ကေလးေတြကို အားတက္ေအာင္ ဘယ္လိုစကားေလးေတြ ေျပာေပးႏိုင္တယ္ဆိုတာျပီးေတာ့ ဘာစကားေတြ မေျပာမိေအာင္ ဆင္ျခင္သင့္တယ္ဆိုတာေလး ေျပာျပမယ္ေနာ္။

“မနာပါဘူး ၊ ဘာမွမျဖစ္ဘူး” – ကေလးေခ်ာ္လဲရင္ပဲ ျဖစ္ျဖစ္ တစ္ခုခုနဲ႕ ထိခိုက္မိလို႕ နာသြားရင္ျဖစ္ျဖစ္ အားေပးခ်င္စိတ္၊ အာရံုလႊဲခ်င္စိတ္နဲ႕ ေျပာေလ့ရွိတဲ့စကားပါ။ သူတကယ္နာသြားမွန္းလည္း ကိုယ္သိရက္နဲ႕ ေျပာၾကတာမ်ားပါတယ္။ အဲဒီအခါ ကေလးဘက္ကစဥ္းစားၾကည့္ရင္ လိမ္ေနတာနဲ႕ တူတူပဲလို႕ က်မကျမင္ပါတယ္။ ငါနာေနရဲ႕သားနဲ႕ ဘာလို႕ မနာဘူးေျပာတာလဲဆိုျပီး သူ႕စိတေတြ ရႈပ္ေထြးကုန္ပါတယ္။ အဲဒါမ်ိဳးေျပာမယ့္အစား ဘယ္နားနာသြားလဲ၊ ေမေမအနာေပ်ာက္ေအာင္လုပ္ေပးမယ္ေနာ္၊ သမီးေလးနာလို႕ ငိုတာေမေမသိတယ္၊ ဆိုျပီး ေခ်ာ့တာပို အဓိပၸါယ္ရွိပါတယ္။

“မငိုနဲ႕” – ကေလးတကယ္ဝမ္းနည္းလို႕ ငိုတာကို အျမဲလိုလိုေျပာမိတဲ့စကားပါ။ က်မတို႕အေနနဲ႕ ကေလးေတြရဲ႕ သူတို႕ခံစားခ်က္ကို နားလည္ေအာင္ ထိန္းခ်ဳပ္ကိုင္တြယ္တတ္္ေအာင္ အားေပးသင့္ပါတယ္။ ဝမ္းနည္းရင္ ငိုႏိုင္တယ္ဆိုတာ သူတို႕သိပါေစ။ ကိုယ့္ခံစားခ်က္ကို ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းခ်ျပတတ္ေအာင္ သင္ၾကားေပးပါ။ ေယာက်္းမဟုတ္ဘူးလား မငိုနဲ႕ ဆိုတဲ့စကားေလာက္ က်မစိတ္ဆိုးတာမရွိဘူး။ ေယာက္်ားလည္း လူပဲမဟုတ္လား။ အဲဒီလို ပတ္ဝန္းက်င္ရဲ႕ အေျပာေတြေၾကာင့္ ေယာက္်ားကေလးေတြဟာ လူပ်ိဳေဘာ္ဝင္ခ်ိန္မွာ သူတို႕ အတြင္းစိတ္ကို အျပင္လူမသိေအာင္ ထိန္းခ်ဳပ္ထားၾကရင္နဲ႕ စိတ္ေဝဒနာခံစားၾကရတာ။

