ကေလးေတြမွာ အနာေပါက္ျခင္းနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး ဘာေတြ သိထားသင့္လဲ

ကေလးေတြမွာအနာေပါက္ျခင္းနဲ့ ပတ္သက္ျပီး ဘာေတြသိထားသင့္လဲ

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Thurein Hlaing Win.

အစာအိမ္ သုိ႔ ခႏၶာကုိယ္ထဲရွိ ကုိယ္တြင္းအဂၤါမ်ား နံရံမ်ားေပါက္ျပဲကာအနာျဖစ္ျခင္းျဖစ္တယ္။ ထိုအနာေတြေၾကာင့္ ပံုမွန္လုပ္ေဆာင္ေနက်လုပ္ငန္းစဥ္ေတြပ်က္စီးနုိင္ပါတယု္။ အနာအမ်ိဳးမ်ိဳးရွိတယ္၊ မ်ိဳးပြားအဂၤါတြင္ေပါက္ေသာအနာ၊ ဆီးခ်ိဳေသြးခ်ိဳေၾကာင့္ေျခေထာက္တြင္ေပါက္ေသာအနာ၊ အစာအိမ္ အူအနာ၊ ပါးစပ္အနာ စသည္ျဖင့္။ အစာအိမ္ အူတို႔မွာေပါက္ေသာအနာက အျဖစ္အမ်ားဆံုးျဖစ္ျပီး ၃ မ်ိဳးခြဲနုိင္ပါတယ။္

  • အူသိမ္ဦးပိုင္းတြင္ေပါက္ေသာအနာ – အျဖစ္အမ်ားဆံုးျဖစ္တယ္။
  • အစာအိမ္တြင္ေပါက္ေသာအနား – အျဖစ္နညး္ပါတယ္။
  • အစာေရမ်ိဳျပြန္အနာ – ရွားပါးျပီး အစာေရမ်ိဳျပြန္တြင္ေပါက္ေသာအနာျဖစ္တယ္။

ဆရာ၀န္ေတြအပါအ၀င္လူအမ်ားစုက ကေလးေတြမွာ အစာအိမ္အူအနာေပါက္နုိင္ေခ်နည္းတယ္လို႔ထင္ၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တခ်ိဳ႕ေသာေလ့လာမႈေတြအရ ကေလးေတြမွာလည္း အစာအိမ္၊ အူအနာမ်ားေပါက္နုိင္ေၾကာင္းဆိုထားပါတယ္။

အေၾကာင္းအရင္းမ်ား

အစာအိမ္၊ အူ အနာမ်ားေပါက္ရျခင္းရဲ႕ အျဖစ္အမ်ားဆံုးအေၾကာင္းကေတာ့ H.pylori လို႔ေခၚတဲ့ ဘတ္တီးရီးယားတစ္မ်ိဳးေၾကာင့္ သုိ႔ အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆး အသံုးမ်ားေသာေၾကာင့္ျဖစ္တယ။္ သုိ႔ေသာ ္ကေလးေတြမွာ လူၾကီးေတြနဲ႔မတူဘဲ H.pylori ေၾကာင့္အျဖစ္မ်ားတာမဟုတ္ပါဘူး။ မတူတဲ့အနာေတြမွာ မတူတဲ့အေၾကာင္းအရင္းေတြ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိနုိင္တယ္လို႔ဆုိထားပါတယ္။

ကေလးေတြဟာ လူၾကီးေတြထက္စာရင္ ေဆးဒဏ္ခံနုိင္ရည္နည္းပါတယ္။ Aspirin, ibuprofen ကဲ့သုိ႔ အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးေတြသံုးျခင္းဟာ အစာအိမ္ကုိအက္စစ္ဒဏ္ပိုခံရေစတယ္။ ပါရာစီတေမာေၾကာင့္ေတာ့ အနာျဖစ္ခဲပါတယ္။

