ဆရာလုပ္တတ္ေသာ ကေလးေလးမ်ား

Bossy kids ဆရာလုပ္တတ္တဲ့ကေလးဆိုတာ
*************************************
ႏွစ္ႏွစ္ ၊ သုံးႏွစ္ သမီးေလး က ” ေမေမ မုန္႕ယူေပး” ” ေမေမ အဲဒါက ဒီလိုတပ္ရတယ္ေလ” ” နီနီ အဲဒီအ႐ုပ္နဲ႕ ဒီလိုထိုင္ေနေနာ္ ။ မမက ဒီမွာထိုင္မယ္။ မမေျပာတဲ့အတိုင္းလုပ္” စသျဖင့္ လူႀကီးေတြ ကိုပဲျဖစ္ျဖစ္၊ သူနဲ႕ ကစားေဖာ္ အခ်င္းခ်င္းပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ေျပာေနတာ ၾကားရရင္ ကြ်န္မတို႕ရဲ႕ ပထမဆုံး တုံ႕ျပန္မႈက ရယ္ၾကတာပါ။ ခ်စ္စရာေကာင္းတယ္ေလ။ မပီကလာ ေလးနဲ႕ လူႀကီးစကားေတြ ေျပာေတာ့ သေဘာက်ၿပီး ရယ္ၾကတယ္။ လူႀကီးအခ်င္းခ်င္းလည္း( သူေရွ႕မွာ ပဲျဖစ္ျဖစ္) ဒီအေၾကာင္းကို ကေလးဟာ ဘယ္ေလာက္ တတ္ေနၿပီဆိုၿပီး ေျပာတတ္ၾကပါတယ္။ တစ္ခါကႏွစ္ခါ ျဖစ္လာရင္ေတာ့ မိဘကိုယ္တိုင္က သည္းမ ခံႏိုင္သလို ကစားေဖာ္ အခ်င္းခ်င္းလည္း ဆရာႀကီးစတိုင္နဲ႕ အမိန္႕အၿမဲေပးေနတဲ့ သူကို ဘယ္သူမွ မႀကိဳက္ခ်င္ပါဘူး။

သူတို႕ေလးေတြ ဘာေၾကာင့္ ဆရာလုပ္တာလဲ။
************************************
ဒီလို လူႀကီးစကား ေတြေျပာတာ၊ ဆရာလုပ္တာကလည္း ကေလးေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ားမွာ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ဒီအရြယ္ကေလး ေတြဟာ စကားအရာမွာလည္း အရမ္းမႂကြယ္ေသး သလို အလွည့္က် ကစားတာ ၊ အတူတူ ကစားတာ စတဲ့ လူမႈေရးေတြလည္း အရမ္းနားမလည္ ေသးပါဘူး။ သူတို႔ရဲ႕ အလိုတစ္ခုတည္းကိုပဲ သိေသးတာမ်ိဳးပါ။ ဘယ္သူနဲ႕ပဲကစားကစား သူ႕နည္းအတိုင္းပဲ ကစားခ်င္ေန တာမ်ိဳးပါ။ လူႀကီးေတြကပဲ အၿမဲ ဘာလုပ္ရမယ္၊ ဘယ္လိုလုပ္ရမယ္ စသျဖင့္ အၿမဲထိန္းခ်ဳပ္မႈ လုပ္ေနေတာ့ ကေလးေတြခ်င္း ကစားတဲ့အခါ သူ႕လည္း control လုပ္ႏိုင္တယ္ဆိုတာမ်ိဳး တနည္းတဖုံျပတာမ်ိဳးပါ။ ေမေမက အျပင္သြားဖို႕ ဖိနပ္အၿမဲ စီးခိုင္းလိမ့္မယ္။ ဒါေပမယ့္ ဘယ္ဟာစီးမယ္ ဆိုတာေတာ့ ငါေရြးမယ္ ဆိုၿပီး သူရဲ႕ ကိုယ္ပိုင္ဆႏၵေလး ေတြကို ထုတ္ျပခ်င္ၾကပါတယ္။

