ကေလးက သူစိမ္းေၾကာက္တတ္ရင္ (Fear of Strangers)

ကေလးငယ္ေလးေတြ သူစိမ္းေၾကာက္တတ္တယ္ဆိုတာက ပံုမွန္ပါပဲေနာ္။ ကေလးကသူနဲ႔ရင္းႏွီးတဲ့သူေတြ၊ မိသားစုဝင္ေတြကို သိလာတာနဲ႔အမွ် သူစိမ္းကိုေၾကာက္တတ္လာတယ္။ ကေလးေလးေတြက သူတို႔နဲ႔ရင္းႏွွီးတဲ့လူေတြနဲ႔ပဲ ပိုေနခ်င္တာမို႔ သူတို႔မသိတဲ့သူေတြနဲ႔ေတြ႕ရင္ ငိုတာ၊ ဂ်ီက်တာေတြျဖစ္ႏိုင္သလို၊ ၿငိမ္က်သြားတာ၊ ေၾကာက္တဲ့႐ုပ္ေလးျဖစ္ေနတာ၊ ပုန္းေနတာေတြျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။

အဲဒီလိုျဖစ္တာက ၇ လသားကေန ၁၀ လသားေလာက္မွာ ပိုျဖစ္တယ္။ ၁ ႏွစ္ခြဲ ၂ ႏွစ္သားေလာက္အထိလဲ ဆက္ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

Separation anxiety (မိဘ/အုပ္ထိန္းသူနဲ႔ခြဲရမွာစိုးရိမ္တဲ့စိတ္) ကလဲ ၈ လသားကေန ၁၀ လသားေလာက္မွာစတတ္ၿပီး ၁ ႏွစ္ေက်ာ္ ၁ ႏွစ္ခြဲေလာက္မွာ အစိုးရိမ္ဆံုးအခ်ိန္ျဖစ္တတ္တယ္။ သူတို႔အဘိုးအဘြားေတြ၊ သူတို႔သိတဲ့ေဆြမ်ိဳးေတြနဲ႔ခဏေလာက္ထားခဲ့မယ္ဆိုရင္ေတာင္မွ မိဘနဲ႔မခြဲခ်င္၊ မိဘနဲ႔ခြဲရမွာေၾကာက္ေနတတ္တယ္။

ဒီလိုမ်ဳိးေၾကာက္စိတ္ေလးေတြရွိေနတဲ့ကေလးကို ကိုယ္ကတိုးတက္ေအာင္လုပ္ေပးလို႔ရပါတယ္။

၁ – လူသစ္ေတြနဲ႔ေတြ႕ႏိုင္ဖို႔အတြက္ ကိုယ္နဲ႔အတူ အျပင္ကိုမၾကာခဏေခၚသြားပါ။ သူအတြက္လူအသစ္ေတြနဲ႔ေတြ႕တဲ့အခါ၊ သူနဲ႔မိတ္ဆက္ေပးတဲ့အခါ သူ႔ကိုခ်ီထား ဖက္ထားပါ။

၂ – ကေလးက သူ႔အိမ္မွာသူဆို သူစိမ္းနဲ႔ေတြ႕ရင္ေတာင္မွ ပိုၿပီးသက္ေတာင့္သက္သာရွိတာမို႔ ကိုယ့္သူငယ္ခ်င္းေတြကိုအိမ္လာလည္မယ္ဆို လာလည္ခိုင္းပါ။

၃ – ကေလးက သူစိမ္းနဲ႔ေတြ႕လို႔အရမ္းငိုေနမယ္၊ ေၾကာက္ေနမယ္ဆိုရင္ ခဏေခ်ာ့ၿပီး အဲဒီလူနဲ႔ကိုယ္နဲ႔အတူ သူနဲ႔ကစားေပးတာတို႔ဘာတို႔ ႀကိဳးစားၾကည့္ပါ။ မရရင္ သူ႔ကို အဲဒီလူနဲ႔နည္းနည္းေဝးတဲ့ေနရာကို ခဏေခၚသြားပါ။ ၿပီးမွ ျပန္ႀကိဳးစားၾကည့္ပါ။

၄ – ကေလးရဲ႕ေၾကာက္စိတ္ကို ဂ႐ုမစိုက္ပဲမေနပါနဲ႔။ ကိုယ့္ကေလးကို ေၾကာက္တတ္တယ္၊ ရွက္တတ္တယ္၊ လူရာမဝင္ဘူးစသျဖင့္ သတ္မွတ္ျခင္းက္ိုေရွာင္ပါ။

၅ – ေျဖးေျဖးခ်င္းႀကိဳးစားရမွာေပါ့။ စိတ္ရွည္ပါ။ ကေလးက စိတ္အဆင္သင့္မျဖစ္ေသးပဲ တျခားလူကိုေပးခ်ီတာတို႔ဘာတို႔ မလုပ္ပါနဲ႔။ အဲဒီလိုလုပ္တာက ပိုဆိုးေစပါတယ္။

