ကေလးကို စကားေျပာသင္ရေအာင္ ^*^*^*^*^ ^*^*^*^*^ ^*^*^*^*^

ကေလးတစ္ေယာက္ စကားေျပာတတ္ဖို႔ ျဖတ္သန္းရာခရီးလမ္းသည္ ရွည္လ်ားသည္။ ကေလးတစ္ဦးႏွင့္ တစ္ဦး စကားစေျပာခ်ိန္မ်ားမွာလည္း အလြန္ကြာျခားပါသည္။ စကားေျပာ အနည္းငယ္ ေနာက္က်လွ်င္ စိတ္ပူမလြန္ပါႏွင့္။ အခ်ိဳ႕ကေလးမ်ားက စကားေျပာေနာက္က်ေသာ္လည္း စေျပာသည္ႏွင့္ ႐ုတ္တရက္ အမ်ားႀကီးေျပာႏိုင္သူမ်ားရွိပါသည္။

ကေလး အသံေလးမ်ားႏွင့္ ကေလးစကားတတ္လာပံု အဆင့္ဆင့္ကို ေလ့လာၾကပါစို႔။

ေမြးစ- ၃ လ
ခိုးခိုးခစ္ခစ္ရယ္တတ္သည္။
သူ႔လိုအင္ေပၚမူတည္ၿပီး ငိုသံေလးမ်ားကြဲျပားသည္။
ေမေမႏွင့္ ေဖေဖ့ကို ျပံဳးျပသည္။

၄-၆ လ
ဗလံုးဗေထြး စရြတ္တတ္ၿပီ။ အထူးသျဖင့္ ပ သံ, ဘ သံ ႏွင့္ မ သံ ေလးမ်ားျပဳတတ္သည္။ ခိုးခိုးခစ္ခစ္ပို ရယ္တတ္ၿပီ။ စိတ္လႈပ္ရွားလွ်င္ မေက်နပ္လွ်င္ အသံေပးသည္။ တစ္ေယာက္ထဲ ေဆာ့လွ်င္ တဝူးဝူး တကူကူးႏွင့္ အသံထြက္တတ္သည္။

၇ လ – ၁ ႏွစ္
ခိုးခိုးခစ္ခစ္သံမ်ား ရွည္လာမည္။ ဥပမာ- တာ့တာ, ဘာဘား, အားအား, ပီပီပီပီ စေသာ အသံတို႔ပါထြက္လာမည္။
သူ႔တို႔ကို အာရံုစိုက္ေအာင္ အသံျပဳတတ္ၿပီ။ အသက္ ၉ လမွ ၁ႏွစ္ ပတ္ဝန္းက်င္တြင္ ေမေမ ေဖေဖ တစ္လံုးႏွစ္လံုးစေျပာေကာင္းေျပာၿပီ။ အခ်ိဳ႕လည္း ၃ လံုးထိ ေျပာသည္။

သတိႀကီးႀကီးျပဳရန္- ပထမတစ္ႏွစ္တြင္ ကေလးက စကားမေျပာေသာ္လည္း ေမေမနဲ႔ေဖေဖ ေျပာသမွ် နားေထာင္ေနပါသည္။ ဒုတိယႏွစ္တြင္ ေျပာတတ္ဖို႔ရာ စကားလံုးမ်ားကို မွတ္မိဖို႔ႀကိဳးစားေနသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ကေလးကို အခ်ိန္မီ စကားေျပာေစလိုလွ်င္ ပထမတစ္ႏွစ္တြင္ ကေလးထိန္းရင္း ႐ိုးရွင္း၍ အသံုးဝင္ေသာ ေန႔စဥ္သံုး စကားေလးမ်ားကို ေျဖးေျဖးႏွင့္ ပံုမွန္ေျပာေပးပါ။
ဥပမာ- ေမေမ ေရခိ်ဳးေပးမယ္ေနာ္, သားမ်က္ႏွာေလး သန္႔ေအာင္ သုတ္ေပးမယ္, ေရက ေႏြးတယ္, ႏု႔ိစို႔ေတာ့ေနာ္, ေအာ္ သားေလး ဗိုက္ဝၿပီလား စသည္ျဖင့္ အၿမဲေျပာပါ။