တခ်ိဳ႕ ကေလးေတြကေ တာ့ ေမြးတည္းက ထက္ျမက္တဲ့ ကိုယ္ရည္ကိုယ္ေသြး ရွိၾကပါတယ္။ ထက္ျမက္ၿပီး ဦးေဆာင္ႏိုင္မႈဟာ ဆရာလုပ္တတ္တာ အျဖစ္ ေျပာင္းသြားတာမ်ိဳးလည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ဒါေပမယ့္ ကေလးက သူဟာ in charge လို႕ သူ႕ကိုယ္သူ ထင္ေနတာမ်ိဳးဆိုရင္ေတာ့ ေက်ာင္းမွာ၊ အတူကစား ၾကတဲ့အခါ ျပႆနာျဖစ္ႏိုင္ဖို႕ရာ လမ္းစမ်ားပါတယ္။

မိဘမ်ား သိထားသင့္တာေတြကေတာ့
******************************
ကေလး ဗိုလ္ေလးေတြ အမ်ားစုဟာ ေက်ာင္းမွာ ၊ အျပင္မွာ ေနထိုင္ ဆက္ဆံလာရတဲ့အခါ သူတို႕ဟာ အရာအားလုံးရဲ႕ အလယ္ဗဟို၊ အရာအားလုံးရဲ႕ ပထမ မဟုတ္ဘူး ဆိုတာ သတိထားမိလာရင္ ဒီ bossy လုပ္တတ္တဲ့ ကာလကို သူ႕ဖာသာသူ ေက်ာ္ျဖတ္သြား တတ္ၾကပါတယ္။ အဘိုးအဘြား အိမ္မွာေတာ့ မဟုတ္ဘူးေပါ့။ အဘိုးအဘြား အိမ္သြားရင္ေတာ့ အလြယ္ေသးပါဘူး။ အဘိုးအဘြားေတြ အတြက္ကေတာ့ သူတို႕ေလးေတြက အၿမဲပထမကိုး။ ေနာက္တစ္ခ်က္က တျခားကေလး ေတြဟာ သူေျပာသလို လုပ္ခ်င္မွ လုပ္တတ္ၾကတာ ကိုလည္း bossy ေလးေတြက သတိထားမိလာ တတ္ပါတယ္။ ဒီ ဆရာလုပ္ခ်င္ စိတ္ေလးေတြကို ေပ်ာက္ေအာင္ ကေလးရဲ႕ စိတ္မထိခိုက္ေစပဲ ကူညီသင္ၾကားေပးလို႕ရတဲ့ နည္းေလးေတြ ေလ့လာၾကည့္ရေအာင္ေန ာ္။

လံုေလာက္တဲ့ ဂ႐ုစိုက္မႈကိုေပးပါ။
****************************
ကေလးဟာ လူႀကီးစကားေတြ ေျပာမယ္၊ လူႀကီးကို ျပန္ေျပာမယ္၊ ဆရာလုပ္မယ္ စတာေတြဟာ တခါတေလမွာ လူႀကီးရဲ႕ အာ႐ုံစိုက္မႈကို လိုခ်င္လို႕ လုပ္တာလဲ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ သူတတ္တဲ့ နည္းလမ္းသုံးၿပီး သူ႕ကို ဂ႐ုစိုက္အခ်ိန္ေပး တာကို လိုခ်င္လို႕ပါ။ ဒါေၾကာင့္ကေလးကို အခ်ိန္ေပးမႈ လုံေလာက္ရဲ႕လား ၊ လ်စ္လ်ဴမႈမ်ားေနသလား ျပန္ဆန္းစစ္ သင့္ပါတယ္။

