အေသးစားဦးေခါင္းထိခိုက္မိျခင္း —————————-

ကေလးေတြမွာ မေတာ္တဆဦးေခါင္းထိခိုက္မႈေတြကအၿမဲျဖစ္ေနတာမို႔ ျဖစ္လာခဲ့ရင္ ဘာေတြ သတိထားရမယ္ ဆိုတာ ေျပာျပခ်င္ပါတယ္။
မည္သည့္အေၾကာင္းနွင့္မဆို ဦးေခါင္းမေတာ္တဆထိခိုက္မိတဲ့အခါ ဦးေႏွာက္နွင့္ ဦးေခါင္းခြံ ျပင္းထန္တဲ့လႈပ္ရွားမႈ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒီလိုထိခိုက္မိတဲ့အခါ ကေလးက သတိလစ္သြားတာမ်ိဳးျဖစ္ႏူိင္သလို သတိမလစ္ဘဲလည္း ျဖစ္ႏူိင္ပါတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ကေတာ့ သတိမလစ္တတ္ၾကပါ။
စိတ္ပူရမလား၊ မပူရဘူးလား ေျပာရခက္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ဆရာဝန္အနီးအနားမရွိသူေတြ ခ်င့္ခ်ိန္စဥ္းစားႏူိင္ေအာင္ ေအာက္မွာေျပာထားတဲ့ အခ်က္ေလးေတြ သိေစခ်င္ပါတယ္။

၁ ဘယ္လိုအေျခအေနဆိုရင္ ဆရာဝန္ျပသင့္လဲ

ေအာက္ေဖာ္ျပပါ အေျခအေနေတြရွိမယ္ဆိုရင္ ဆရာဝန္ျပသင့္ပါတယ္။ ထိုအရာေတြက တခါတေလမွာ ၂၄ နာရီ မွ ၄၈ နာရီထိ သိသာခ်င္မွ သိသာပါတယ္။ ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဘယ္လိုထိခိုက္မိတယ္၊ ဘယ္ေလာက္အရွိန္ျပင္းတယ္၊ ျပဳတ္က်တာဆိုရင္ ဘယ္ေလာက္အျမင့္ပ်မ္းမ်ွ စသျဖင့္ ဆရာဝန္ေမးရင္ေျဖႏူိင္ေအာင္မွတ္ထားပါ။
* လူႀကီးမွသတိထားမိႏူိင္ေသာ အခ်က္မ်ား
* ေၾကာင္စီစီျဖစ္ေနျခင္း
* စကားေတြ ေမးခြန္းေတြထပ္ခါထပ္ခါေျပာေန ေမးေနျခင္း
* ထိခိုက္မႈမျဖစ္ခင္ သို႔ ျဖစ္ၿပီးအေၾကာင္းအရာမ်ားမမွတ္မိျခင္း
* ေျပာပံုဆိုပံု လႈပ္ရွားပံု ပံုမွန္မဟုတ္ျခင္း
* ဇေဝဇဝါျဖစ္ေနျခင္း
* ယိုင္တိယိုင္တိုင္ျဖစ္ေနျခင္း

* ကေလးမွ ေျပာႏူိင္ေသာ အခ်က္မ်ား
* ေခါင္းမူးျခင္း
* ပင္ပန္းႏြမ္းနယ္ေနျခင္း
* အလင္းေရာင္(သို႔)အသံေတြကို မခံႏူိင္ျခင္း
* စိတ္ခံစားမႈပံုမွန္မဟုတ္ျခင္း ဥပမာ : မလိုအပ္ဘဲ ဝမ္းနည္းေနျခင္း၊ စိတ္လႈပ္ရွားေနျခင္း

၂ ဘယ္လိုဆိုအေရးေပၚဌာနကို ေခၚသြားသင့္လဲ
* သတိလစ္ျခင္း
* တက္ျခင္း
* ေခါင္းကိုက္ျခင္း
* လည္ဇက္နာျခင္း
* ပ်ိဳ႕ျခင္း အန္ျခင္း
* ရီေဝေဝျဖစ္ၿပီး ႏႈိးရခက္ျခင္း
* လမ္းေကာင္းေကာင္းမေလ်ွာက္ႏူိင္ျခင္း
* မ်က္ေစ့အျမင္ေဝဝါးျခင္း
* မ်က္နွာ၊လက္၊ေျခေတြမွာ က်င္ျခင္း ထံုျခင္း အားေပ်ာ့ျခင္း
* စကားေကာင္းေကာင္းမေျပာႏူိင္ျခင္း
* နားႏွာေခါင္းမွေသြးထြက္ျခင္း သို႔ အရည္ၾကည္ထြက္ျခင္း
* မ်က္လံုးပတ္လည္ညိုမည္းေနျခင္း
* အစာမစားႏူိင္ျခင္း

