ေမာင္ႏွမ သံေယာဇဥ္ တိုးေအာင္ မိဘမ်ားမွကူညီေပးျခင္း

ေမေမတို႕ ေနာက္ထပ္ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ ေနရျပီဆိုတာ သိတဲ့ အခါ ပထမဆုံး စဥ္းစားမိမွာက ပထမကေလး အတြက္ ညီ(သို႕) ညီမ ရလာတဲ့ အက်ိဳးေတြနဲ႕ ၾကည္ႏူးမိၾကမွာပါ။ ေမာင္နွမ ရန္ပြဲ၊ ယွဥ္ျပိဳင္ပြဲ ကို မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ကေလးတစ္ေယာက္ ထက္ပိုလာရင္ေတာ့ အရုပ္လုပြဲ၊ ထုရုိက္ပြဲ၊ ထမင္းစားပြဲမွာ ဘာမဟုတ္ တာေလးကို ျငင္းခံုပြဲေတြက မၾကာခဏျဖစ္လာမွာပါ။ ဒီကိစၥကလဲ မိဘေတြ ေျဖရွင္းရခက္တဲ့ ကိစၥေတြထဲက တစ္ခုပါဘဲရွင္။ ေဖေဖေမေမတို႕ လမ္းျပ ကူညီေပးရင္ေတာ့ သူတို႕ တစ္ဘဝလုံးတည္တံ႕တဲ့ ေမာင္နွမ သံေယာဇဥ္ကို ပိုင္ဆိုင္ရမွာပါ။

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေနစဥ္

ေမေမတို႕ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ ေနစဥ္ ကာလမွာ တည္းက အၾကီးေလးကို ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ အေၾကာင္းေျပာျပေပးျခင္း၊ ေမာင္နွမ အေၾကာင္း ပုံျပင္မ်ား ဖတ္ျပျခင္းတို႕ကို ျပဳလုပ္ေပးပါ။ ဗိုက္ထဲက ကေလးရဲ႕ ultrasound ဓါတ္ပုံ ကိုျပေပးရင္း အၾကီးေလး ေမြးစဥ္က အေၾကာင္းက္ိုလဲေျပာျပပါ။ အၾကီးေလးရဲ႕ ultrasound ၊ ေမြးစ ကဓါတ္ပုံ ေလးမ်ားကို လဲျပျပီး သူေမြးစဥ္က ေမေမတို႕ ဘယ္လို စိတ္လႈပ္ရွားခဲ့ရတယ္ ဆိုတဲ့ အေၾကာင္းေလး ေတြေျပာျပေပးပါ။ ဗိုက္ထဲက ကေလး အတြက္ ပစၥည္း၊ေနရာ စတာေတြျပင္ဆင္တဲ့ အခါမွာလဲ သူ႕ကို ပါဝင္ လုပ္ကိုင္ေစပါ။ ေမေမတို႕ ေမြးဖြားေနခ်ိန္မွာ အၾကီးေလးကို ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္မဲ့သူနဲ႕ ရင္းႏွီးေအာင္လဲ အခ်ိန္ေပးသင့္ ပါတယ္။ အၾကီးေလးနဲ႕ ေမေမတို႕ ေန႕စဥ္ျပဳလုပ္ေနက် routine ကိုလဲ တတ္နိုင္သေလာက္ အလ်ွင္အျမန္ၾကီး မေျပာင္းသင့္ ပါဘူးရွင္။ ဒီအေျပာင္းအလဲက အိမ္သာသြားက်င့္ေပးတာ၊အိပ္ယာေျပာင္းသိပ္တာမ်ိဳးမဟုတ္တဲ့ အတြက္ ကေလးအတြက္ ထူးကဲစြာ စိတ္ထိခိုက္စရာျဖစ္နိုင္ပါ တယ္။ ေမာင္နွမေလး ေရာက္လာမွာျဖစ္ေပမဲ့ သူဟာေမေမအတြက္ အေရးပါဆဲပဲဆိုတာ ကေလးသိဖို႕ အေရးၾကီးပါတယ္။

