၂- ႏွစ္အရြယ္ ကေလးေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ား ဟာ smartphone နဲ႕ Tablet ေတြ သုံးေနၾကပါၿပီ။ ၃-၄ ႏွစ္ဆို စြဲေနၾကတာေတြ႕ေနရပါၿပီ” လို႕ family psychotherapist Dr. Fran Walfish ကဆိုပါတယ္။ ဒါဟာ အံ႕ၾသဖြယ္ေကာင္း သလို အနည္းငယ္ ထိတ္လန္႕ဖြယ္ ေကာင္းပါတယ္။ ဒီျပႆနာ ဟာ ဘယ္ေလာက္ ဆိုးသလဲ၊ ေရရွည္မွာ ဘာေတြ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈ ျဖစ္ေစႏိုင္သလဲ ?

ကေလးေတြကို ဘာေၾကာင့္ smartphone နဲ႕ Tablet ေတြ ေပးမသုံးသင့္၊ သုံးစြဲခ်ိန္ ကန္႕သတ္ေလ်ာ့ခ်သင့္ သလဲ ဆိုတဲ့ အေၾကာင္းျပခ်က္မ်ားကေတာ့…….

(၁) ဒါဟာ ကေလးနဲ႕မိဘရဲ႕ ဆက္ဆံေရးကို ေျပာင္းလဲေစႏိုင္ပါတယ္။
*************************************************
ေမြးစမွ ကေလးမ်ားရဲ႕ ဦးေႏွာက္ဟာ အသက္ ၂ ႏွစ္ အတြင္း အရြယ္အားျဖင့္ သုံးဆ ျဖစ္ လာပါတယ္။ မိဘရဲ႕ အသံ၊ အထိအေတြ႕၊ ကစားေပးျခင္း စတာေတြဟာ သူတို႕ရဲ႕ ဦးေႏွာက္မွာ လူအခ်င္းခ်င္း ရင္းႏွီးမႈ၊ေႏြးေထြးမႈ သံေယာဇဥ္ ဘယ္လို ထားရသလဲ ဆိုတာကို သင္ယူဖို႕ အားေပးတဲ့ အာ႐ုံေၾကာ လမ္းေၾကာင္းမ်ားကို ပုံေဖာ္ေပးဖို႕ ကူညီပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ screen ေတြၾကည့္ၿပီးေတာ့ အခ်ိန္ေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ား ကုန္ဆုံးေနတဲ့ ကေလးေတြရဲ႕ဦးေႏွာက္မွာေတာ့ ဒီလိုမဟုတ္ပါဘူး။ ” သူတို႕ရဲ႕ အာ႐ုံေၾကာ လမ္းေၾကာင္းမ်ားဟာ ေျပာင္းလဲသြားၿပီး မတူညီေသာ လမ္းေၾကာင္းမ်ားကို ဖန္တီးပါတယ္” လို႕ paediatric nurse Denise Daniels ကေျပာပါတယ္။” ဒါေတြ အရမ္းသုံးျခင္းေၾကာင့္ အာ႐ုံစူးစိုက္ႏိုင္မႈ ၊ မိမိကိုယ္ကိုယ္ကို မိမိ တန္ဖိုးထားျခင္း ေတြကို သက္ေရာက္မႈရွိႏိုင္ပါတယ္။ screen အၾကည့္မ်ားတဲ့ ကေလးေတြဟာ ကိစၥေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ားမွာ နက္ရႈိင္းတဲ့ လူလူခ်င္း ဆက္ဆံေရးမ်ိဳး မရွိတတ္ၾကပါဘူး” ဟု ဆိုပါတယ္။

(၂) smartphone နဲ႕ Tablet သုံးစြဲျခင္းဟာ သူတို႕ရဲ႕ ပထမဆုံး စြဲလမ္းမႈျဖစ္လာပါတယ္။
********************************************************************
” ဒီနည္းပညာ ေတြရဲ႕ ႏွစ္သက္ဖို႔ ေကာင္းတဲ့ အရာမ်ားထဲက တစ္ခုကေတာ့ အၿမဲတမ္း အသစ္လုပ္ႏိုင္ တာေတြရွိေနတာပါပဲ။ မဆုံးမရွိသေလာက္ပါပဲ။ ဒါေၾကာင့္လဲ ေလ်ာ့သုံးဖို႕၊ ရပ္လိုက္ဖို႕ အရမ္းခက္ခဲလွပါတယ္။” လို႕ Semel Institute for Neuroscience &Human Behaviour ရဲ႕ professor Dr. Gary Small က ဆိုပါတယ္။
Smartphone နဲ႕ Tablet ေတြဟာ ကေလးေတြ ကို လက္ညႈိး တခ်က္ ေထာက္မွာတင္ လုပ္ခ်င္တာကို လုပ္ခြင့္ေပးပါတယ္။ ဒီပစၥည္းေတြက သူတို႕ ကို လိုက္ေလ်ာ ညီေထြရွိျခင္း၊ စိတ္လက္မာန္ပါျဖစ္ တာကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ျခင္း၊ ကိုယ့္ကိုယ္ကို စိန္ေခၚယွဥ္ၿပိဳင္ႏိုင္ျခင္း စတာ ေတြကို သင္ၾကားမေပးႏိုင္ပါဘူး။