စိတ္ဖိစီးမႈ၊ ေသာကေရာက္ျခင္း၊ အစပ္မ်ားစားျခင္းေၾကာင့္ အစာအိမ္ အူ အနာမျဖစ္နုိင္ေပမယ့္ အစာအိမ္ကိုထိခိုက္ျပီး အနာေတာ့ပ်ံ႕ေစပါတယ္။

လကၡဏာမ်ား

လကဏာေတြကေတာ့ ကေလးငယ္ရဲ႕အသက္နဲ႔ အနာေနရာေပၚမူတည္တယ္။ အျဖစ္အမ်ားဆံုးလကဏာေတြကေတာ့ နာျခင္းျဖစ္ျပီး အက္စစ္ေၾကာင့္ပိုဆုိးနုိင္ပါတယ္။ နာက်င္ပံုမွာ မီးစနွင့္ထိုးသကဲ့သုိ႔ ဒါမွမဟုတ္ ဆြဲဆုတ္သကဲ့သုိ႔ျဖစ္ျပီး မိနစ္ ၃၀ မွ ၃ နာရီခန္႔ထိ ၾကာနုိင္ပါတယ္။ မစားခင္နွင့္ စားျပီးခ်ိန္ေတြမွာ ပိုဆုိးတတ္ျပီး ညဘက္ေတြမွာ နာက်င္မႈေၾကာင့္လန္႔နိုးရသည္ပင္ ရွိေကာင္းရွိနုိင္ပါတယ္။ ကေလးငယ္မွာ နာက်င္မႈမခံစားရတဲ့ ေန႔ရက္ေတြလည္းရွိနုိင္တယ္။

အစာအိမ္အနာဟာ ပံုစံတစ္ခုအတုိင္း လုိက္ျဖစ္ေနတာမ်ိဳးမဟုတ္ပါဘူး (ဥပမာဆုိရရင္ စားျခင္းဟာအနာပိုဆိုးေစပါတယ္) ထိုအခ်က္က အထူးသျဖင့္ အစာအိမ္ထြက္ေပါက္မွ အနာမ်ားမွာ ပိုမွန္ေလ့ရွိပါတယ္။ ထိုေနရာမွအနာေတြဟာ ေရာင္ျခင္း၊ အမာရြတ္ထင္ျခင္းေတြေၾကာင့္ ပိတ္ဆို႔ျခင္းလကဏာေတြ (ဥပမာ – ေလပြျခင္း၊ ပ်ိဳ႕ျခင္း၊ အန္ျခင္း) တုိ႔ျဖစ္နုိင္တယ္။

အူအိမ္ဦးပိုင္းအနာေတြက ပိုၾကာရွည္နာတတ္ပါတယ္။ နိုးေနစဥ္မွာ သက္သာတတ္ျပီး မနက္ေစာေစာမွာျပန္ေပၚလာတတ္တယ္။ စားလိုက္ပါကသက္သာသြားတတ္ေပမယ့္ စားျပီး ၂ နာရီ ၃ နာရီအၾကာမွာ ျပန္နာလာတတ္တယ္။ နာက်င္မႈေၾကာင့္ ညဘက္ေတြလန္႔နိုးေလ့ရွိျပီး ထိုအခ်က္ေၾကာင့္ပဲ အူသိမ္ဦးပုိင္းအနာလို႔သိၾကပါတယ္။ ေမြးကင္းစကေလးေတြမွာ အနာေပါက္သြားကာေသြးယုိျခင္းဟာ ပထမဆံုးျဖစ္တဲ့ျပႆနာျဖစ္ေလာက္ျပီး ေသြးယုိျခင္းကပထမဆံုးူသတိထားမိတဲ့ လကဏာလည္းျဖစ္ေလာက္ပါတယ္။

လကၡဏာေတြက ကေလးတစ္ေယာက္နဲ႔ တစ္ေယာက္ မတူၾကပါဘူး။ ျဖစ္ေလ့ရွိတဲ့လကၡဏာေတြျပတာ လူနာရဲ႕တ၀က္ေလာက္ပဲရွိတယ္။ တျခားလကၡဏာေတြကေတာ့-

