ကာကြယ္ေဆးနဲ႕ ေအာ္တစ္ဇင္

အထူးသျဖင့္ ဝက္သက္ပါးခ်ိပ္ေယာင္ဂ်ိဳက္သိုး ကာကြယ္ေဆး (MMR) နဲ႕ ဆက္စပ္ေနတယ္လို႕ တခ်ိဳ႕ကေျပာၾကတာပါ။ ၁၉၉၈ ခုႏွစ္တုန္းက စာတမ္းတစ္ေစာင္ထြက္လာတာကေန အစျပဳတယ္။ ေနာက္ပိုင္း သုေတသနေတြ ေသခ်ာလုပ္ၾကည့္တဲ့အခါ ဒီႏွစ္ခုဟာ ဆက္စပ္မႈမရွိဘူးဆိုတာ ေတြ႕တဲ့အတြက္ ကမာၻ႕က်န္းမာေရးအဖြဲ႕ (WHO) ကေန ဆက္စပ္မႈမရွိေၾကာင္း အတည္ျပဳခဲ့တယ္။ ကာကြယ္ေဆးေတြမွာလည္း ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြ နည္းနည္းရွိပါတယ္။ အဲဒီဆိုးက်ိဳးေတြဟာ ေဆးထိုးလုိ႕ ရလာမယ့္ ေကာင္းက်ိဳးေတြနဲ႕ ယွဥ္ရင္ မေျပာပေလာက္တဲ့အတြက္ (benefits outweigh risks) ကာကြယ္ေဆးကို ထိုးၾကရပါတယ္။

လက္ရွိ အေမရိကန္ သမၼတ ေဒၚနယ္ထရန္႕ပ္ဟာ ပညာဆင္ျခင္ဥာဏ္အားနည္းတယ္၊ ေခါင္းမာတဇြတ္ထိုးဆန္တယ္။ ပညာရွင္ေတြအတည္ျပဳထားတဲ့ အခ်က္ေတြကို သူမယံုၾကည္တာေတြ ရွိတယ္။ ဥပမာ – လူေတြ၊ စက္ရံုစက္ပစၥည္းေတြက ထုတ္လုပ္ေနတဲ့ အညစ္အေၾကးမီးခိုးေတြေၾကာင့္ Climate change လို႕ေခၚတဲ့ ရာသီဥတု ေဖာက္ျပန္ေျပာင္းလဲတာကို မယံုၾကည္ဘူး။ ကေလးေတြ ကာကြယ္ေဆးထိုးရမယ္ဆိုတာကို မယံုၾကည္တဲ့အျပင္ ေဆးထိုးတဲ့အတြက္ ေအာ္တစ္ဇင္ျဖစ္တယ္ဆိုတာကို ခိုင္ခုိင္မာမာယံုၾကည္တယ္။ ပညာရွင္ေတြက အခ်က္အလက္ အေထာက္အထားေတြနဲ႕ျပလည္း နားမေထာင္ဘူး။ သူ႕လို ေခါင္းမာမာနဲ႕ မ်က္စိမွိတ္ေရးေနေျပာေနၾကတဲ့သူေတြ US မွာ အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။ အဓိကက အဲဒီလူေတြေျပာေနေရးေနတာေတြကို သက္ေသျပထားတဲ့ သုေတသနျပခ်က္ေတြ ရွိမရွိေပၚမွာ မူတည္ျပီး ဆံုးျဖတ္ရပါမယ္။ April 2015 မွာ JAMA (Journal of American Medical Association) ကေနလုပ္တဲ့ သုေတသနမွာ ကေလးေပါင္း ၉၅,၇၂၇ေယာက္ကို သုေတသနျပဳလုပ္ခဲ့တယ္။ အဲဒီစာတမ္းမွာ MMR ကာကြယ္ေဆးနဲ႕ ေအာ္တစ္ဇင္ ဆက္စပ္မႈမရွိေၾကာင္း သက္ေသျပခဲ့တယ္။ (http://jamanetwork.com/journals/jama/fullarticle/2275444) JAMA ဆိုတာဟာ ကမၻာက လက္ခံထားတဲ့၊ Credibility ရွိတဲ့ သုေတသန ဂ်ာနယ္ျဖစ္တယ္။ က်မတို႕ ေဆးရံုမွာ သုေတသနစာတမ္းဖတ္ပြဲေတြလုပ္ရင္ သူ႕ဆီကေန reference ယူရပါတယ္။ ဆိုလိုခ်င္တာက JAMA က ဂ်ာနယ္ေတြ သုေတသနစာတမ္းေတြဟာ ခိုင္မာပါတယ္။ ေနာက္သုေတသန တစ္ခုက ကေလးေပါင္း တစ္သန္းေက်ာ္ (၁,၂၅၆,၄၀၇) ကို သုေတသနျပဳျပီး ကာကြယ္ေဆးနဲ႕ ေအာ္တစ္ဇင္ ဆက္စပ္မႈမရွိေၾကာင္း သက္ေသျပခဲ့တယ္။ (http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0264410X14006367)