(၃) ဂ်ီက်ေသာင္းက်န္းျခင္း (tantrums) ကိုပိုမိုျဖစ္ ေစႏိုင္ပါတယ္။
****************************************************
ကေလးမွ မဟုတ္ပါဘူး ဘယ္အရြယ္ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ တစ္စုံတစ္ေယာက္ ဟာ သူတို႕စြဲလမ္းေနတဲ့ အရာ ကို သူတို႕ ဆီကေန ယူလိုက္ရင္၊ သိမ္းလိုက္ရင္ စိတ္ဆိုးေသာင္းက်န္းတတ္ပါတယ္။ဒါ႔အျပင္ ကေလးေတြ ဂ်ီက်ေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ ခဏၿငိမ္သြားေအာင္၊ ႏွိမ့္သိမ့္ေအာင္ smartphone နဲ႕ tablet ေတြေပးလိုက္ တာကေတာ့ ေကာင္းတဲ့ အခ်က္ မဟုတ္ပါဘူး။” ဒီ devices ေတြက ကေလးေတြကို ၿငိမ္ေအာင္၊ စိတ္ေျပာင္းေအာင္ သုံးတဲ့ နည္းလမ္းေတြျဖစ္ေနရင္ ** ကေလးေတြဟာ သူတို႕ဘာသာသူတို႕ ဖြံ႕ၿဖိဳးသင္ယူရမယ့္ ပင္ကိုယ္ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္မႈ၊ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ရင့္က်က္မႈ စတာေတြ ကို တတ္ေျမာက္ဖို႕ ျဖစ္ႏိုင္ပါ့မလား” လို႕ Dr. Jenny Radesky ကေမးပါတယ္။

(၄) ကေလးေတြရဲ႕ အိပ္စက္ျခင္းကိုလဲ တားဆီးထိခိုက္ပါတယ္။
*************************************************
Smartphones, Tablets , e-reader ေတြနဲ႕အိပ္ရာဝင္ခါနီး အသုံးျပဳရင္ အိပ္ေပ်ာ္ႏိုင္ဖို႕ ပိုခက္ခဲေစတယ္ဆိုတာ အားလုံးသိၿပီးသား အခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။ screen ကထြက္ေနတဲ့ အလင္းေရာင္ဟာ sleep hormone melatonin ကို ထုတ္လႊတ္မႈကိုတားဆီးေစၿပီး ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ ပုံမွန္ အိပ္-ႏိုး လည္ပတ္ခ်ိန္ကို ေျပာင္းလဲေစပါတယ္။ neuroscientist Anne-Marie Chang က ” အိပ္ရာမဝင္ခင္ ညပိုင္း မွာ ဒီ devices ေတြကို သုံးျခင္းဟာ ကြ်န္မတို႕ရဲ႕ အိပ္စက္ျခင္းနဲ႕ တေန႕တာရဲ႕ အခ်ိဳးညီ စည္းခ်က္ မွန္ကန္မႈကို အႏႈတ္လကၡဏာ ႐ိုက္ခတ္မႈရွိတယ္လို႕ ယူဆရပါတယ္” လို႕ ေျပာပါတယ္။
Boston College ရဲ႕ ေလ့လာခ်က္မ်ားအရ၊ မိဘမ်ားရဲ႕ ၆၀% က သူတို႕ ကေလးေတြ နညး္ပညာ အသုံးျပဳမႈကို ၾကပ္မတ္မႈ မရွိပါဘူး။ ၇၅% ေသာ ကေလးမ်ားဟာ devices ေတြကို သူတို႕ရဲ႕ အိပ္ခန္းတြင္းမွာပင္ အသုံးျပဳခြင့္ ရေနၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လဲ အသက္ ၉-၁၀ ႏွစ္ အရြယ္ ကေလး ၇၅% ဟာ သူတို႕ရဲ႕ ေက်ာင္း ရမွတ္အဆင့္ grades ေတြ က်ဆင္းလာတဲ့ အထိ အိပ္ခ်ိန္ထိခိုက္ေနၾကပါတယ္လို႕ ဆိုပါတယ္။

