– ကစားစရာ ပစ္ေပါက္ရင္….

– ကစားစရာ ပစ္ေပါက္ရင္….
*********************
စကားလုံးေတြအရမ္းမေျပာတတ္ေသးတဲ့ ကေလးေတြဟာ လူႀကီးနဲ႕ ဆက္ဆံဖို႕ စကားလုံးေတြ အမူအယာေတြ သင္ယူေနဆဲဆိုတာ ေမေမတို႕ အၿမဲ သတိထားဖို႕လိုပါတယ္။ toddler ေလးေတြဟာ ပစၥည္းေတြ စူးစမ္းေနတုန္း ဘယ္လို လုပ္လိုက္ရင္ ဘာျဖစ္သြားမလဲ စမ္းသပ္ေနတုန္း အရြယ္ေတြပါ။ ဒါေၾကာင့္ မိဘမ်ား က ကိုယ့္ကေလး အျပဳအမူ တစ္ခုကို ဘာေၾကာင့္ လုပ္တာလဲ ဆိုတဲ့ ေနာက္ကြယ္က အျဖစ္ကို သိႏိုင္ရင္ ဘယ္လိုရပ္ေအာင္လုပ္ရမလဲဆိုတာ ပိုလြယ္ပါတယ္။
ဥပမာ- ေမေမ က က စာဖတ္ေနလို႕၊ စာေရးေနလို႔၊ ဖုန္းဆက္ေနလို႔၊ ကေလးကို လ်စ္လ်ဴမိရင္ ကေလးက ေမေမ့ဆီကို အ႐ုပ္နဲ႕ ပစ္ေပါက္ၿပီးေမေမ့ရဲ႕ attention ကို ယူတတ္ပါတယ္။ တခါတေလ ကေလးက အမနဲ႕ ေဘာလုံးပုတ္တမ္းကစားခ်င္လို႕ သူ႕စိတ္ထဲ ေဘာလုံးလို႕ ထင္တဲ့ ပစ္လို႕ရမယ္လို႕ထင္တဲ့ လုံးတဲ့ မာတဲ့ တစ္ခုခုကို အမဆီပစ္တတ္ပါတယ္။ သူ႕စိတ္ထဲေတာ့ ေဘာလုံးလိုပဲ ဒါလဲ ပစ္လို႕ရမယ္ ထင္လို႕ပါ။ တူတူကစားခ်င္လို႕ ပစ္ေပါက္တာပါ။

တခါတေလ က်ရင္ toddler ေတြရဲ႕ အျပဳအမူကို တမင္လုပ္တာ၊ ဒီလို လုပ္တတ္တဲ့ ကေလးလို႕ မသတ္မွတ္ဖို႕ ေတာ္ေတာ္ ခက္ျပန္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ toddler က မိခင္/ ေမာင္ႏွမ ကို ထိခိုက္ေလာက္ေအာင္လုပ္ရင္ ၊ တႀကိမ္ထက္ပိုလာရင္ ပိုၿပီး သည္းခံဖို႕ ခက္တတ္ပါတယ္။ toddler က ပစၥည္းပစ္ေပါက္၊ အသားနာေအာင္လုပ္တဲ့ အျပဳအမူကို ေမေမတို႕အေနနဲ႕ စိတ္လႈပ္ရွားစြာ တုန္႕ျပန္မိရင္ အေျခအေနပိုဆိုးေစၿပီး ေမေမတို႕ ေနာင္တရႏိုင္တဲ့ တခုခုကို လုပ္မိႏိုင္ပါတယ္။ ဒါဆိုရင္ ကေလးကိုလည္း ထိခိုက္ၿပီး ဆိုးက်ိဳးမ်ားတဲ့ အျပင္ ေမေမတို႕ မႀကိဳက္တဲ့ ပစ္ေပါက္တဲ့ အျပဳအမူက ပိုၿပီးေတာ့ေတာင္ ျဖစ္လာႏိုင္ပါေသးတယ္။ ေမေမတို႕ ကစိတ္လႈပ္ရွား ေဒါသထြက္တာကို ကေလးေတြက သေဘာက်ၿပီး သူတို႕က ဒီအေျခအေန မွာ သူတို႕ႏိုင္တယ္ ေမေမကို စိတ္လႈပ္ရွားေအာင္ လုပ္ႏိုင္တယ္လို႕ ခံစားရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေဒါသနဲ႕ ေျဖရွင္းရင္ ပစ္ေပါက္တာက မရပ္ပဲ ထပ္ျဖစ္ဖို႕မ်ားပါတယ္။