  •  ၀မ္းဗိုက္တြင္နာျခင္း
  •  ဗိုက္တြင္းေနထိုင္မေကာင္းျဖစ္ျခင္း
  •  ပ်ိဳ႕ျခင္း
  •  အန္ျခင္း
  •  နြမ္းနယ္ျခင္း
  • ေလပြျခင္း
  • ေလတက္ျခင္း
  • စားရခက္ျခင္း
  • အစားအေသာက္ပ်က္ျခင္း
  • အေလးခ်ိန္က်ျခင္း
  • အန္လွ်င္၊ ၀မ္းသြားလွွ်င္ေသြးပါျခင္း

ေရာဂါရွာေဖြမႈနွင့္ကုသမႈမ်ား

သင့္ကေလးမွာ အစာအိမ္၊ အူ အနာေပါက္ေနတယ္ထင္ရင္ေတာ့ ဆရာ၀န္နဲ႔တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။ တကယ္လို႔ကေလးမွာ အနာေပါက္ျပီးသားဆုိရင္ ေသြးယုိျခင္း၊ အနာေပါက္သြားျခင္းတို႔ျဖစ္နုိင္တာေၾကာင့္ ေအာက္ပါလကၡဏာေတြေပၚလာရင္ ဆရာ၀န္ခ်က္ျခင္းျပသင့္ပါတယ္။ –

  • ရုတ္တရတ္ဗိုက္ထဲမွာစူးျပီးေအာင့္လာျခင္း
  • ေသြး၀မ္းမ်ား၊ ၀မ္းမည္းမည္းမ်ားသြားျခင္း
  • ေသြးအန္ျခင္း၊ သို႔ ေကာ္ဖီေရာင္မ်ားအန္ျခင္း
  • အစာအိမ္ အူ အနာေပါက္ျခင္းကိုသိရွိဖို႔အတြက္ သင့္ဆရာ၀န္ကေအာက္ပါစမ္းသပ္မႈမ်ားလုပ္ပါလိမ့္မယ္။
  • အစာအိမ္အေပၚပိုင္းမွန္ေျပာင္းၾကည့္ျခင္း – ေသးငယ္ေသာေျပာင္းငယ္ေလးျဖင့္ ကေလးရဲ႕ အစာအိမ္ အူလမ္းေၾကာင္းကိုမွန္ေျပာင္းၾကည့္ပါလိမ့္မယ္။
  • ေဘရီယမ္ဓာတ္မွန္ – အနာအရြယ္အစားနဲ႔ ဆိုးရြားမႈကိုသိဖို႔အတြက္ဓာတ္မွန္ရိုက္ပါလိိမ့္မယ္။
  •  တခါတရံေသြးတြင္း gastrin ပမာဏတိုင္းျခင္း
  • H.pylori ကုိသိရန္ေသြးစစ္ျခင္း

တကယ္လို႔အနာျဖစ္ေနပါက H.pylori ရွိမရွိစစ္ေဆးပါလိမ့္မယ္။ H.pylori ေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ အနာနွင့္ အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးေၾကာင့္ျဖစ္ေသာအနာအတြက္ ကုသမႈမတူတာေၾကာင့္ H.pylori ေၾကာင့္မဟုတ္ပါက အေၾကာင္းအရင္းရွာရပါလိမ့္မယ္။

ကုသမႈ

အနာေပါက္ရျခင္းအေၾကာင္းအရင္းက H.pylori ေၾကာင့္ျဖစ္ပါက ပဋိဇီ၀ပိုးသတ္ေဆးလိုပါလိမ့္မယ္။ ဒါေပမယ့္ သင့္ကေလးက လကၡဏာေတြေပ်ာက္သြားလွ်င္ေတာင္မွ ေဆးကို ဆရာ၀န္ညႊန္းတဲ့အတိုင္းအတိအက်ေသာက္ဖုိ႔ေတာ့လိုပါလိမ့္မယ္။