(၅) သူတို႕ရဲ႕ သင္ယူႏိုင္စြမ္းကိုလည္း ထိခိုက္ေစပါတယ္။
********************************************
Smartphone ဟာ ကေလးတစ္ေယာက္ရဲ႕ သင္ယူႏိုင္စြမ္း ကို ထိခိုက္ႏိုင္ေစပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ smartphone ဟာ ကေလးရဲ႕ အာ႐ုံ စူးစိုက္ႏိုင္မႈကို ပ်က္ျပားေထြျပားေစပါတယ္။ ” ဒီ devices ေတြဟာ သင္ၾကားမႈနဲ႕ maths& sciences application ေတြ တတ္ေျမာက္ဖို႕ အေရးႀကီးတဲ့ အာ႐ုံခံ စနစ္နဲ႕ကိုယ္လက္ေတြရဲ႕ လႈပ္ရွားႏိုင္မႈ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ ( sensory motor & visual motor skills) ေတြအတြက္ လက္ေတြ႕ လႈပ္ရွားျပဳလုပ္မႈေတြ ကို အစားထိုး လိုက္ႏိုင္ပါတယ္။

smartphone ကေန ကာတြန္းေတြ၊ ကေလးသီခ်င္းေတြ၊ abc သီခ်င္းေတြ ၾကည့္ၿပီး တတ္ေျမာက္ခ်င္ တတ္ေျမာက္ ပါလိမ့္မယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒါဟာ တဖက္တည္း သင္ၾကားမႈ ျဖစ္ၿပီး ကေလးတစ္ေယာက္ရဲ႕ စူးစမ္းမႈ၊ တီထြင္ခ်င္မႈ၊ စိတ္ကူးစိတ္သန္း စတာေတြကို ကိုယ္တိုင္ တကယ္ ကစားသလို၊ ထိေတြ႕ဆက္ဆံ ျပဳလုပ္ သလို အားေပးႏိုင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ videos နဲ႕ games ေတြဟာ ကေလးေတြရဲ႕ စကားေျပာႏိုင္စြမ္း၊ ကိုယ္ခႏၶာဖြံ႕ၿဖိဳးႏိုင္စြမ္း၊ အျမင္အာ႐ုံ ဖြံ႕ၿဖိဳးႏိုင္စြမ္းေတြ ကို ေႏွးေကြးေစပါတယ္။

(၆) smartphone စြဲလမ္းစြာ အသုံးျပဳျခင္းက ကေလးေတြသူတို႕ရဲ႕ အျပဳအမူကို သူတို႕ ဆင္ျခင္ႏိုင္ခြင့္နည္းေစပါတယ္။
********************************************************************************************
တစုံ တစ္ေယာက္ရဲ႕ ေနာက္ကြယ္မွာ တခုခု မေကာင္းေၾကာင္းကို ေျပာဖို႕ရာ လြယ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ မ်က္ႏွာခ်င္းဆိုင္ အေျခအေနမွာေတာ့ မေကာင္းေျပာဖို႕ရာ ခက္လွပါတယ္။ ကိုယ္ေျပာလိုက္လို႕ တစ္ဖက္သား ထိခိုက္သြားတာကို သူတို႕ရဲ႕ မ်က္ႏွာအမူအရာ ကေနေတြ႕ႏိုင္သလို သူတို႕ရဲ႕ နာက်င္မႈကို ခံစားၿပီးလဲ သိႏိုင္ပါတယ္။ဒါေၾကာင့္ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ဆင္ႏိုင္ဖို႕နဲ႕ ေနာင္တတရား ကို ခံစားႏိုင္ဖို႕ တြန္းအားေပးပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီလို တစုံတေယာက္ရဲ႕ မေကာင္းေၾကာင္းျဖစ္ေစ၊ မဟုတ္တာျဖစ္ေစ onlineမွာ ေျပာလိုက္ရင္ေတာ့ လူလူခ်င္းေျပာသလို ခံစားမႈကို ရမွာမဟုတ္ပါဘူး။ ေျပာလိုက္သမွ် အားလုံး ျပတင္းေပါက္မွ ထြက္သြားသလိုပါပဲ။ မ်က္ႏွာခ်င္းဆိုင္ေျပာၾကသလို အသံရဲ႕ အနိမ့္အျမင့္၊ မ်က္ႏွာအမူအရာ၊ ကိုယ္ေနဟန္ထား၊ ခံစားမႈ စတာေတြကို ဘာမွ ျမင္ရမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ “အသံရဲ႕ အနိမ့္အျမင့္၊ မ်က္ႏွာအမူအရာ၊ ကိုယ္ေနဟန္ထား၊ ခံစားမႈ စတာေတြ အားလုံးဟာ လူလူခ်င္း ဆက္ဆံေရးမွာ အေျခခံက်တဲ့ အရာေတြပါ။ ဒါေတြဟာ ေခတ္ရဲ႕ နည္းပညာေတြ ေအာက္မွာ ေပ်ာက္ဆုံးလာေနၾကပါတယ္” လို႕psychologist Jim Taylor ကဆိုပါတယ္။ သူက ထပ္ၿပီး ” ကေလးေတြဟာ နည္းပညာ ေတြကေနတဆင့္ ဆက္သြယ္စကားေျပာၿပီး အခ်ိန္မ်ားစြာ အသုံးျပဳေနၾကပါတယ္။ လူသားေတြ အရင္က အသုံးျပဳခဲ့တဲ႕ အေျခခံ ဆက္ဆံေရးစြမ္းရည္ေတြကို သူတို႕ ဟာ သင္ၾကားျခင္း နည္းပါးလာေနၾကပါတယ္။ လူတစ္ေယာက္နဲ႕တစ္ေယာက္ ဆက္ဆံေရးဟာ စကားခ်ည္း သက္သက္ မဟုတ္ပါဘူး” လို ႕ ေျပာပါတယ္။