ကေလးအခ်င္းခ်င္း ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္ေစျခင္း။

မိဘမ်ားအေနနဲ႕ ေပ်ာ္စရာေကာင္းတဲ့ မိသားစုျဖစ္ေအာင္ လုပ္ခ်င္ၾကတာ ခ်ည္းပဲမို႕ ေမာင္နွမမ်ား ခ်စ္ခ်စ္ခင္ခင္ရွိဖို႔ မိသားစုဝင္အားလုံး ပါဝင္လုပ္ေဆာင္တာ အေကာင္းဆုံး ပါပဲေနာ္။ ေမေမတို႕ ေမြးစေလးကို ျပဳစုတဲ့အခါ အၾကီးေလးကိုလဲ ပါဝင္လုပ္ေဆာင္ေအာင္ အားေပးပါ။ ေမေမတို႕ အဝတ္လဲတဲ့အခါ အၾကီးေလးကို အက်ၤီယူခိုင္းတာမ်ိဳးေပါ့။ အငယ္ကေလးအိပ္ခ်ိန္မွာ အၾကီးေလးကို ေက်ာေလးပြတ္ခိုင္းတာမ်ိဳး၊ အိပ္ယာဝင္ပုံျပင္ဖတ္ခိုင္းတာမ်ိဳး လုပ္ျခင္းျဖင့္ ေမေမနဲ႕ ေမာင္နွမ နွစ္ေယာက္လုံး အတူတူ bonding time ေလးလဲ ရနိုင္ပါတယ္။

ဥပမာ- ၆ နွစ္သားေလးက ၄ နွစ္အရြယ္ညီမေလးကို ကစားေနရင္း မေတာ္တဆ ေျခေထာက္နဲ႕ ကန္မိသြားတယ္ဆိုရင္ ေမေမတို႕ ကအေျပးအလႊားသြားျပီး အငယ္ေလးကို ေခ်ာ႔မယ့္အစား ခဏေလာက္ေစာင့္ၾကည့္ လိုက္ပါ။ ခဏအၾကာမွာ အစ္ကိုလုပ္သူက ညီမေလးကိုေခ်ာ့လိုက္ေတာ့ ညီမေလးလဲျပံဳးရႊင္သြားပါတယ္။ ဒီလိုဆိုရင္ အၾကီးေလးက လဲ သူ႕ကိုသူ အျပစ္လုပ္သူလို႕ ထင္တာထက္ စာနာရုိင္းပင္းသူလို႕ ေတြးမိပါလိမ့္မယ္။ အငယ္ေလးက သူ႕အစ္ကိုက ဂရုစိုက္တတ္သူ၊ညင္သာတတ္သူအျဖစ္ျမင္ပါလိမ့္မယ္။ ဒီလို မေခ်ာ့ရင္လဲ ေမေမတို႕က “ညီမေလးနာသြာလားမသိ ၊ သားေခ်ာ့လိုက္ပါဦး” စသျဖင့္သင္ေပးနိုင္ပါတယ္။