“သမီးကိုနာေအာင္လုပ္တဲ့ ခံုၾကီးကို ရိုက္လိုက္မယ္” – က်မတို႕ ျမန္မာမိဘဘိုးဘြားေတြ အျမဲေျပာတဲ့စကားပါ။ က်မသားေလးငယ္ငယ္က လူၾကီးေတြအဲဒီလိုေျပာတိုင္း ခ်က္ခ်င္းကေလးကို က်မျပန္ေျပာတဲ့စကားက ခံုမွာမ်က္လံုးပါသလားသား၊ သားကဂရုစိုက္ျပီး ၾကည့္ရမယ္၊ ခံုက သူ႕ဘာသာေနေနတာကို သားက ဝင္တိုက္တာ၊ အဲဒီေတာ့ ဘယ္သူမွားသလဲ သားသိသလား၊ ေနာက္ဆို သတိထားျပီး သြားမယ္မဟုတ္လားလို႕ ေျပာရင္ သူခ်က္ျခင္းနားလည္တယ္။ အငိုလည္းတိတ္သြားတဲ့အျပင္ သူဘာျဖစ္လို႕ နာသြားသလဲဆိုတာကို သူလက္ခံသြားတယ္။ ကေလးတစ္ေယာက္အမွားလုပ္တာကို အျပစ္မရွိတဲ့ အျခားသူတစ္ေယာက္ကုိ အျပစ္လႊဲခ်ခိုင္းတာ အင္မတန္လြဲတဲ့အလုပ္ပါ။ သတိထားသင့္ပါတယ္။ ကေလးေခ်ာ္လဲက်ရင္ ေျမၾကီးကို ဖေနာင့္နဲ႕ေပါက္ျပီး သူ႕ေၾကာင့္လဲတာဆိုျပီး ေျပာတာေတြလညး္ပါပါတယ္။

“ျမန္ျမန္လုပ္စမ္း သိပ္ၾကာတာပဲ” – ကေလးေတြဟာ အစစအရာရာကို အခုမွ သုညက စျပီး သင္ေနၾကတာပါ။ ကိုယ္အႏွစ္ သံုးဆယ္လုပ္လာတဲ့ အလုပ္ကို လြန္ခဲ့တဲ့ သံုးရက္ကမွ လုပ္တတ္တဲ့ ကေလးကို စိတ္မရွည္ဘဲ ေႏွးရေကာင္းလားလို႕ ဆူတာ တရားပါရဲ႕လား။ သူတို႕ သင္ယူပါေစ။ ကြ်မ္းက်င္ေအာင္ ေလ့က်င့္ပါေစ။ မလုပ္တတ္လုပ္တတ္ၾကိဳးစားလုပ္ေနတဲ့သူကေလးကို အားေပးရမယ့္အစား အျပစ္မေျပာမိပါေစနဲ႕ေနာ္။

“ဟိုကုလားေလးကို ၾကည့္စမ္း၊ ထိပ္ေျပာင္နဲ႕ ဝတုတ္လူၾကီးေဘးမွာထိုင္ေနတာေလ” – လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္ရဲ႕ အသြင္အျပင္ကို ရည္ညြန္းျပီး မေျပာမိေအာင္ ဂရုစိုက္ပါတယ္။ ဘာလူမ်ိဳးပဲျဖစ္ျဖစ္ ဟိုကပၸလီမၾကီး၊ ကုလားၾကီး စသည္ျဖင့္ မေျပာဘဲ ဟိုအန္တီက ဟိုဦးဦးကဆိုျပီးေတာ့ပဲ ေျပာပါ။ က်မတို႕ပါးစပ္ေတြက အက်င့္အရမ္းပါလြန္းေနေတာ့ စစခ်င္းမွာ ခဏခဏထိန္းရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ၾကာလာရင္ ကိုယ္ပါအက်င့္ရျပီး မေျပာျဖစ္ေတာ့ဘူး။

“ဘာမွေၾကာက္စရာမရွိဘူး အဓိပၸါယ္မရွိေၾကာက္မေနနဲ႕” – ကိုယ္ကေတာ့ သူတို႕မေၾကာက္ေအာင္ အားေပးလိုက္တာပဲ။ ဒါေပမယ့္ ကေလးေသးေသးေကြးေကြးေလးေတြ စိတ္ထဲမွာ ေၾကာက္ေနတာ ဘယ္လုိမေၾကာက္ေအာင္ လုပ္ရမလဲ။ အဲဒီလိုေျပာမယ့္အစား ဘာလို႕ေၾကာက္တာလဲ၊ အေၾကာက္သက္သာေအာင္ ဘယ္လိုလုပ္ၾကရင္ေကာင္းမလဲ စသည္ျဖင့္ စကားေျပာၾကည့္ပါ။ စကားေျပာရင္း အတူတူစဥ္းစားရင္း အေၾကာက္ေျပသြားတာ ေတြ႕ပါလိမ့္မယ္။