၃ ထိခိုက္မႈျဖစ္ၿပီးေနာက္ပိုင္း
ျပင္းထန္တဲ့ ဦးေခါင္းထိခိုက္မႈ ျဖစ္ၿပီးရင္ အေကာင္းဆံုးက စိတ္ေရာ လူေရာ နားႏူိင္ရင္ ေကာင္းပါတယ္။ ေလ့က်င့္ခန္းေတြ လုပ္တာ၊ အားကစားလုပ္တာ၊ computer ၾကည့္တာ၊ video games ကစားတာ၊ စာလုပ္တာေတြ အနည္းဆံုး ၂၄ နာရီေလာက္ နားသင့္ပါတယ္။ ေဆး႐ုံေဆးခန္းေရာက္ခဲ့တဲ့ ထိခိုက္မႈမ်ိဳးဆို တပတ္ေလာက္နားသင့္ပါတယ္။ အဲ့ဒါေတြ အားလံုးကို ျဖည္းျဖည္းျခင္း ျပန္လုပ္ခိုင္းရပါမယ္။

ေခါင္းကိုက္တာအတြက္(ဆရာဝန္နဲ့စမ္းသပ္ၿပီးၿပီဆိုရင္) ပါရာစီတေမာ တိုက္ႏူိင္ပါတယ္။
နာတဲ့ ေယာင္တဲ့ေနရာကို ေရခဲတံုးကို မ်က္နွာသုတ္ပဝါအေသးေလးနဲ့ ပတ္ၿပီး ကပ္ေပးပါ။
ကေလးဟာ ပံုမွန္ထက္ပိုအိပ္ေနႏူိင္ပါတယ္၊ ပထမ ၄ နာရီအတြင္းမွာ တနာရီတခါေလာက္ ကေလးကို ပံုမွန္တို႔ထိၾကည့္ၿပီး တုန္႔ျပန္မႈရွိမရွိၾကည့္ေနပါ။ ပထမ၄ နာရီေက်ာ္သြားရင္ေတာ့ ၂ နာရီၾကားတခါႏႈိးၿပီး အေျခအေန သံုးသပ္ပါ။

၄ ဘယ္အခ်ိန္ေက်ာင္းျပန္တက္မလဲ
ပံုမွန္သိပ္မဟုတ္တဲ့ ျပုမူေႃပာဆိုျခင္း၊ အာ႐ုံမစူးစိုက္ႏူိင္ျခင္း ေတြဟာ ၃ – ၄ ပတ္ကေန လခ်ီၿပီးၾကာႏူိင္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ အနားမေပးဘဲ အေပၚက အခ်က္ေတြကို ခ်က္ျခင္းႀကီးျပန္ေပးလုပ္ရင္ အဲ့လိုပိုၾကာတတ္ပါတယ္။
ေက်ာင္းကဆရာဆရာမေတြကို ေျပာျပထားဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္၊ ဒါမွလိုသလိုဂ႐ုစိုက္ႏူိင္မွာပါ။
၂၄ နာရီအနားေပးၿပီး ေက်ာင္းျပန္ပို႔လို႔ ကေလးကမသက္မသာျဖစ္ေနရင္ ( တအားႏူံး၊ ေခါင္းမူး စသျဖင့္) နည္းနည္းပိုနားဖို႔ လိုပါတယ္။
၁ လေနလို႔မွ ေက်ာင္းမွာအဆင္မေျပေသးရင္ေတာ့ ဆရာဝန္ျပန္ျပသင့္ပါတယ္။

၅ အားကစားတခုခု လုပ္တဲ့ကေလး ဘယ္အခ်ိန္ျပန္ကစားမလဲ
ျဖစ္ႏူိင္ရင္ နဂိုပံုမွန္လံုးလံုးျဖစ္မွ ျပန္ကစားတာ အေကာင္းဆံုးပါ။ ဒါမွမဟုတ္ ဆရာဝန္နဲ့ တိုင္ပင္ပါ။

# by သိမ့္သိမ့္ေဇာ္ (Child Health Myanmar Page)

# Reference – Royal Children Hospital, Melbourne, Westmead Children Hospital, Sydney

# Photos – credit to Google