ကေလးမ်ားကို တစ္ေယာက္ခ်င္းစီအျဖစ္သာျမင္ျခင္း

တစ္ခ်ိဳ႕ အၾကီးေလး ေတြက ေမြးစေလး အိမ္ေရာက္လာစမွာ သူလဲ ကေလးေလး လို ျပန္လည္ျပဳမူလာ တတ္ပါတယ္။ဒါက ခဏပဲ ၾကာတတ္ျပီး သူလည္း ဂရုစိုက္ခံခ်င္လို႕ လုပ္တာပါ။ ေဖေဖေမေမတို႕ အေနနဲ႕ သူ႕ကို ဂရုစိုက္ေၾကာင္းပိုျပဖို႕လိုပါတယ္။ ေမေမက အၾကီးေလးကို ဘယ္ေလာက္ခ်စ္တယ္၊ ဘယ္ေလာက္ တန္ဖိုးထားတယ္ ဆိုတာကို ထုတ္ေဖာ္ေျပာေပးပါ။ ” သားေလးက ေမေမ့ကမၻာပါပဲ ။ေမေမ အရမ္းခ်စ္တာ။ ညီမေလးက သားလို ကိုကို ရတာ အရမ္း ကံေကာင္းတယ္၊ သူၾကီးလာရင္သား ဆီက ၾကင္နာတတ္၊ကူညီတတ္တာေတြ အတုခိုးနိုင္တယ္။” စသျဖင့္ ေျပာေပးပါ။ ကေလးေတြက မိဘမ်ားသူတို႕ကို ညီတူခ်စ္တယ္ဆိုတာထက္ uniquely သီးျခားခ်စ္တာခံခ်င္ၾကတာမ်ားပါတယ္။  “ေမေမ့အတြက္ေတာ့ ေက်ာ္ေက်ာ္ဆိုတာ တစ္ေယာက္တည္းရွိတာ၊ ဘယ္သူမွ သားရဲ႕ အေတြးမ်ိဳး၊ ခံစားခ်က္မ်ိဳးမရွိဘူး၊ ေမေမက သားေလးကို ေမြးထားရတာ ကံေကာင္းတယ္သိလား။” စသျဖင့္ေျပာေပးပါ။
သူ႕တို႕ရဲ႕ ကိုယ္ပိုင္တန္ဖိုးကို သူတို႕သိျပီး တစ္ေယာက္နဲ႕ တစ္ေယာက္ ကူညီခ်င္ေအာင္ ေမေမတို႕ သူတို႕ကိုခ်ီးက်ဴးတဲ့ အခါ သီးျခားဆီ ခြဲေျပာျပပါ။
“သားေလးက အကၤ်ီၾကယ္သီး ေတြကိုယ့္ဟာကို တပ္လိုက္တာပဲ။ ”
” မုန္႕ေတြလဲ ေမေမေက်ြးစရာမလိုပဲ ကိုယ့္ဖာသာကိုယ္ စားလိုက္တယ္။ လိမၼာတယ္ေနာ္”
” သားမုန္႕ကို ညီမေလးကို ေကြ်းလိုက္ေတာ့ ညီမေလးေပ်ာ္သြားတာေပါ့။ ေနာက္လဲေကြ်းေနာ္” စသျဖင့္ သူရဲ႕ အေကာင္းျပဳလုပ္ျခင္းေတြကို အသိ အမွတ္ျပဳေပးျခင္းျဖင့္ အေကာင္းျမင္ စိတ္ကိုေမြးျမဴေပး နိုင္ပါတယ္။ နိႈင္းယွဥ္တာေတြ မျပဳလုပ္မိေအာင္လဲ သတိထားသင့္ပါတယ္။ တျခားကေလးကို ခ်ီးက်ဴး နႈိင္းယွဥ္ျပီးေျပာတာေလာက္ မမ်ွတာစြာ ဆက္ဆံခံရတယ္လို႕ ခံစားရေစတာ ဘာမွမရွိပါဘူး။
” ဘာလို႕ နင့္အစ္မ စားသလို မစားနိုင္တာလဲ”
” ၆နွစ္ရွိေနျပီ ညီမေလးေလာက္ေတာင္ ထမင္းစားတာမျမန္ဘူး” စသျဖင့္ေပါ့။
နႈိင္းယွဥ္ျပီးေျပာတဲ့ ခ်ီးမြမ္းစကားမ်ားကိုလဲ ေရွာင္သင့္ပါတယ္။
“သားက အကၤ်ီကို ကိုယ့္ဖာသာ ကိုယ္ဝတ္တတ္ေနျပီ။ ညီမေလး လို မဟုတ္ဘူး” လို႕ေျပာတာမ်ိဳးပါ။ ေမေမတို႕ရဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္က ေကာင္းေပမဲ့ အၾကီးေလးရဲ႕ စိတ္ထဲမွာ ေမေမတို႕ ခ်ီးက်ဴးတာကို အျမဲရေနဖို႕စိတ္၊ ေမာင္နွမေတြထဲမွာ သူက သာတယ္ဆိုတဲ့ စိတ္ကိုျဖစ္သြားေစနိုင္ပါတယ္။ အငယ္ေလးလဲ ၾကီးလာျပီး အခ်ိန္တန္လို႕ သူ႕ဖာသာသူ ဝတ္နိုင္လာလို႕ရွိရင္ သူရဲ႕ စိတ္ထဲမွာ သူထက္ သာသြားမွာစိုးတဲ့ feel threatened စိတ္မ်ိဳး၊ျပိဳင္ဆိုင္စိတ္မ်ိဳးျဖစ္လာနိုင္ပါတယ္။
ကေလးမ်ားကို စာဂ်ပိုး၊ အေခ်ာေလး၊ဝတုတ္ေလး၊ ေမာင္စိတ္ေကာင္း၊ ေမာင္ဖိုးခက္၊ မမတည္ျငိမ္သူ စသျဖင့္ နာမည္ မတပ္မိေအာင္လဲေရွာင္ၾကဥ္သင့္ပါတယ္။ ကေလးတစ္ေယာက္ၾကီးျပင္းရာမွာ ပုစံအမ်ိဳးမ်ိဳး ကို ခံစားသိျမင္ျပီးၾကီးျပင္းသင့္ပါတယ္။ လူၾကီးမ်ားမွ သတ္မွတ္လိုက္ေသာ role အတိုင္း က်ဥ္းေျမာင္းစြာ မၾကီးျပင္း သင့္ပါဘူးရွင္။

အၾကီးေလးမ်ားကို ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ၾကီး မေျပာင္းလဲပစ္ပါနဲ႕။