အျဖစ္မွန္ေတြကို သကာေလာင္းျပီး မဖံုးပါနဲ႕။ အမွန္အတိုင္း သိပါေစ။ ဥပမာ – ေသနတ္ပစ္ၾကတယ္၊ လူေတြမေတာ္တဆမႈမွာေသၾကတယ္၊ ဆင္းရဲတဲ့ေနရာေတြမွာ ကေလးေတြ စားစရာမရွိဘူး၊ စာမသင္ရဘူး၊ ဒုကၡေရာက္ၾကတဲ့သူေတြ အမ်ားၾကီးရွိတယ္ဆိုတာကို ရွင္းျပဖို႕အေၾကာင္းဖန္လာရင္ အမွန္အတိုင္းရွင္းျပပါ။ လူေသတယ္ဆိုတာ ဘာလဲဆိုတာ ေျပာျပဖို႕ ဝန္မေလးပါနဲ႕။ သူမ်ားကို ထိခိုက္နာက်င္ေအာင္ လုပ္ရင္ သူ႕မိဘမိသားစု ဘယ္လိုခံစားရတယ္၊ ဘယ္လိုဝမ္းနည္းတယ္ဆိုတာကို ကိုယ္ခ်င္းစာတတ္ေအာင္ ဥပမာျပျပီး သင္ေပးပါ။ (က်မကေတာ့ ျမန္မာနိုင္ငံတတိယနိုင္ငံမွာ ျကီးျပင္းခဲ့ရတဲ့ မိဘေတြျဖစ္ရတာကို အခြင့္ေကာင္းယူျပီး သူတို့ေလးေတြ ကိုယ္ခ်င္းစာတရားရွိေအာင္ သင္ေပးပါတယ္။ လိုခ်င္တာ မပူပင္ရဘဲ အကုန္ရေနတဲ့ ဘဝမွာ ကေလးဆိုးေလးျဖစ္သြားမွာ က်မသိပ္ေျကာက္ပါတယ္။ ကိုယ့္ေလာက္ ကံမေကာင္းရွာတဲ့ ကေလးေတြကမၻာျကီးမွာ အမ်ားျကီးရွိတာ သူ့ကို ျကံုရင္ျကံုသလို ေျပာျပတယ္။ ကိုယ့္မွာရွိေနတာကို တန္ဖိုးထားတတ္ေအာင္၊ ကိုယ့္လို ကံမေကာင္းတဲ့သူေတြကို ေဖးမစာနာတတ္ေအာင္ သင္ေပးပါ။ ကိုယ္ခ်င္းစာတရားဟာ အေဝးျကီးခရီေရာက္ပါတယ္။ ေမတၱာဆိုတာ အျမဲထားနိုင္ဖို့ မလြယ္ေပမယ့္ ကိုယ္ခ်င္းစာတရားက အျမဲထားနိုင္ပါတယ္။)