လြဲမွားတဲ့ အားေပးမႈ မျဖစ္ပါေစနဲ႕။
**************************
ကေလးေတြဟာ လူေတြအမ်ားႀကီးေရွ႕မွာ သူဘာသိ ဘာတတ္ေၾကာင္း လုပျ္ပရတာေတြ သိပ္သေဘာက်ပါတယ္။ တီတီတာ မပီကလာေလသံေလးနဲ႕ လူႀကီးစကားေျပာတာေတြ ဆရာလုပ္တာေတြ ဆိုတာေတြဆိုရင္ ခ်စ္စႏိုးမို႕** ရယ္မိတတ္ၾကပါတယ္။ *** အေဖအေမ အဘိုးအဘြားေတြက ရယ္တာမို႕ သူ႕ကိုအားေပးတယ္ ထင္ၿပီး ကေလးက သေဘာေတြက် ေတာ့တာပါပဲ။ ဒါနဲ႕ ေနာက္ခါေတြလည္း ထပ္လုပ္တာေပါ့။ လုပ္ဖန္မ်ားလာေတာ့ ဒါဟာသူ႕ရဲ႕ စ႐ိုက္ လို ျဖစ္လာတတ္တယ္။

တခ်ိဳ႕မိဘမ်ားကေတာ့ ကေလးက စကားႀကီး စကားက်ယ္ေျပာလို႕ စိတ္ဆိုးမာန္ဆိုးနဲ႕ လူေရွ႕မေရွာင္ ေအာ္တတ္ၾကျပန္ေရာ။ ဒီလို negative attention ဟာလည္း ကေလးကလိုခ်င္တဲ့ အသိအမွတ္ျပဳမႈကို ေပးရာေရာက္ ေနတာပါ။ ဒါေၾကာင့္ ကေလးကို ” သမီး အဲလို မေျပာရဘူး” ” ဆရာကို လုပ္တယ္” ” ကေလးဟာ ကေလးလိုေန” ” ကေလးစကားေျပာစမ္း” စသျဖင့္လည္း မေျပာသင့္ပါဘူး။ ေလသံပုံမွန္နဲ႕ပဲ သူေျပာသင့္တဲ့ စကားလုံးကို အစားထိုးသင္ေပးတာမ်ိဳး လုပ္သင့္ပါတယ္။

ထိန္းခ်ဳပ္ခြင့္ ေပးပါ။
*****************
ကေလးကို ေရြးခ်ယ္ခြင့္ေပးၿပီး သူဟာ ေရြးခ်ယ္ခြင့္ရွိတယ္ ဆိုတဲ့ ခံစားခ်က္မ်ိဳးကို ခံစားေစသင့္ပါတယ္။ ” သမီး အကၤ်ီဘာအေရာင္ ဝတ္ခ်င္တာလဲ။ပန္းေရာင္လား။ ခရမ္းေရာင္လား? ” ကေလးကေရြးတဲ့ အေရာင္ကို ေပးဝတ္ေစျခင္းအားျဖင့္ ကေလးဟာ စိတ္ေက်နပ္မႈ ရေစျခင္းဟာလည္း သူရဲ႕ ဆရာလုပ္တတ္တဲ့ အက်င့္ကို သက္သာေစႏိုင္ပါတယ္။
ကစားနည္းေလးေတြ နဲ႕လည္း ကေလးရဲ႕ ထိန္းခ်ဳပ္ခ်င္စိတ္ ဆရာလုပ္ခ်င္စိတ္ကို သက္သာေအာင္ လုပ္ေပးႏိုင္တယ္။
-ဆရာမလုပ္တမ္း ကစားရင္ ကေလးက ဆရာမလုပ္ၿပီး ညီ/ ညီမေလးေတြျဖစ္ျဖစ္ ၊ ေဖေဖ ေမေမတို႕ပဲ ျဖစ္ျဖစ္ တပည့္လုပ္ၿပီး ကစားမယ္။
– ကားေမာင္းတမ္း ကစားရင္ ကေလးက ဒ႐ိုင္ဘာလုပ္ၿပီး အတူကစားမယ့္သူေတြ သြားခ်င္တဲ့ေနရာ ေတြကို ေမာင္းၿပီးလိုက္ပို႕မယ္။
-ဆရာဝန္ လုပ္တမ္း ကစားရင္ ကေလးက ဆရာဝန္လုပ္ၿပီး အတူကစားမယ့္ သူက လူနာအေနနဲ႕ ဆရာဝန္ေျပာသမွ် လိုက္နာ လက္ခံၿပီး ကစားမယ္။
ဒီလိုကစားနည္း idea ေလးေတြနဲ႕ ကေလးရဲ႕သူသိသူတတ္ ဆရာလုပ္တတ္တဲ့ ကာလ အပိုင္းအျခားေလးကို သက္ေတာင့္သက္သာ ျဖတ္သန္းလို႕ရပါတယ္။