ေမြးစကေလး (သို႕) အငယ္ေလးေတြ ကို ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္ဖို႕ အခ်ိန္ျပည့္ အေရးၾကီးသလို အၾကီးေလး မ်ားအတြက္ အခ်ိန္ေပး ဖို႕လဲ အလြန္ အေရးၾကီးပါတယ္ရွင္။ ညအိပ္ယာ ဝင္ခ်ိန္ မိနစ္အနည္းငယ္ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ သူစကားလာေျပာတဲ့ အခ်ိန္မွာ စိတ္ဝင္တစားနားေထာင္ေပးတာပဲျဖစ္ျဖစ္ လုပ္ေပးနိုင္ပါတယ္။
ေမာင္နွမခ်င္း ျပိဳင္ဆိုင္ျခင္းဟာ အာရုံစိုက္ခံခ်င္ ၊ဂရုစိုက္ခံခ်င္တာက စတာပါပဲ။ ေမေမတို႕ အေနနဲ႕ အၾကီးေလးကို သူဟာ အစားထိုးခံလိုက္ရတာမဟုတ္ဘူး။ ေမေမနဲ႕ သူ႕ၾကားမွာ special bond ရွိေသးတယ္ဆိုတာကို သူသိေစ ျခင္းျဖင့္ မမ်ွတာစြာဆက္ဆံတယ္လို႕ ခံစားရျခင္းကို ေရွာင္ၾကဥ္နိုင္မွာပါ။

အၾကီးေလးေရွ႕မွာ တစ္ျခားသူမ်ားကို သူဘယ္ေလာက္ လိမၼာ တယ္၊အကိုေကာင္းျဖစ္တယ္ ဆိုတာကို သူၾကားေအာင္ေျပာေပးပါ။ ( သူဂ်ီက် ၊ဂရုစိုက္ခံခ်င္တာမ်ိဳးကိုေတာ့ ေျပာခ်င္ရင္ေတာင္ သူ႕ေရွ႕မွာ သူၾကားေအာင္ မေျပာပါနဲ႕ရွင္)
တစ္ခ်ိဳ႕အခ်ိန္ေတြမွာ အၾကီးကို ဦးစားေပး အရင္လုပ္ေပးဖို႕ မေမ့ပါနဲ႕ရွင္။ တခါတေလ ေဘဘီေလး ငိုေနရင္
” ညီမေလးငိုေနျပီ။ သားခဏေစာင့္ ” လို႕ ေျပာမဲ့ အစား
” သမီးေရ၊ခဏေလးေမေမလာမယ္။ ကိုကိ ု႔ကို ေဘာင္းဘီဝတ္ေပးလိုက္ဦးမယ္ေနာ္။ သူက ေက်ာင္းသြားရမွာ။” လို႕ေျပာနိုင္ပါတယ္။
အငယ္ေလးက မိနစ္အနည္းငယ္ပိုေစာင့္နိုင္ပါတယ္။ ဘာမွမျဖစ္ပါဘူး။ အၾကီးေလးကလဲ ေမေမက သူ႕ကို တခါတေလ ပထမဦးစားေပးလုပ္ေပးတယ္ဆိုတာ သိေစနိုင္ပါတယ္။

ျငင္းခုံမႈေတြ၊ဆင္ေျခေပးးမႈေတြကို နားေထာင္ေပးျပီး အသိအမွတ္ျပဳပါ။

ေမေမတို႕ ဘယ္လိုပဲၾကိဳးစားၾကိဳးစား ကေလးတစ္ေယာက္ ထက္ပို လာတဲ့ မိသားစုထဲမွာ ေမာင္နွစ္မျခင္း ျငင္းခုံမႈက ျဖစ္လာစျမဲပါ။ သူတို႕အခ်င္းခ်င္း ခ်စ္ျပီး အျပန္အလွန္ ရိႈိင္းပင္းဖို႕ က လက္ေတြ႕မွာ ၁၀၀% မျဖစ္နိုင္ပါဘူးရွင္။ ေမာင္နွမျခင္း ျငင္းခုံျခင္း၊ရန္ျဖစ္ျခင္း က သူတို႕ အတြက္ ေလာကၾကီးမွာ ရပ္တည္ဖို႕၊ အနာဂါတ္ လူမႈဆက္ဆံေရးအတြက္ လိုအပ္တဲ့ အေရးအခ်င္းေတြကို ေလ့က်င့္ဖို႕ အေကာင္းဆုံး အခြင့္အေရးပါပဲ။
ကေလးေတြ ကို သူတို႕ မေက်နပ္တာ၊ စိတ္တိုတာ ဟာ သာမန္ျဖစ္တတ္တဲ့ သေဘာဆိုတာ နားလည္ေအာင္ ကူညီေျပာျပေပးပါ။ တခါတေလ ကိုယ္ခ်စ္တဲ့ သူေတြနဲ႕ လဲ သေဘာထားမတူ စိတ္တို စရာ ျဖစ္တတ္ေပမယ့္ ဒီလိုစိတ္တိုတာဟာ မခ်စ္ေတာ့တာ မဟုတ္ေၾကာင္းေျပာျပေပးပါ။ အဲလိုၾကားရရင္ စိတ္တိဳမိတဲ့ အတြက္ မေကာင္းတဲ့ သူျဖစ္မသြားဘူး ဆိုတာ နားလည္ျပီး စိတ္သက္သာရာရပါလိမ့္မယ္။ သူတို႕ရဲ႕ ခံစားခ်က္ေတြကို ေကာင္းေကာင္းမြန္မြန္ ေဖာ္ျပတတ္ေအာင္ ၊ မတူညီတဲ့ အခ်က္ေတြကို ေကာင္းေကာင္း ညႈိနႈိင္းတတ္ေအာင္ ကူညီ သင္ေပးသင့္ပါတယ္။
သူတို႕ တစ္ေယာက္ခ်င္းစီ ရဲ႕ အေၾကာင္းျပခ်က္၊ ထင္ျမင္ခ်က္ေတြကို ေသေသခ်ာခ်ာ အစအဆုံးနားေထာင္ေပးတာ က မိဘမ်ားလုပ္ေပးနိုင္တဲ့ အေကာင္းဆုံးအခ်က္ပါပဲ ။ သူတို႕အခ်င္းခ်င္းလဲ အျပန္အလွန္ နားေထာင္တတ္ ေျဖရွင္းတတ္ေအာင္ အားေပးသင့္ပါတယ္။ ေမေမတို႕လဲ စိတ္ရႈပ္မိမွာျဖစ္လို႕ တည္ျငိမ္ေအာင္ ၾကိဳးစားျပီး
” သားက ညီမေလး အရုပ္ကို လုတာကိုး ”
” တူတူမေဆာ့ နိုင္ရင္ ထြက္သြား၊ လာမကစားနဲ႕” စသျဖင့္ မေျပာမိေအာင္ ဂရုစိုက္ပါ။