ကေလးက ကိုယ့္ကို ေမေမက သိပ္ဆူတာပဲ မခ်စ္ဘူး၊ မုန္းတယ္ စသည္ျဖင့္ ေျပာစျပဳတဲ့အရြယ္ေရာက္ရင္ သူ႕ကိုခြန္းတုန္႕ျပန္ျပီး မေျပာပါနဲ႕။ ေမေမကေတာ့ သားကို/သမီးကို ခ်စ္တယ္။ သားလုပ္တာမွားလို႕ ေမေမကေျပာျပတာ။ ေမေမေျပာတာကို မၾကိဳက္လည္း ကိစၥမရွိဘူး။ သူတို႕ေလးေတြ ဘယ္ေလာက္ကိုယ့္ကို ကလန္႕တိုက္တိုက္ ကိုယ့္ဘက္က တည္တည္ျငိမ္ျငိမ္နဲ႕ ေလသံေအးေအးရွင္းျပႏိုင္ေအာင္ ၾကိဳးစားပါ။ က်မသားေလးဆို ၃ႏွစ္ေလာက္မွာ အဲဒီလို ခဏေျပာတယ္။ I don’t like you May May ေပါ့။ က်မျပန္ေျပာတာက It’s ok. You don’t have to like me all the time ေပါ့။ ျပီးေတာ့ အက်ိဳးနဲ႕ အေၾကာင္းရွင္းျပလုိက္တယ္။ အခုအဲဒီလို လံုးဝကို မေျပာေတာ့ဘူး။ သူနဲ႕ ကိုယ္နဲ႕ ထိပ္တိုက္ေတြ႕ျပီဆိုရင္ ျပသနာကို အခ်က္တစ္ခ်က္ခ်င္း ရွင္းျပီး အေျဖတူတူရွာတယ္။ တစ္ခါတေလ ကေလးက မွန္ေနတာ သြားေတြ႕တယ္။ အဲဒီအခါက်ရင္လည္း သူ႕ကို ေဆာရီးေျပာဖို႕ ဝန္မေလးပါနဲ႕။ ဟုတ္တယ္ ေမေမမွားသြားတယ္၊ သားမွန္တယ္။ အဲဒီလိုေျပာလိုက္ရင္ သူလည္း အရမ္းဝမ္းသာတယ္။ သားအမိရယ္ၾကေမာၾက ေျပာင္ၾကရင္းနဲ႕ ျပီးသြားတယ္။ သူမွားတဲ့အခါမ်ိဳးက်ရင္လည္း အဲဒီလို ရယ္ရယ္ေမာေမာ အဆံုးသတ္ႏိုင္ေအာင္ ၾကိဳးစားတယ္။ ကိုယ္က စိတ္ဆိုးတယ္ဆိုတဲ့ ပံုစံနဲ႕ စကားကို အဆံုးမသတ္ဘူး။ ေျပာစရာရွိတာ ရွင္းစရာရွိတာ ရွင္းျပီးတာနဲ႕ အရင္လို ရယ္ရယ္ေမာေမာခ်က္ျခင္းျပန္ေန ျပန္ေဆာ့တယ္။

ဒါေလးေတြက အခုစဥ္းစားလို႕ ေပၚလာတာေလးေတြပါ။ ေနာက္ထပ္စဥ္းစားမိတာေတြရွိရင္ ထပ္ေရးပါဦးမယ္။ က်မကိုယ္တိုင္လည္း အေပၚမွာေရးထားတာေတြထဲက အခ်ိဳ႕စကားေလးေတြကို တစ္ခါတေလေျပာမိေနတုန္းပါပဲ။ ဥပမာ မငိုစမ္းပါနဲ႕ဟယ္ဆိုတာမ်ိဳးေပါ့။ ကိုယ္ဘယ္ေလာက္စိတ္ဖိစီးေနသလဲ၊ ပင္ပန္းေနသလဲေပၚမူတည္ျပီး သည္းခံႏိုင္တဲ့အတိုင္းအတာ ကုန္တတ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တတ္ႏိုင္သမွ် သတိထားဖို႕ေျပာတာပါ။ အခါ၂၀မွာ ၁ခါေလာက္ေျပာမိတာကို အျပစ္ၾကီးလုပ္မိသလို ခံစားေနဖို႕မလိုပါဘူး။ ဘယ္သူမွ ရာႏႈန္းျပည့္ ျပည့္စံုတယ္မရွိပါဘူးေနာ္။ ဒီလိုပဲ ေရႊတစ္ေန႕ ေငြတစ္ေန႕ တူတူၾကိဳးစားၾကတာေပါ့။ <3

Tumblr link : http://wellness-mommy.tumblr.com/post/142908599644/ဒ-လ-တ-ရ-င

#wellnessmommy