အေနာက္ႏိုင္ငံ၊ ႏိုင္ငံတကာက အင္တာနက္သံုးသူတိုင္း၊ အဂၤလိပ္လို Video ေတြ interview ေတြ ရိုက္ျပတိုင္း ယံုၾကည္ရတဲ့သူေတြ မဟုတ္ပါဘူး။ က်မတို႕ဆီမွာလိုပဲ ကြန္ျပဴတာေရွ႕ထိုင္ျပီး ထင္ရာေရးေနေျပာေနတဲ့သူေတြလည္း အမ်ားၾကီးပါ။ အဲဒီသူေတြေရးေနေျပာေနတဲ့စာေတြတိုင္း (အင္တာနက္ေပၚမွာဖတ္ရတိုင္း၊ အဂၤလိပ္လိုေရးထားတိုင္း) အထင္ၾကီးစရာလည္းမရွိသလို အျမဲယံုစရာလည္းမလိုပါဘူး။ ကိစၥတစ္ခုကို စိတ္ဝင္စားတယ္ သံသယရွိတယ္ဆိုရင္ အဲဒီကိစၥနဲ႕ ဆက္စပ္တဲ့ သတင္းေတြ သုေတသနေတြကို ရွာဖတ္ျပီးမွ share ေစခ်င္ပါတယ္။ ဗဟုသုတပါဆိုျပီး အေထာက္အထားမခိုင္လံုတဲ့ သတင္းကို တင္လိုက္တဲ့အခါ ကေလးမိဘေတြမွာ ယံုရႏုိးႏိုး ေၾကာက္လန္႕ကုန္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ သတင္းတင္သူဟာ အမ်ားယံုၾကည္အားကိုးတဲ့သူဆို ပိုဆိုးပါတယ္။ ကိုယ့္ကို သူမ်ားက အားကိုးျပီဆိုရင္ ကိုယ္ေပးတဲ့ အခ်က္အလက္ဟာ မွန္ကန္ခိုင္မာဖို႕ ပိုအေရးၾကီးပါတယ္။ တာဝန္ၾကီးပါတယ္။ အစကတည္းက ကာကြယ္ေဆးထိုးၾကဖုိ႕ အေရးၾကီးေၾကာင္း awareness ရေအာင္ မနည္းလုပ္ေနရတဲ့အခ်ိန္မွာ ဒီလိုသတင္းမ်ိဳးဟာ အဆိပ္အေတာက္လို႕ပဲ ေျပာခ်င္ပါတယ္။

ေနာက္တစ္ခုၾကံဳလို႕ ေျပာခ်င္တာေလးရွိေသးတယ္။ US မွာ ေဆးပညာေဆြးေႏြးပဲြေတြ၊ ေဟာေျပာပြဲေတြ၊ ယုတ္စြအဆံုး ေဆးေက်ာင္းသားေတြကို စာသင္တဲ့အခါမွာေတာင္ ေဟာေျပာသူေတြဟာ “Conflict of interest disclosure” ဆိုတာ ထည့္ရပါတယ္။ အဲဒါဘာလဲဆိုေတာ့ ဒီေဟာေျပာခ်က္ သင္ၾကားခ်က္ေတြမွာ ပါတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြအတြက္ သင္ၾကားေဟာေျပာသူဟာ ပိုက္ဆံမရပါဘူး၊ ဘယ္ကုမၸဏီနဲ႕မွ ခ်ိတ္ဆက္ေၾကျငာေနျခင္းမရွိပါဘူး။ အမွန္ကို အမွန္အတိုင္း အရွိကို အရွိအတိုင္း သံုးသပ္တင္ျပတာသာ ျဖစ္ပါတယ္ဆိုတာကို အာမခံရတာပါ။ မဟုတ္ရင္ ေဆး၂မ်ိဳးအေၾကာင္းသင္ရာမွာ တစ္ခုကို အေကာင္းေျပာျပီး ေနာက္တစ္ခုကို ေဝဖန္တာမ်ိဳးျဖစ္တဲ့အခါ ျပႆနာတက္ႏိုင္လို႕ပါ။ လာဘ္ယူျပီး ေဆးေၾကျငာသလို စြပ္စြဲခံရႏိုင္တယ္ေလ။ က်မဒီမွာ စာေတြေရးေနတာလည္း အင္မတန္ စိတ္သန္႕ပါတယ္။ စိတ္ခ်မ္းသာပါတယ္။ အားလံုးကို သိေစခ်င္ ေကာင္းေစခ်င္တဲ့ ေစတနာမွန္ပါတယ္။ ဘယ္သူတစ္ဦးတစ္ေယာက္ဆီကမွ က်မအက်ိဳးအတြက္ ဘာတစ္ခုမွ မရတာ အာမခံပါတယ္ေနာ္။ ဒါက က်မရဲ႕ Conflict of interest disclosure ပါ။

ျဖည့္စြက္ – MMR vaccine ကို ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ခ်ိန္မွာေတာ့ မထိုးရဘူးေနာ္။ သူက အသက္ရွင္ေနတဲ့ virus ပါလို႕ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ခ်ိန္မွာထိုးရင္ ကေလးကို အႏၱရယ္ရွိတယ္။ ေရာဂါရတတ္တယ္။