ကိုယ့္ကိုယ္ကို တန္ဖိုးထားစိတ္ကို ျမႇင့္ေပးပါ။
**************************************
ကေလးကို အိမ္တြင္းက လြယ္လြယ္ကူကူ အလုပ္ေလးေတြကို ကူညီလုပ္ခိုင္းပါ။ ဝတ္ၿပီး အဝတ္ကို ခြ်တ္ၿပီးရင္ ေလ်ာ္မယ့္ အဝတ္ေတာင္းထဲ ထည့္ခိုင္း တာမ်ိဳး၊ ေမေမတို႕ ဟင္းခ်က္ဖို႕ ျပင္ဆင္ေနရင္ ေဂၚဖီရြက္ေလး ေခၽြခိုင္း တာမ်ိဳး၊ ေရေလး ခပ္ထည့္ခိုင္းတာမ်ိဳး၊ အဝတ္လွမ္းရင္ မွီတဲ့ ေနရာ တန္းေလးမွာ သူ႕ေဘာင္းဘီ ေလးကိုပဲျဖစ္ျဖစ္ လွမ္းခိုင္းတာမ်ိဳး စတဲ့ အႏၲရာယ္ မရွိပဲ လြယ္တဲ့ အလုပ္ေလးေတြ ကူညီေစသင့္ပါတယ္။ လုပ္ၿပီးတိုင္လည္း ခ်ီးမြမ္းေပး သင့္တာေပါ့။ မဟုတ္ပဲ ေျမႇာက္ေျပာတာ မဟုတ္တဲ့ တကယ္အလုပ္ၿပီးသြားလို႕ ခ်ီးက်ဴးတာမ်ိဳးပါ။ ကေလးေတြဟာ ဒါကို ခံစား သိၿပီး သူတို႕ရဲ႕ အေရးပါမႈကို နားလည္ႏိုင္ပါတယ္။ ကေလးရဲ႕ စိတ္ထဲ သူရဲ႕ အေရးပါမႈကို သူကိုယ္တို္ုင္နားလည္ေနတာမို႕ သူမ်ားကို ဆရာလုပ္ၿပီးမွ၊ အမိန္႕ေပးၿပီးမွ ခံစားရမယ့္ သူ႕ရဲ႕အေရးပါမႈကို မလုပ္ေတာ့ ပါဘူး။ လုပ္စရာမလိုေတာ့ဘူးေလ ။