ေမေမတို႕ အေနနဲ႕သူတို႕ရဲ႕စိတ္ထဲမွာ ညီအကိုေမာင္နွမေတြေၾကာင့္ ဘယ္ေလာက္ထိ ေဒါသျဖစ္တယ္၊ခံစားရတယ္၊မနာလိုျဖစ္ရတယ္ ဆိုတာေတြကို ရုိးရုိးေလး ဘက္မလိုက္ပဲ၊ အျပစ္မတင္ပဲ နားေထာင္ ေပးၾကည့္ပါ။ ဒီလိုလုပ္ရင္ သူတို႕ စိတ္ထဲ ေမေမတို႕ရဲ႕ ေထာက္ခံမႈကို ရတယ္လို႕ ခံစားရေစနိုင္ပါတယ္။ သူတို႕ ရင္ထဲ ခံစားရေနတဲ့ မမ်ွတမႈ၊ဘက္လိုက္တယ္လို႕ထင္ေနမႈကိုလည္း ေလ်ာ့ပါးသြားေစပါတယ္။ ေမေမ တို႕ သူတို႕ေျပာတာအားလုံးကို သေဘာတူစရာ မလိုပါ ဘူး။ ေမေမတို႕ က႑က တည္ျငိမ္စြာနဲ႕ နွစ္ဘက္လုံးက ခံစားေနရတာ ကို နားေထာင္ျပီး နားလည္မႈေပးဖို႕ပါပဲ။

သူတို႕ရဲ႕ ေဒါသစိတ္ကို ထိန္းခ်ဳပ္ေျဖရွင္းနိုင္ေအာင္ကူညီေပးျခင္း

ရန္ပြဲျပင္း ထန္လာတဲ့ အခါ မိဘေတြအေန နဲ႕ တစ္ေယာက္က ရန္လိုသူ နဲ႕ ေနာက္တစ္ေယာက္က ခံရသူအျဖစ္ ျမင္နိုင္ပါတယ္။ ဒီအခါဘက္လိုက္ မႈ ေတြ ျဖစ္တတ္ျပီး ေနာင္အခါ ေမာင္နွမခ်င္းျပိဳင္ဆိုင္လိုမႈကို ပ်ိဳးေထာင္လိုက္သလိုပါပဲ။

ကေလး နွစ္ေယာက္လုံးကို အားေပးဖို႕ နည္းလမ္းရွာျပီးေျဖရွင္းတာက အေအာင္ျမင္ဆုံး လုပ္ရပ္ပါပဲ။ ဒီလိုလုပ္ျပီး ရန္လိုတတ္တဲ့ ကေလးက မေပ်ာ္နိုင္ဘူး ဆိုတာကို လဲ သူတို႕ ကို သိရေအာင္ ကူညီသင္ေပးနိုင္ပါတယ္။ ေမေမ တို႕ရဲ႕သားက သူ႕ညီ/အစ္ကို ကို ကန္လိုက္တယ္ဆိုပါေတာ့။
ဒါဟာ ” ငါက အရမ္း မေက်မနပ္ျဖစ္ေနျပီး ေၾကာက္ေနတယ္၊ငါ ဘယ္ေလာက္ထိစိတ္တိုေနတယ္ဆိုတာ ငါဘယ္လိုေျပာရမလဲ မသိဘူး” လို႕ သူနည္းသူ႕ ဟန္နဲ႕ျပတာျဖစ္နိုင္ပါတယ္။