တကယ္လို႔အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးမ်ားေၾကာင့္ျဖစ္ပါက ကေလးငယ္ကို အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးေတြဆက္မတိုက္သင့္ေတာ့ပါဘူး။ ကုသမႈအေနနဲ႔ အက္စစ္ဓာတ္ေလွ်ာ့ခ်တဲ့ေဆးေတြ ဆရာ၀န္ကညႊႏ္းပါလိမ့္မယ္။

ျပင္းထန္တဲ့အစာအိမ္၊ အူအနာေတြအတြက္ေတာ့ ခဲြစိတ္မႈလိုေကာင္းလိုနုိင္ပါတယ္။ မဆံုးျဖတ္ခင္မွာ ခဲြစိတ္မႈရဲ႕ေနာက္ဆက္တြဲကိစၥေတြကို ဆရာ၀န္နဲ႔ေသခ်ာတိုင္ပင္သင့္ပါတယ္။ တကယ္လုိ႔ ေအာက္ပါေနာက္ဆက္တြဲျပႆနာေတြျဖစ္လာရင္ ခဲြစိတ္ဖို႔လိုပါလိမ့္မယ္-

ေသြးယိုျခင္း – ေသြးအန္ျခင္း သုိ႔ ေသြး၀မ္းမ်ားသြားျခင္းေၾကာင့္ ေသြးမ်ားဆံုးရံႈးျပီး အားနည္းျခင္း၊ မူးေ၀ျခင္း၊ ေရငတ္ျခင္း၊ ေခၽြးထြက္မ်ားျခင္းတုိ႔ျဖစ္လာနုိင္ပါတယ္။

အနာေပါက္သြားျခင္း – အစာအိ္မ္၊ အူ နံရံကုိ ေပါက္သြားျပီး အစာအိမ္အရည္၊ အက္စစ္ စတာေတြကုိ ေဘး၀န္းက်င္ဆီထြက္သြားေစတယ္။ ထိုအခါ ဆိုးရြားစြာနာက်င္ျပီး ေရွာ့ပင္ရနုိင္ပါတယ။္ ထိုအေျခအေနမွာဆုိရင္ေတာ့ ခ်က္ျခင္းခဲြစိတ္ဖို႔လိုပါလိမ့္မယ္။

အူလမ္းေၾကာင္းပိတ္ျခင္း – အမာရြတ္ျဖစ္ျခင္း၊ အူနံရံၾကြက္သားမ်ားက်ံဳ႕ျခင္း၊  သို႔ အနာေၾကာင့္ ေရာင္ရမ္းလာပါက ျဖစ္လာနုိင္ပါတယ္။ လမ္းေၾကာင္းပိတ္တဲ့အခါ မၾကာခဏအန္ျခင္း၊ အထူးသျဖင့္ အစားစားျပီး ၆ နာရီခန္႔၊ ေန႔တစ္ေန႔ရဲ႕အဆံုးသတ္ေတြမွာအျဖစ္မ်ားပါတယ္။ ေလပြ၊ ေလမ်ားျဖင့္ျပည့္ေနျပီး အစားစာခ်င္စိတ္မရွိျခင္းမ်ိဳးျဖစ္ပါက အူလမ္းေၾကာင္းပိတ္ျခင္းကိုျပေနပါတယ္။ အခ်ိန္ၾကာအန္ျခင္းဟာ အေလးခ်ိန္က်ျခင္း၊ ေရဓာတ္ဆံုးရံႈးျခင္းႏွင့္ အယ္ကာလီဓာတ္မ်ားျခင္းတို႔ျဖစ္လာေစတယ္။

လိုက္နာသင့္ေသာအခ်က္မ်ား

အစာအိမ္၊ အူအနာရဲ႕လကၡဏာေတြကိုေလ့လာျပီး ကေလးငယ္မွာ ေစာစီးစြာသတိျပဳမိသင့္ပါတယ္။ လကၡဏာေတြေတြ႔တာနွင့္ ဆရာ၀န္ဆီခ်က္ျခင္းေခၚသြားသင့္တယ္။ ေရာ၈ါျမန္ျမန္ရွာေတြ႔ေလေလ၊ သာမန္ေဆးေလာက္နဲ႔တင္ ကုသေပ်ာက္ကင္းနုိင္ေခ်မ်ားေလေလျဖစ္တယ္။