၆ – ကေလးကိုမခ်ီခင္ အရင္ဆံုးရင္းႏွီးေအာင္လုပ္ဖို႔ ကိုယ့္ေဆြမ်ဳိးသားခ်င္း၊ သူငယ္ခ်င္းမိတ္ေဆြေတြကို ေျပာျပထားပါ။ ကေလးေတြက ေျဖးေျဖးခ်င္း ေအးေအးေဆးေဆး ခ်ဥ္းကပ္တတ္တဲ့လူႀကီးေတြကို သိပ္မေၾကာက္တတ္ပါဘူး။

၇ – ကေလးနဲ႔မရင္းႏွီးတဲ့သူကို ရင္းႏွီးေစဖို႔ႀကိဳးစားတဲ့အခါ ကိုယ္က ကေလးနဲ႔အတူရွိေပးပါ။ “ေမေမ့ သူငယ္ခ်င္းကလာလည္တာေလ” ဘာညာစသျဖင့္ေျပာျပပါ။

၈ – မူႀကိဳတက္မယ့္ကေလးကိုလဲ ေမေမျပန္လာႀကိဳမယ့္အေၾကာင္း အဲဒီလိုပဲေသခ်ာေျပာျပရပါမယ္။ မေျပာျပထားရင္ ေနာက္ရက္ေတြမွာပိုခက္ပါလိမ့္မယ္။

၉ – ကိုယ္ကလဲ လူေတြကိုမေၾကာက္ဘူးဆိုတဲ့ ေပါ့ေပါ့ပါးပါးအမူအရာ၊ အျပံဳးနဲ႔ အသံနဲ႔ လူေတြကိုႏႈတ္ဆက္ျပပါ။

၁၀ – လူေတြနဲ႔ေတြ႕ေပးတာကို မၾကာခဏလုပ္ေပးပါ။ အဲဒီလူေတြက သူ႔ကိုအႏၲရာယ္မေပးဘူးဆိုတာသူသိေလ ေၾကာက္တာေလ်ာ့ေလပါပဲ။

⛔️ သူမ်ားကကိုယ္နဲ႔ကိုယ့္ကေလးကိုဘယ္လိုျမင္မလဲဆိုတာကို ဂ႐ုမစိုက္ပါနဲ႔။ ကေလးက သူနဲ႔မရင္းႏွီးတဲ့လူေတြနဲ႔ေတြ႕ရင္ အဲဒီလိုုျဖစ္ေနေသးတယ္လို႔သာေျပာျပထားလိုက္ပါ။

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

ပံုမွန္အားျဖင့္ လူေၾကာက္တတ္တာက ၂ ႏွစ္ေလာက္ဆိုရင္ ေပ်ာက္သြားေပမယ့္ တခ်ဳိ႕ကေလးေတြက ၂ ႏွစ္ထက္ပိုၿပီး ျဖစ္ေနတတ္ေသးတယ္။ အဲဒီအခါမ်ဳိးက်ရင္ …

၁ – ကေလးကို ကိုယ့္အားကိုယ္ကိုးတတ္ေအာင္ သင္ေပးရပါမယ္။ ကိုယ့္ထမင္းကိုယ္စားခိုင္းတာ၊ ကိုယ့္ဘာသာကိုယ္ ကစားခိုင္းတာစသျဖင့္။

၂ – အျပင္ကိုမၾကာခဏေခၚသြားပါ။ လူအသစ္ေတြနဲ႔ေတြ႕ပါေစ။ အခ်ိန္တန္ရင္ သူ႔မွာအႏၲရာယ္မရွိတာ သူ႔ဘာသာသူသိလာပါလိမ့္မယ္။

၃ – သူ႔ဘာသူ အိပ္ေပ်ာ္တတ္ေအာင္ က်င့္ေပးၾကည့္ပါ။ ေနာက္ပိုင္းက် မူႀကိဳတက္တဲ့အခါလဲ အဆင္ေျပေအာင္လို႔ပါ။

သူစိမ္းအရမ္းေၾကာက္တတ္ရင္ ေနာက္ပိုင္း သူအသက္ႀကီးလာတဲ့အထိ ေပါင္းသင္းဆက္ဆံေရးမွာထိခိုက္ႏိုင္တာမို႔ ကေလးကအရမ္းႀကီးေၾကာက္တတ္ေနရင္ေတာ့ ဆရာဝန္နဲ႔တိုင္ပင္ၾကည့္ပါ။ အနားမွာ သူနဲ႔မရင္းႏွီးတဲ့လူမရွိပဲေၾကာက္တတ္ေနရင္လဲ ဆရာဝန္ျပပါ။ ၂ ႏွစ္ေက်ာ္တဲ့အထိ အရမ္းေၾကာက္တတ္ေနေသးရင္လဲ ဆရာဝန္နဲ႔တိုင္ပင္ၾကည့္ပါ။

Ref: Raising Children Network (Australia)