ကေလးကို လူမႈေရးစြမ္းရည္ ျမင့္လာေအာင္ သင္ေပးပါ။
**********************************************
အလွည့္က် ကစားတတ္ေအာင္၊ ၾကင္နာသနား တတ္ေအာင္၊ အတူတူ ကစားတတ္ေအာင္ ၊ ေဝမွ်တတ္ေအာင္ စတာေတြကို အခ်ိန္ယူၿပီး သင္ၾကားေပးပါ။ ကေလးဟာ တျဖည္းျဖည္းနဲ႕ သင္ၾကားေပးရင္ လြယ္ကူလာ တတ္ပါတယ္။ ” မဂၤလာပါ” ” ဟုတ္ကဲ့” ” ေက်းဇူးတင္ပါတယ္” ” ရွင္” “ဗ်ာ” စတဲ့ ယဥ္ေက်းေသာ အသုံးအနႈန္းေတြ သင္ၾကားေပးရမွာပါ။ စာနာစိတ္ျဖစ္ေအာင္” ညီမေလး သမီးအ႐ုပ္ကို လုလိုက္ေတာ့ သမီးဘယ္လို ခံစားရလဲ? စိတ္ညစ္လား ၊ စိတ္တိုလား” စသျဖင့္ ခံစားခ်က္ကို ေျပာျပတတ္ေအာင္ ေမးခြန္းေလး ေတြေမးၿပီး ေထာက္ျပ ၊ သင္ျပေပးလို႕ရပါတယ္။ ” သမီး စိတ္ညစ္ၿပီး မေပးခ်င္သလိုပဲ သမီးက လုရင္လည္း သူလည္း မေပးခ်င္ဘူးေပါ့။ ငိုတာေပါ့ ” ဒီလို ဥပမာေပးေျပာျပ သင္ျပၿပီး ကိုယ္ခ်င္းစာစိတ္ကို သင္ေပးလို႕ရပါတယ္။

လူႀကီး မိဘမ်ားကလည္း ဥပမာေကာင္းအျဖစ္ေနျပရမွာပါ ။
*************************************************
လူႀကီးေတြ အေနနဲ႕ အခ်င္းခ်င္း စကားေျပာတဲ့ အခါ ဘယ္လိုပုံစံေတြ ေျပာဆိုေလ့ရွိၾကသလဲ?
ေမေမက ေဖေဖ့ကို ” ထမင္းျပင္ထားတယ္ စားလိုက္ေနာ္” လို႕ ေျပာမယ့္အစား ” ထမင္းမစားေသးဘူးလား။ ဒီေလာက္ အဆင္သင့္ လုပ္ေပးထားတာကို” လို႕ ေျပာေနမိပါသလား။
ေဖေဖ က ေမေမ့ကို ” ေမေမ ကေလးကို ခ်စ္တာ ေဖေဖ သိတယ္။ ဒါေပမယ့္ သမီးကို အခ်ိဳရည္ မတိုက္သင့္ဘူး။ အဲဒါ မေကာင္းဘူး” လို႕အၾကံေပးမယ့္အစား ” မင္းကြာ… ဦးေႏွာက္ကို မရွိဘူး။ ကေလးကို ဒါေတြ ေကြ်းလို႕ မရတာ မသိဘူးလား ” လို႕ ေျပာေနမိပါသလား။

ကေလးကို မိမိကိုယ္တိုင္က တစ္ခုခု တားဆီးတာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ျပဳလုပ္ေစခ်င္တာပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ဘယ္လို ေျပာဆိုမိေနသလဲဆိုတာကိုလည္း ဂ႐ုျပဳသင့္ပါတယ္။ ကေလးကို” ျမန္ျမန္လုပ္” ” ခဏေစာင့္” စသျဖင့္ေျပာတဲ့ေနရာေတြမွာ ေမေမေဖေဖတို႕ ေလသံမာ၊ အမိန္႕ေပးသလို ေျပာဆိုေနခဲ့ပါသလား ဆိုတာ လည္း သတိထားရပါမယ္။ ကိုယ့္ကို ေျပာဆို ဆက္ဆံေစခ်င္တဲ့ ေလသံအမူအယာနဲ႕ ကိုယ့္ကေလးကို ဆက္ဆံရမွာပါ။