(၇) စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာအားနည္းမႈ ျဖစ္ႏိုင္ေျခကို တိုးေစပါတယ္။
*************************************************

Online သုံးေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ အရ ခြဲထုတ္ရန္ ပိုလြယ္သျဖင့္ အမ်ားစုဟာ cyber-bulled လုပ္ခံရတတ္ပါတယ္။ online ေပၚမွာ ပုံမ်ား၊ စာမ်ား မေရမ တြက္ႏိုင္ေအာင္ အလြယ္တကူေတြ႕ေနႏိုင္တဲ့အတြက္ ငယ္ရြယ္တဲ့ကေလးမ်ား ဆယ္ေက်ာ္သက္မ်ားဟာ သူတို႕ရဲ႕ ဖြံ႕ၿဖိဳးစ ကိုယ္ခႏၶာနဲ႕ ပတ္သက္ၿပီး အလိုမက် စိတ္မသက္သာ ခံစားရႏိုင္ပါတယ္။ ကြ်မ္းက်င္သူေတြရဲ႕ အဆိုအရ၊ smartphone နဲ႕ tablet ေတြ အခ်ိန္အမ်ားႀကီး အသုံးျပဳျခင္းဟာ child depression, anxiety, attachment disorder, attention deficit disorder, psychosis, and problematic child behavior စတာေတြ ျဖစ္ပြားမႈ တိုးလာျခင္းရဲ႕ အခ်က္ တစ္ခ်က္ျဖစ္လာပါတယ္။

(၈) ကေလးအဝလြန္ျခင္းကိုလဲ ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ားေစပါတယ္။
**********************************************

ကေလး တစ္ေယာက္ဟာ တစ္ခုခုကို စြဲလမ္းသြားၿပီ ဆိုရင္ အဲဒါကို အသုံးျပဳေနစဥ္မွာ လႈပ္ရွားမႈ ရွိမွာ မဟုတ္ေတာ့ပါဘူး။ ဒါဟာ ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈကို နည္းေစတဲ့ အတြက္ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ တိုးတက္ျခင္းကို ျဖစ္ႏိုင္ေစပါတယ္။ အိပ္ခန္းတြင္း smartphone, tablet အသုံးျပဳ ခြင့္ရတဲ့ ကေလး ၃၀% ဟာ အဝလြန္ေရာဂါျဖစ္ဖို႕ မ်ားပါတယ္။ ကေလးတစ္ေယာက္ အဝလြန္ေရာဂါျဖစ္ၿပီး ဆိုရင္ တျခား သတိထားရမယ့္ အခ်က္ေတြလဲ ရွိလာပါၿပီ။ အဝလြန္ ကေလး ေတြရဲ႕ ၃၀% ဟာ ေသြးခ်ိဳ၊ ဆီးခ်ိဳ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ အဝလြန္ ကေလးေတြဟာ ေလျဖတ္ျခင္းနဲ႕ ႏွလုံး ေရာဂါျဖစ္ျခင္းေတြလဲ စိုးရိမ္ရပါတယ္။