၁ ႏွစ္မွ ၂ ႏွစ္
***ပထမဆင့္
ႏွစ္လံုးတြဲ စကားလံုးမ်ားတိုး၍ ေျပာမည္။ ဥပမာ- ႐ုပ္႐ုပ္, မန္းမန္း, တာ့တာ
လတိုင္းလတိုင္း စကားလံုး အသစ္မ်ားတိုး၍ ေျပာလိမ့္မည္။
ဥပမာ- ကား, ယူ, စား, ရ

*** ေနာက္တဆင့္
အသက္ ၂ ႏွစ္နီးလာလွ်င္ ႏွစ္လံုးပူး မဟုတ္ေသာ စကားလံုးမ်ား ပူးတြဲေျပာႏိုင္လာမည္။
ဥပမာ- ေမေမ ေမာပီ, ေဖေဖ မုန္႔မုန္႔ဝယ္

သတိျပဳရန္- မသင္ရင္ မေျပာတာ မဆန္းပါ။ ျမင္ျမင္သမွ်ကို ဘယ္လို ေခၚသည္သင္ေပးပါ။ ဟ(ဥပမာ-ဟုတ္, ဟိုဘက္), ဝ(ဝုတ္ဝုတ္, အာဝါး), သ (သိ, သြား, သူ), န (နဲ, ႏိုင္, ႏိုး), ဒ (ဒီမွာ, ဒီလို)-ဟ, ဝ, သ, န, ဒ သံပါေသာ စကားလံုးမ်ားသင္ေပးလို႔ရပါသည္။ လမ္းေလွ်ာက္ထြက္လွ်င္ ကား, သစ္ပင္, ျမက္ခင္း, တို႔ကို ျပၿပီး နာမည္ေျပာျပပါ။ အႀကိမ္ႀကိမ္ေျပာလွ်င္ ကေလးက ကားျမင္လွ်င္ ကားဟု ေျပာလာမည္။ ေနာက္တစ္ဆင့္ တိုးသင္ပါ။ ဟုတ္တယ္ အဲ့ဒါ ကား, ကားရဲ႕ အေရာင္က အနီေရာင္ေပါ့ သားရယ္ စသည္ျဖင့္ သင္ပါ။ ကေလးက ေခြးျမင္၍ ေခြးဟု ရြတ္လွ်င္ ဟုတ္တယ္ ေခြးက အႀကီးႀကီး (သို႔) ေခြးက ေသးေသးေလး စသည္ျဖင့္ တိုးသင္ပါ။

၂ ႏွစ္မွ ၃ ႏွစ္
စကားလံုး ၃ လံုးတြဲမ်ားစေျပာၿပီ။ ပစၥည္းႏွင့္ ကစားစရာေတာင္းတတ္ၿပီ။ ဖ သံ, ဂ သံ, န သံ, ဒ သံမ်ား ပို၍ ပီသလာႏိုင္ၿပီ။ အခ်ိဳ႕က ဘာေၾကာင့္လဲ လို႔ ေမးတတ္ၿပီ။

သတိျပဳရန္- စကားကို ဆက္သင္ပါ။ အေ႐ာင္, နံပါတ္, မိသားစုဝင္ အမည္ေလးမ်ား, ေန႔စဥ္ အစားအေသာက္မ်ား သင္ၾကားပါ။ ကဗ်ာတိုတိုႏွင့္ ကေလး သီခ်င္းေလးမ်ား စသင္ပါ။ စာလံုးအျပင္ စာေၾကာင္းမ်ား ပိုသင္ပါ။ ေျပာေအာင္လည္း ေမးခြန္းမ်ားမ်ားေမးပါ။ ေမးၿပီးရင္လည္း ေျဖတာကို နားေထာင္ေပးပါ။ မရွင္းရင္ ထပ္ေမးပါ။ လ်စ္လ်ဴမရႈပါႏွင့္။
ဥပမာ- သားေရေသာက္မလားထက္ သားေရ ေရနဲ႔ႏို႔ ဘယ္ဟာေသာက္ခ်င္လဲ?