ကေလး ဘယ္ေလာက္ဆိုးဆိုးမေျပာပဲ မထားပါနဲ႕။ သူအမိန္႕ေပးလုပ္ခိုင္းတိုင္း မလိုက္နာပါနဲ႕။
************************************************************************
ကေလးဟာ စကားၾကမ္းၾကမ္း ေျပာတာေတြ၊ အသုံးအနဳန္းေတြ ႐ိုင္းတာေတြ၊ အမူအယာ ဆိုးၿပီး ႐ိုင္းတာေတြကို ပတ္ဝန္းက်င္ ကပဲျဖစ္ျဖစ္ ၊ သူတို႕ ၾကည့္တဲ့ ကာတြန္းေတြ၊ ေက်ာင္းက တခ်ိဳ႕ကေလးေတြက လုပ္တာကိုပဲျဖစ္ျဖစ္ အတုခိုးၿပီး လုပ္တတ္ၾကပါတယ္။ သူတို႕အေနနဲ႕ ဒါဟာ မလုပ္သင့္ပဲ ႐ိုင္းတဲ့ အမူအယာ ဆိုတာ မသိေသးလို႕ လုပ္ၾကည့္တာပါ။ ဒါကို မိဘမ်ားက ေအးေအး ေဆးေဆး ေျပာျပရမွာပါ။ သင္ေပးရမွာပါ ။ ဒီအမူအယာ၊ေလသံဟာ မေကာင္းဘူးဆိုတဲ့ အေၾကာင္း မလုပ္ရဘူးဆိုတဲ့ အေၾကာင္းကို အသိေပးၿပီး သင္ၾကားရမွာပါ။ မသိခ်င္ေယာင္ေဆာင္ လႊတ္ထားလို႕ မရပါဘူး။

ကေလးက ” ေရေသာက္မယ္လို႕ ေျပာေနတယ္!!” ….ဒီလိုေအာ္တယ္ဆိုပါေတာ့ …. ပင္ပန္းၿပီး ရွင္းျပရမွာ ေမာလို႔ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ မိဘကိုယ္တိုင္က အခ်စ္လြန္ၿပ ီးသိပ္သတိမထားမိပဲ ဒီေလသံနဲ႕ အမူအယာကို ဘာမွမေျပာပဲ လုပ္ေပးလိုက္တာမ်ိဳး မလုပ္သင့္ပါဘူး။ ” ေမေမ သားေရေသာက္ခ်င္တယ္ ။ ယူေပးပါလား” လို႕ ေျပာင္းၿပီး ခ်က္ခ်င္းေျပာခိုင္းရမွာပါ။ ” သားဒီလိုေလး ေျပာေတာ့ နားေထာင္ေကာင္းတယ္။ ယဥ္ေက်းတယ္လို႕ေခၚတယ္သားရဲ႕” လို႕ ရွင္းလဲ ရွင္းျပ အစားထိုးေျပာရမွာ ကိုလည္း တခါတည္း သင္ေပးသင့္ပါတယ္။

အငယ္ေတြအေပၚ သက္ညႇာဖို႕ သင္ၾကားေပးပါ။
**************************************
ကေလးက အႀကီးေလး ဆိုရင္ရင္ အငယ္ေတြကို ကူညီေပးတဲ့အခါ၊ အတူတူ ကစားတဲ့ အခါေတြမွာ ဆရာ လုပ္တတ္တဲ့ အက်င့္ရွိတဲ့ ကေလးေတြဟာ အငယ္ေတြ ” ဒါေတာင္ မသိဘူးလား” ” သူက ငါ့ေလာက္ မသိေသးပါဘူး” ” ဒီမွာၾကည့္ မမ လိုလုပ္” ဆိုတာေတြ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ သူကိုယ္တိုင္ ကလည္း ကေလးမို႕ အငယ္ေလးေတြ ဘာလို႕ သူ႕ေလာက္မသိေသးတာလဲ။ သူ႕ေလာက္ တခုခု ျပဳလုပ္ရာမွာ မကြ်မ္းက်င္ေသးတာလဲ ဆိုတာေတြကို နားမလည္ တတ္ေသးပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ဒီလို အမူအယာေတြ လုပ္တာပါ။ ဒါေပမယ့္ ဒီလို ၾကာရွည္ လာရင္ အငယ္ေလးေတြ အေနနဲ႕ လုပ္ခြင့္မရတာေတြ၊ စိတ္ထိခိုက္ရတာေတြ၊အႀကီးပဲ လုပ္တတ္ တာ သူတို႕ လုပ္တတ္မွာ မဟုတ္ဘူးလို႕ ထင္တာေတြ ၊ သူတို႕ လုပ္စရာမလိုဘူးလို႕ တာဝန္ယူစိတ္မရွိေတာ့တာေတြ၊ ကိုယ္ပိုင္အရည္အခ်င္း မထြက္ႏိုင္ျဖစ္တတ္တာေတြ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ဒီလို ျဖစ္လာရင္ မိဘမ်ားအေနနဲ႕ အငယ္ေလးေတြဟာ သူတို႕ဘာသာ သူတို႕ လုပ္မွ တတ္မယ့္ အေၾကာင္း၊ သမီး ငယ္ငယ္က လည္း ဒီလိုပဲ မသိေသးတဲ့ အေၾကာင္း၊ သူတို႕ကို လုပ္ခြင့္ေပးၿပီး သင္ေပးရင္ သိလာမယ္ဆိုတဲ့ အေၾကာင္း သင္ေပးရမွာပါ။