တကယ္လို႕ ရန္ပြဲမွာ တစ္ေယာက္နဲ႕ တစ္ေယာက္ လက္ပါေအာင္ ျပင္းထန္လာျပီဆိုရင္ ေမေမတို႕ က ၾကားဝင္ျပီး ” သားတို႕ တစ္ေယာက္နဲ႕ တစ္ေယာက္ နာေအာင္ လုပ္ၾကတာကို ေမေမ ခြင့္မျပဳနိုင္ဘူး” လို႕ ေျပာပါ။ နွစ္ေယာက္ကို ခြဲထားလိုက္ျပီး သူတို႕ စိတ္ေအးေအာင္ အခ်ိန္ေပးပါ။ ျပီးမွ သူတို႕မေက်နပ္ခ်က္ေတြကိုေျပာျပခိုင္းပါ။ နားေထာင္ေပးပါ။

“သားၾကည့္ရတာ အရမ္းစိတ္တိုေနပုံပဲ။ ေမေမ က သား ေဇာ့္ကို ဘာလို႕စိတ္တိုတယ္ဆိုတာ တျခားနည္းနဲ႕ ေျပာျပလို႕ ရမလားလို႕ စဥ္းစားေနတာ။ ေျခေထာက္နဲ႕ ကန္မဲ့ အစားေလ၊ ဒါဆို ေဇာ္လဲ ပိုျပီးနားလည္မွာေပါ့” စသျဖင့္ အေျခအေန နဲ႕ လိုက္ျပီး ေျပာျပေပးပါ။

ျငင္းခုံရန္ျဖစ္ေနရာမွ ေျပရာေျပေၾကာင္း အေျခအေနသို႕ ေျပာင္းလဲပါ။

ကေလးေတြရဲ႕ ခံစားခ်က္ေတြကို ခြဲျခားေျပာျပေပးပါ။
” သားတို႕ နွစ္ေယာက္ ၾကည့္ရတာ တစ္ေယာက္နဲ႕ တစ္ေယာက္ မေက်မနပ္ျဖစ္ေနၾကသလိုပဲ”
” ေက်ာ္က ကားကို မီးသတ္ကားလုပ္ခ်င္တာလား”
“ေဇာ္က လဲ ဒီကားနဲ႕ပဲ ေဆာ့ခ်င္တာလား”
“ေဇာ္က ဒီ ဘက္မွာ အိ္မ္ေလးကို ကိုင္ျပီး မီးေလာင္တယ္လို႕ေျပာ၊ အဲဒါဆို ေက်ာ္က မီးသတ္ကားနဲ႕ လာျငိမ္းေပး။ အဲလို တူတူ ကစားခ်င္လား” စသျဖင္.႕ ေအးေအးေဆးေဆး တူတူေဆာ့လို႕ရတဲ့ နည္းလမ္းရေအာင္ သင္ျပေပးနိုင္ပါတယ္။

စကားမေျပာတတ္ေသးပဲ ေျခေဆာင့္ျပီး ေဒါသတၾကီးငိုေနတဲ့ toddler ေတြကိုေတာ့ သူတို႕ ခံစားရေနတာဘာလဲဆိုတာ ေျပာျပျပီး သင္ေပးနိုင္ပါတယ္။
ဥပမာ- ” ေၾသာ္ ေဘဘီေလး က သားေဆာက္ထားတဲ့ ဘေလာက္ေတြ တိုက္လိုက္တာလဲ ။ သား ေဒါသျဖစ္တာေပါ့။ လာ လာ ေဘဘီေလး ေလးဘက္မလာတဲ့ တျခားေနရာ ရွာျပီးကစားမယ္ေနာ္။ ေနာက္မျဖစ္ေအာင္” စသျဖင့္ အေျခအေနေပၚမူတည္ျပီး သူတို႕ စိတ္ေျပေအာင္ ကူညီေပးနိုင္ပါတယ္။

တစ္ဘဝတာေမာင္နွစ္မ

ေမေမတို႕ ကေလးေတြ ရန္ျဖစ္တဲ့ အခါ ( သူတို႕ျဖစ္ၾကမွာပါ) ေမေမတို႕ အခု ျငင္းခုံပြဲေလးကိုပဲ မၾကည့္ပဲ ေရရွည္ကိုျမင္ဖို႕ ကိုယ့္ကိုယ္ကို သတိေပးပါေနာ္။ ေမာင္နွမက အျမဲတမ္းအတြက္ ေမာင္နွမပါ။ သူငယ္ခ်င္းကို စြန္႕လႊတ္စြန္႕ခြာလို႕ ရခ်င္ရမယ္ မိသားစု ဆိုတာ အျမဲတမ္း မိသားစုပါပဲ။ ကေလးေတြရဲ႕ ဒီအိမ္မွာ ဒီေမာင္နွမေတြနဲ႔ ဒီမိဘနဲ႕ ျဖတ္သန္းခဲ့ ရတဲ့ အမွတ္ရစရာ memories ေတြကို ဘယ္သူမွ လုယူသြားလို႕မရပါဘူး။ ဒီကေနျပီး သူတို႕ရဲ႕ နက္ရႈိင္းတဲ႕ သံေယာဇဥ္ကို သူတို႔ တည္ေဆာက္နိုင္မွာပါ။