၃ ႏွစ္မွ ၄ ႏွစ္
စကားလံုး ၄-၅ လံုးပါဝင္ေသာ စာေၾကာင္းတိုေလးမ်ား အေတာ္ေျပာတတ္ၿပီ
မူႀကိဳ ပို႔လွ်င္ တေန႔တာ လုပ္ေဆာင္မႈမ်ားကို ေမးလွ်င္ ေျပာျပလိမ့္မည္
ဘယ္သူလဲ, ဘာလဲ, ဘယ္မွာလဲ စသည္တို႔ ေျဖႏိုင္ၿပီ
ဘယ္လိုလုပ္မလဲ, ဘာေၾကာင့္လဲတို႔ ေမးႏိုင္ၿပီ

သတိျပဳရန္- စကားကို ဆက္သင္ပါ။ ပံုျပင္ေလးမ်ား ေန႔စဥ္ ေျပာျပပါ။ကေလးကို ျပန္ေျပာျပခိုင္းပါ။ ဉာဏ္စမ္း ႐ိုး႐ိုးေလးမ်ားေမးပါ။
မိသားစု ဓာတ္ပံုမ်ားျပၿပီး မိသားစု ရာဇဝင္ေလးမိတ္ဆက္ေပးပါ။
ဥပမာ- သားေရ ဒါက ေမ့ေမ့ ေဖေဖနဲ႔ ေမေမ, သားရဲ႕ ဖိုးဖိုး ဖြားဖြား, ေမေမ့မွာ ညီမတစ္ေယာက္ အစ္ကို တစ္ေယာက္ရွိတယ္။ ဒါဆို သားက ဦးဦးနဲ႔ ေဒၚေဒၚရွိတယ္။

၃ ႏွစ္ေက်ာ္ထိ အခ်ိဳ႕အသံမ်ားကို မွန္ေအာင္မထြက္ႏိုင္သူ ကေလးမ်ားလည္း ရွိပါသည္။ ပံုမွန္ပါ။ မပီလွ်င္ ခ်စ္စရာေကာင္းေသာ္လည္း မပီတဲ့ အခါတိုင္းျပင္ေပးပါ။

၄ ႏွစ္မွ ၅ ႏွစ္
ကႀကီး, ခေကြး, ABCD စာလံုးေလးမ်ား ဖတ္တတ္ၿပီ, ၁,၂,၃,၄ ဂဏန္းေလးမ်ား ေရတြက္တတ္မည္။ စာေၾကာင္း ၂ ဆင့္ သိ့ု ၂ ေၾကာင္းကို ေပါင္း ေျပာတတ္ၿပီ။
ဥပမာ- သားမွာ ကား႐ုပ္ေလး အမ်ားႀကီးရွိေပမယ့္ ညီမေလးမွာ ၂ စီးပဲရွိတယ္။

သတိျပဳရန္- စကားကို ဆက္သင္ပါ။ အျဖဴ အမည္း, အျမင့္ အနိမ့္, အႀကီးအေသးစတဲ့ ဆန္႔က်င္ဘက္ အေခၚအေဝၚမ်ား သင္ေပးပါ။ အသီးမ်ား, အသားမ်ားရဲ႕ အေခၚအေဝၚကို အုပ္စုလိုက္ သင္ေပးပါ။ စားပြဲ, ထိုင္ခံု, မီးလံုးစေသာ အိမ္ရွိ ပစၥည္းမ်ားကို ျမင္ရသေလာက္ ေျပာျပပါ။ တစ္ခုခု ခိုင္းရင္ ႏွစ္ဆင့္ခိုင္းပါ။ ဥပမာ- သားေရ ၾကမ္းျပင္က အ႐ုပ္ေတြကို ပံုးထဲေကာက္ထည့္ၿပီးရင္ ပံုးကို သူ႔ေနရာနဲ႔ သူျပန္ထားပါ။

ကေလးစကားေျပာရင္ နားေထာင္ပါ, အသိအမွတ္ျပဳပါ, ခ်ီးက်ဴးပါ, အားေပးပါ။
စကားေျပာ ေခ်ာေမြ႕ေသာ, စကားလံုးႂကြယ္ဝေသာ, ယဥ္ေက်းစြာ ေျပာတတ္ေသာ, အျခားသူ နားလည္ေအာင္ ေျပာႏိုင္ေသာ ျမန္မာကေလးမ်ား ျဖစ္ၾကေစရန္ ရည္ရြယ္ေရးပါသည္။

#ေနေနမိုးေဆြ ( Child Health Myanmar Page)
-Share ကိုႏွိပ္၍ လြတ္လပ္စြာ မွ်ေဝႏိုင္ပါသည္။
#naynaymoeswe
Reference: American Speech-Language-Hearing Association, Speech Pathology Australia.
Credit to Google Images=