(၉) smartphone စြဲလမ္းျခင္းဟာ ကေလးေတြကို ရန္လိုတတ္ေအာင္လဲ လုပ္ႏိုင္ပါတယ္။
*********************************************************************
Devices ေတြ အလြန္အကြ်ံ သုံးစြဲေန စဥ္မွာ ကေလးေတြဟာ သနားညႇာတာ တတ္ျခင္း ( empathy) ကို မသင္ယူႏိုင္ပါဘူး။ သူတို႕ဟာonline ေပၚမွာ ခက္ထန္ၾကမ္းတမ္းစြာ၊ အညႇာတာကင္းစြာ ေျပာဆိုတာကို ပိုၿပီး က်င့္သားရလာတတ္ၾကပါတယ္။ online အႏိုင္က်င့္ျခင္းcyber- bulliedကို ကေလးေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ပုံမွန္သမား႐ိုးက်လို႕ ထင္ၿပီး ျပဳလုပ္လာ တတ္ၾကပါတယ္။ ကေလးေတြကို ၾကမ္းတမ္းမႈကို အတုခိုးေစႏိုင္တဲ့ ၾကမ္းတမ္းျပင္းထန္တဲ့ violent video games ေတြ လဲ အမ်ားျပားရွိပါတယ္။ ဒါေတြကို အခ်ိန္အမ်ားႀကီး အကန္႕အသတ္မရွိ သုံးေနရင္ ကေလးဟာ ၾကမ္းတမ္းတဲ့ အျပဳ အမူေတြဟာ ျပႆနာေျဖရွင္းဖို႕ ပုံမွန္နည္းလမ္းလို႕ ထင္သြား၊ သင္ယူသြားမွာပါ။ ျပႆနာေတြကို ဒီလို ၾကမ္းတမ္းစြာ ေျဖရွင္းရတာပဲလို႕ သာ မွတ္ထင္သြား တတ္ပါတယ္။

(၁၀) လူမႈေရးညံ႕ဖ်င္းေစပါတယ္။
***************************
လူမႈေရးစြမ္းရည္ သင္ယူမႈဟာ ကေလး တစ္ေယာက္ရဲ႕ ေအာင္ျမင္မႈ အတြက္ အလြန္ အေရးႀကီး ပါတယ္။ ကေလးေတြဟာ တျခား သူေတြနဲ႕ ဆက္ဆံ တဲ့ေနရာမွာ စိတ္လႈပ္ရွားေၾကာက္ရြံ႕ေနမယ္ဆိုရင္ သူတို႕ ရဲ႕ အေကာင္းဆုံးျဖစ္ႏိုင္ေျခ အရည္အေသြးကို ဟန္႕တားႏိုင္ပါတယ္။

နည္းပညာ ဟာ သင့္တင့္စြာ အသုံးျပဳရင္ ဆက္ဆံေရးကို ပိုမိုလြယ္ကူေစပါတယ္။ လူလူခ်င္းတိုက္႐ိုက္ဆက္ဆံေရးကိုေတာ့ မထိခိုက္ သင့္ေအာင္ ေရွာင္ၾကဥ္ သင့္ပါတယ္။

စြဲလမ္းေနၿပီး ကေလးေတြဟာ အတိုက္အခံ လုပ္ႏိုင္ေပမယ့္ သူတို႕ကို smartphone နဲ႕ tablet ေတြကို ခ်ထားေစၿပီး မိသားစုဝင္ေတြ၊ ရြယ္တူကေလးေတြနဲ႕ ဆက္ဆံေစ၊ ကစားေစ သင့္ပါတယ္။ ဒါမွ ကေလးေတြဟာ မ်က္ႏွာအမူအရာ ၊ကိုယ္ေနဟန္ထား ေတြကို သတိျပဳ သင္ယူၿပီး ညႇာတာသနားတတ္ေအာင္ ၊႐ိုင္းပင္းကူညီတတ္ေအာင္၊ သင္ယူ မွာပါ။ သူတို႕ေလးေတြ ႀကီးလာေတာ့ ပတ္ဝန္းက်င္မွလူမ်ားနဲ႕လဲ သက္ေတာင့္သက္သာ ေနတတ္၊ ဆက္ဆံတတ္မွာပါ။ ကေလးမ်ားဟာ ” face -to -face ” အခ်ိန္လိုအပ္ပါတယ္လို႕ Denise Daniels ကေျပာၾကားပါတယ္။

ေဖေဖ ေမေမ တို႕ေရာ ကေလးမ်ား နည္းပညာ အလြန္အကြ်ံ႕ သုံးျခင္းကို ဘယ္လိုျမင္ပါသလဲ?……

Source : နီတိုးေလးေမေမ။

ref; littlethings .com ကို မွီျငမ္းေရးသားထားပါတယ္။
Photo; Internet.