ေမာင္နွမ ခ်င္း မေက်မနပ္ ညည္းညဴေျပာဆိုျခင္းမ်ားကို အေကာင္းဆုံး ျပန္ေျဖနိုင္ရန္ ဥပမာအေျဖမ်ား။

ေဖေဖ ေမေမတို႕ အတြက္ သားသားမီးမီးေတြက ေမာင္နွမေတြနဲ႕ ပတ္သက္ျပီး မေက်မနပ္ေျပာလာ၊တိုင္ၾကားလာရင္ ျပန္ေျဖနိုင္ဖို႕ အေကာင္းဆုံးအေျဖေတြ အၾကံေပးထားတာေလးေတြ မ်ွေဝလိုက္ပါတယ္။

၁။ ကေလး : “ ေမေမ က ဘာလို႕ ကေလးေနာက္တစ္ေယာက္ယူတာ လဲ။ သား ဒီအိမ္မွာ ေနာက္ထပ္ ဘယ္သူမွ မရွိေစခ်င္ပါဘူး”

ဒီလိုေျဖမယ့္အစား==>” ေနာက္ေတာ့ သားသိလာမယ္ေလ။ ကေလးကို သားခ်စ္လာမွာပါ”

ဒီလို ေျဖၾကည့္သင့္ပါတယ္==> ” သားအဲလို ခံစားရတာလား။ ေမေမ့ကို ထပ္ ေျပာျပပါဦး။ ျပီးရင္ ေမေမက သားေလးဟာ ေမေမ့ရဲ႕ အေကာင္းဆုံး သားဦးေလး၊ခ်စ္ရတဲ႕ သားဦးေလး အျမဲ ျဖစ္ေနမွာ ဆို တာ ေျပာျပမယ္ေနာ္။”

၂။ ကေလး : “ ေမေမ ဘယ္သူ႕ကို ခ်စ္ဆုံးလဲဟင္”

ဒီလိုေျဖမယ့္အစား:==> ” အားလုံးကိုတူတူ ခ်စ္တာေပါ့”

ဒီလို ေျဖၾကည့္သင့္ပါတယ္==>” ဒီေမးခြန္းက ေမေမ့ အတြက္ ေျဖရခက္တဲ့ ေမးခြန္းပဲ၊ ဘာလို႕ဆိုေတာ့ သားတို႕ အားလုံး ေမေမ အတြက္ေတာ့ အေရးၾကီးတယ္။ေမေမက သားတို႕ အားလုံး တစ္ေယာက္ခ်င္းစီတိုင္းကို တစ္မ်ိဳးစီ ခ်စ္တာေနာ္။”

၃။ ကေလး း ” ဂါ၊ဂါ၊ ဂူး၊ဂူး၊ ဂိုး ဂိုး……ဝါ….ဝါ… မာမာ!”

ဒီလိုေျဖမယ့္အစား==>” ကေလးလို လုပ္မေနနဲ႕။ အေကာင္ၾကီးကျဖင့္ ၾကီးေနျပီးေတာ့။”

ဒီလို ေျဖၾကည့္သင့္ပါတယ္==> ” သားက ကေလးလုပ္တမ္းကစားခ်င္လို႕လား။ လာ၊ ေမေမ့ ေပါင္ေပၚလာထိုင္ ေမေမ လႈပ္ျပီး ေခ်ာ့ေပးမယ္။”

။ ကေလး : “ ေမေမ က ညီေလးကိုပဲ ဂရုစိုက္ေနတာပဲ”

ဒီလိုေျဖမယ့္အစား==> ” မဟုတ္ပါဘူး ။ ေမေမ သားကို လဲ ဂရုစိုက္တာပဲေလ”

ဒီလို ေျဖၾကည့္သင့္ပါတယ္==> ” ေၾသာ္.. သားက ေမေမ နဲ႕ တူတူ အခ်ိန္ၾကာၾကာေနခ်င္လို႕လား။ ေမေမလဲေနခ်င္တာေပါ့။ ေမေမ တို႕ နွစ္ေယာက္တည္း တစ္ေန႕ေလာက္ တူတူကစား၊တူတူေလ်ွ ာက္စားရေအာင္ေနာ္”