ကေလးနဲ႔ စကားေျပာတဲ့အခါ တတ္ႏိုင္သေလာက္ လက္ခံၿပီး ” yes” ေျပာေပးပါ။
*********************************************************************
ဘယ္သူမွ ကိုယ္လုပ္ခ်င္တဲ့ ဆႏၵနဲ႕ ဆန္႕က်င္တဲ့ စကား ၊ ” No” အခ်ိန္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ၾကားေနရရင္ မႀကိဳက္ပါဘူး။
” မရဘူး” ” မလုပ္ရဘူး” ” မလုပ္နဲ႕” ” ဟဲ့ .. အကိုင္နဲ႕” ” မစားရဘူး” ” မတက္နဲ႕ ” ” မခုန္နဲ႕” စသျဖင့္ အၿမဲတမ္းေျပာခံေနရရင္ ကေလးဟာ အျပဳအမူပိုင္းဆိုင္ရာ ပိုဆိုးလာတတ္သလို ဆရာလုပ္တတ္ကိုလည္း ျဖစ္ေစတတ္ပါတယ္။ ဒီအရြယ္ကေလးေတြဟာလည္း လုပ္ေပးလို႕မရတဲ့ေတာင္းဆိုမႈကလည္း တစ္ေန႕ပတ္လုံးေတာင္းဆိုေနတတ္တာမ်ိဳးပါ။ ” တီဗြီၾကည့္မယ္” ” ေရခဲမုန္႕စားမယ္” ” ထမင္းမစားဘူး ကိတ္မုန္႕ပဲ စားမယ္” ” ေရခ်ိဳးတာမရပ္ခ်င္ဘူး” စသျဖင့္ အၿမဲလုပ္လို႕ မရတဲ့ အရာေတြကို ေတာင္းဆိုတာမ်ားၾကေတာ့ . ” မလုပ္ရဘူး” ဆိုတာက ေမေမတို႕ရဲ႕ လက္သုံး စကားလိုျဖစ္လာပါတယ္။