ကေလးရဲ႕အစာအိမ္ထဲမွာအစာမရွီေလေလ၊ ပိုနာေလေလျဖစ္တာေၾကာင့္ ပံုမွန္စားေနေအာင္လည္း သတိထားၾကည့္သင့္တယ္။ လူၾကိးေတြမွာျဖစ္တဲ့ အစာအိမ္ အူအနာလိုပဲ အစားစားတဲ့အခါ နည္းနည္းနဲ႔ခဏခဏစားေပးသင့္ပါတယ္။ တစ္ရက္မွာ သံုးၾကိမ္အစား ငါးၾကိမ္၊ ေျခာက္ျၾကိမ္ေလာက္စားခိုင္းသင့္တယ။္ အစားစားျပီးခ်ိန္မွာ အနားယူေစသင့္ပါတယ္။

ကေလးေတြဟာ လံုေလာက္မွ်တတဲ့အစာလိုတာေၾကာင့္ တခ်ိဳ႕အနာကိုပိုဆိုးေစနုိင္တဲ့အစားအစာေတြအျပင္ ဆရာ၀န္ေတြကသိပ္ျပီး စားေသာက္မႈကိုကန္႔သတ္မထားတတ္ပါဘူး။ ကေလးကဘယ္လိုစားစရာ၊ ေသာက္စရာနဲ႔မတည့္တတ္သလဲေတာ့ ဂရုစိုက္ေစာင့္ၾကည့္သင့္ပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ အက္စစ္ပိုထြက္ေစျပီး အနာပိုဆိုးေစတဲ့အစာေတြရွိျပီး တခ်ိဳ႕စားစရာေတြက အနာမျဖစ္ေစေပမယ့္ အနာကိုပိုဆုိးေစပါတယ္။ ဥပမာ ကဖိန္းဓာတ္ပါတဲ့ ေကာ္ဖီ၊ ေသာက္စရာမ်ား၊ အယ္လ္ကိုေဟာပါေသာေသာက္စရာမ်ားနဲ႔ ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္းတို႔ျဖစ္တယ္။ ကေလးေတြကေဆးလိပ္မေသာက္ေပမယ့္ ေဆးလိပ္ေငြ႕ရွဴျခင္းေၾကာင့္လည္း ထိခိုက္နုိင္ပါတယ္။ ကေလးငယ္ေလးေတြမွာ အယ္လ္ကိုေဟာ္အတြက္ ပူစရာမလုိေပမယ့္ ဆယ္ေက်ာ္သက္ေတြနဲ႔ လူငယ္ေတြမွာေတာ့ အယ္လ္ကုိေဟာနဲ႔ ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္းကို သတိျပဳထားသင့္တယ္။

အစာအိမ္၊ အူမွာအနာေပါက္ျခင္းဟာ ကေလးေတြကို အစာစားျခင္းကိုဟန္႔တားနုိင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အနာေပါက္ျခင္းဟာ ဘတ္တီးရီးယားမေပါက္ပြားေအာင္ ေသခ်ာသန္႔ရွင္းျခင္းနဲ႔ အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးလုိ အေၾကာင္းအရင္းေတြကို ေရွာင္ရွားလူိုက္ရင္ ကာကြယ္နုိင္တာျဖစ္တယ္။ ထိုအနာေပါက္ျခင္းေတြဟာ ကုသေပ်ာက္ကင္းနုိင္ပါတယ္။ တကယ္လို႔ ကေလးငယ္မွာ လကၡဏာေတြသတိျပဳမိရင္ ဆရာ၀န္ဆီခ်က္ျခင္းေခၚသြားသင့္ပါတယ္။