၅။ကေလး : “ ေမေမ ကဘာလို႕ သူ႕ဘက္အျမဲပါရတာလဲ။”

ဒီလိုေျဖမယ့္အစား==> ” ေမေမ ညီမေလးဘက္ အျမဲမပါပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ သားကလဲ ညီမေလးကို အနိုင္မက်င့္ နဲ႕ေလ”

ဒီလို ေျဖၾကည့္သင့္ပါတယ္==> “သားက အဲလိုထင္ေနတာလား။ ဒါဆို သားဘက္က ဘယ္လို ခံစားရတယ္ဆိုတာ ေမေမ ပိုျပီးနားလည္ေအာင္ေျပာျပ၊ ဒါမွ ေမေမ သားတို႕ နွစ္ေယာက္လုံးအေပၚ ပိုျပီးမ်ွတ နိုင္မွာေပါ့။”

၆။ ကေလး : “ ညီေလးကို သားမုန္းတယ္”

ဒီလိုေျဖမယ့္အစား ==> ” သားမမုန္းပါဘူး ။ ညီေလးကို သားခ်စ္ပါတယ္”

ဒီလို ေျဖၾကည့္သင့္ပါတယ္==> ” ညီေလး သားကို လုပ္လိုက္တာ/ ေျပာလိုက္တာ သား အရမ္းစိတ္ဆိုးသြားတာလား”

။ ကေလး : ” ညီေလး ဘယ္ေတာ့မွ ေမြးမလာရင္ ေကာင္းမွာ”

ဒီလိုေျဖမယ့္အစား==> ” ညီေလးကို ဘာလို႕ အဲလို ေျပာရတာလဲ။”

ဒီလို ေျဖၾကည့္သင့္ပါတယ္==> ” တခါတေလ သား ညီေလးကို သေဘာက်တယ္၊ ဒါေပမယ့္ ခု သား ညီေလးကို ဒီမွာ လုံးဝမရွိေစခ်င္ဘူး။ ကေလးေလးေတြ က အရမ္း အလုပ္ရႈပ္တာ၊ဒုကၡမ်ားတာ ေမေမလဲ သိတာေပါ့။ ညီေလးၾကီးလာျပီး သားနဲ႕ တူတူ ကစားတဲ႕ အရြယ္ေရာက္လာရင္ သား ေပ်ာ္ရမွာပါေနာ္”

အထက္ပါ အၾကံျပဳထားတဲ့ ေျဖၾကားပုံေတြ ကို ၾကည့္ရင္ ကေလးက ေျပာလာတဲ့ စကားကို တိုက္ရုိက္ၾကီးဆန္႕က်င္ျပီး ကိုယ္လိုခ်င္တဲ့ အတိုင္း ျပန္ေျပာတာမ်ိဳးမဟုတ္တာေတြ႕ရမွာပါ။ ကေလးရဲ႕ ေလာေလာဆယ္ျဖစ္ေနတဲ့ သေဘာထားကို အေလးထားျပီး တဖက္လွည့္နဲ႕ ရွင္းလင္းေအာင္ေျပာျပတာမ်ိဳးပါ။ ျပီးေတာ့ ကေလးရဲ႕ ခံစားခ်က္ကို ပိုျပီးေျပာျပလာမယ့္ ေမးခြန္းမ်ိဳး၊ အေျခအေနမ်ိဳးကို ဖန္တီးေပးတာလဲ ေတြ႕ရမွာပါ။ ဒီလို ဆက္ဆံေပးတဲ့ အတြက္ ကေလးဟာ သူခံစားရတာကိုေျပာျပနိုင္တဲ့ အတြက္ ေက်နပ္မႈကို ရတယ္၊ သူ႕စကားကို တိုက္ရုိက္မဆန္႕က်င္တဲ့ အတြက္ သူ႕ကိုယ္သူယုံၾကည္မႈကိုရတယ္၊ ျဖစ္သင့္တာကို နားလည္ေအာင္ ေျပေျပလည္လည္ ေျပာျပတဲ့ အတြက္ ကေလးရဲ႕ စိတ္ထဲ ရွင္းလင္းျပီး မလိုလားအပ္တဲ့ ျပိဳင္ဆိုင္မုန္းတီးစိတ္ေတြ မျဖစ္ေတာ့ဘူးေပါ့ရွင္။

Adele Faber: coauthor of the landmark book Siblings Without Rivalry ရဲ႕ အၾကံျပဳ ေျဖၾကားခ်က္မ်ားကို မွီျငမ္းေရးထားပါတယ္။

စိတ္ေပ်ာ္ရႊင္ခ်မ္းေျမ႕ၾကပါေစ။

Source : နီတိုးေလးေမေမ။

Ref; creativechild.com
Babycenter.com

Photo: Internet.