ဒီအခါမွာ သူတို႕ရဲ႕ ဆႏၵကို လူႀကီးေတြ နားမလည္ဘူး ဆိုၿပီး စိတ္ေက်နပ္မႈ မရရွိတဲ့ ခံစားခ်က္ကို ကေလးေတြဟာ ခံစားရတတ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အျပဳအမူပိုဆိုးၿပီး ေျပာရခက္တဲ့ ကေလးေတြ ျဖစ္လာတတ္သလို ကေလးအခ်င္းခ်င္း ဆရာလုပ္ လူႀကီးစကားေျပာတတ္တဲ့ ကေလးလဲ ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္ ကေလးက ေတာင္းဆိုတာလာတဲ့ အခါ တတ္ႏိုင္သမွ် လိုက္ေလ်ာၿပီး ” yes” ေျပာဖို႕ ႀကိဳးစားသင့္ပါတယ္။
ဥပမာ-
အေပၚကို ” မတက္နဲ႕”လို႕ ေျပာမယ့္အစား…” ျပဳတ္က်မယ္သား သတိထား” ဆိုၿပီး သူတက္ခ်င္တဲ့ ေနရာကို ေဘးက ကူေပးတာပဲျဖစ္ျဖစ္ ျပဳတ္က်မယ့္ေနရာမွာ အခုအခံ ေျပးထားလိုက္တာပဲ ျဖစ္ျဖစ္ အရင္လုပ္သင့္ပါတယ္။ အေျခအေန ၿပီးသြားမွ ဘာလို႕တက္လို႕မရတဲ့ အေၾကာင္းေျပာသင့္ပါတယ္။
” သား ကားေလးကို ေရေဆးတမ္းကစားခ်င္တယ္” ဆိုရင္ ေမေမတို႕ရဲ႕ ပထမဆုံး အေတြးက ” မကစားပါနဲ႕ သားရယ္…ဒီအတိုင္းေမာင္းေနာ္” ( ေရေတြနဲ႕ ေပပြမွာစိုးလို႕ပါ) ဒါေပမယ့္ ကေလးက ကစားခ်င္တာဆိုေတာ့ ေမေမက ခြင့္မေပးလို႔ သူ သိပ္မႀကိဳက္တဲ့ ကားေမာင္းတာပဲ ကစားရေတာ့ စိတ္မေက်နပ္ပါဘူ။ ဒါဆို သူတျခားေနရာမွာ in charge ျဖစ္ေအာင္ လုပ္ခ်င္တဲ့ အငုပ္စိတ္ေတြ ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။
ကေလးကို ေရခ်ိဳးခန္းထဲျဖစ္ျဖစ္၊ သူရဲ႕ ေရခ်ိဳးဇလုံထဲ ထိုင္ခိုင္းၿပီး ေရခြက္ေလးနဲ႕ အဝတ္ေလးနဲ႕ သူကစားခ်င္တဲ့ ကားေရေဆးတမ္းကစားခိုင္းလို႕ရပါတယ္။ ဒါဆို ေရစိုၿပီး ေပပြတာေတြ ျဖစ္ရင္လည္း ေရခ်ိဳးခန္းထဲမွာမို႕ ကိစၥမရွိေတာ့ပဲ ကေလးကလည္း ေပ်ာ္ရႊင္စိတ္ေက်နပ္မႈကို ရပါတယ္။သူရဲ႕ဆႏၵကို ေမေမ နားလည္တယ္ဆိုတဲ့ ကေလးအတြက္ အရမ္းကို အေရးႀကီးတဲ့ ခံစားမႈကိုလည္း ပ်ိဳးေထာင္ေပးလိုက္ႏိုင္ပါတယ္။

ကေလးတို႕ရဲ႕ ဒီလို အျပဳအမူပိုင္းဆိုင္ရာ ျပႆနာေလးေတြဟာ သူနဲ႕ ကိုက္ညီမယ့္ နည္းလမ္းေလးေတြနဲ႕ ေျဖရွင္းကိုင္တြယ္သြားရင္ လြယ္လြယ္ကူကူနဲ႕ ေက်ာ္ျဖတ္သြားႏိုင္ၾကပါတယ္။ စိတ္ဒဏ္ရာမရပဲ ၊ ပတ္ဝန္းက်င္နဲ႕ လိုက္ေလ်ာညီေထြရွိၿပီး လိမၼာထက္ျမက္တဲ့ ကေလးေလးေတြ ျဖစ္လာၾကမွာပါ။မိဘမ်ားအေနနဲ႕လည္း တာဝန္ေက်မႈကိုခံစားရၿပီး စိတ္ခ်မ္းသာမႈန႔ဲ ခ်မ္းေျမ႕တဲ့ မိသားစုဘဝေလးကို ရႏိုင္ပါတယ္။

Source : နီတိုးေလးေမေမ( မိခင္ဘဝ)