အျပဳအမူကို တု႔ံျပန္မဲ့ အစား ကေလးက သူတို႕ အကူအညီလိုလို႕ ေမေမ တို႕နဲ႕ communicate လုပ္တာလို႕ သတိရပါ။ စိတ္မလႈပ္ရွားပဲ တည္ၿငိမ္ႏို္ုင္သမွ် တည္ၿငိမ္စြာ တုံ႕ျပန္ပါ။ စိတ္မထိန္းႏိုင္ပဲ မတည္ၿငိမ္ဘူးဆိုရင္ ခ်က္ခ်င္းမတုံ႕ျပန္ေသးပဲ မိမိကိုယ္တိုင္ တည္ၿငိမ္တဲ့အထိ ေစာင့္သင့္ပါတယ္။
ကေလး က block ေတြ ပစ္ေပါက္တာဆိုရင္ ” block က ေဆာက္ဖို႕ သမီးရဲ႕ ပစ္ဖို႕မဟုတ္ဘူးေနာ္ ။ဒီလိုေလးေတြ ဆင့္ၿပီးေဆာက္တယ္။ မမကို မပစ္ရဘူး။ တူတူ ေဆာက္ရေအာင္” လို႕ေျပာေပးႏိုင္ပါတယ္။ ဒီလိုေျပာေပမယ့္ မေဆာက္ပဲ ဆက္ၿပီး ပစ္ေပါက္ေနမယ္ ဆိုရင္ block ေတြကို ဖယ္လိုက္ပါ။ ပစ္ေပါက္ရတာမဟုတ္ဘူး ဆိုတာ မလိုက္နာရင္ ကစားခြင့္မေပးဘူး ဆိုတာ ကေလးကို ျပသတာပါ။ ဘာမွ ထပ္ျပီး အမ်ားႀကီးဆူစရာ မလိုပါဘူး။

ကေလးက အစားေတြ ညစာ စားပြဲမွာ ပစ္ေပါက္ေနရင္လည္း ” အစားဆိုတာ စားရတာ။ ပစ္ေပါက္ရတာ မဟုတ္ဘူး။ ပစ္ေပါက္ေနရင္ ေမေမ ဖယ္လိုက္ေတာ့မယ္ ” လို႕ ေျပာၿပီး အစားကို ဖယ္လိုက္ႏိုင္ပါတယ္။ ပိုငယ္တဲ့ ကေလးဆို စကားအရွည္ႀကီး သိပ္နားမလည္ေသးရင္ နည္းနည္းပဲ ရွင္းျပၿပီး အမူအယာနဲ႕ ျပသႏိုင္ပါတယ္။ ကေလးက အ႐ုပ္ေတြကို တူတူေဆာ့ေနတဲ့ သူငယ္ခ်င္း/ ေမာင္ႏွမကို ပစ္ေပါက္ေနရင္ ၊ တူတူ ကစားရတယ္ အ႐ုပ္ဆို ပစ္ရတာမဟုတ္ဘူးလို႕ ေျပာေပမယ့္ ကေလးက မရပ္ဘူးဆိုရင္
” အင္း သားက ဒီေန႔ ခက္ေနတာပဲ၊ မမ /သူငယ္ခ်င္းကိုေတာ့ နာေအာင္ ပစ္ခြင့္ ေမေမ မေပးႏိုင္ဘူး။ လာ မကစားေတာ့ဘူး။ဟိုဘက္သြားမယ္။ သားမပစ္ေတာ့ဘူးဆိုရင္ ေမေမ တို႕ ျပန္လာကစားမယ္ေနာ္” ဆိုၿပီး ကစားေနတဲ့ ေနရာက ခဏ ေခၚထုတ္သြားၿပီး ခဏ ၾကာမွ ကစားစရာ က မပစ္ေပါက္ရဘူးဆိုတာ ကေလး နားလည္လားဆိုတာကို တခါထပ္ ႀကိဳးစားၾကည့္လို႕ ရပါတယ္။
ဒီလို ပစ္ေပါက္ေနတဲ့ အရာကို ဖယ္လိုက္ရင္၊ သိမ္းလိုက္ရင္ ၊ ကစားေနရာက ေခၚထုတ္သြားရင္ ကေလးေတြက ၾကည္ၾကည္သာသာ လက္ခံဖို႕ဆိုတာ ရွားပါတယ္ ။စိတ္တို၊ ေဒါသထြက္ ေအာ္ဟစ္ ငိုတာမ်ားပါတယ္။ ဒီလို လက္မခံႏိုင္စရာ အျပဳအမူေၾကာင့္ ငိုတာဆိုရင္ သူတို႕ စိတ္ေျပတဲ့ အထိ ငိုေစၿပီး ေမေမ က ေဘးနားေလးက ထိုင္ေစာင့္ေပးေနသင့္ပါတယ္။ ငိုပါ။ ဒါေပမယ့္ ကစားစရာေတာ့ ပစ္ေပါက္လို႕ မရဘူး။ မမ ကို နာေအာင္ ပစ္လို႕မရဘူး။ ဒါေပမယ့္ သားကို ခ်စ္လို႕ ေမေမ ထိုင္ေစာင့္ေနတယ္ ဆိုတဲ့ သေဘာေပါ့။ အသံအက်ယ္ေတြနဲ႔ ဆူ၊႐ိုက္တာထက္ ကေလးကို ပိုနားလည္ေစတဲ့ နည္းလို႕ ယုံၾကည္ပါတယ္။

စိတ္ေျပသြားတဲ့ အခ်ိန္က်မွ ကေလးကို ဖက္ထားၿပီး သားေလး စိတ္တိုတာေတြ ေျပသြားၿပီလား ဆိုၿပီး ေခ်ာ့ရင္း block ေတြ အ႐ုပ္ေတြက ပစ္လို႕မရဘူး။ ပစ္ၿပီးေဆာ့လို႕ရတဲ့ ဟာေတြက သက္သက္ရွိတယ္။ဥပမာ ဒီေဘာလုံးေလးဆို ပစ္လို႕ရတယ္ ။ ျခင္းေတာင္းေလးထဲပစ္လို႕ရတယ္။ ဒီပူေဖာင္းဆိုလည္း ပစ္လို႕ရတယ္။ စသျဖင့္ ကေလးေတြ ပစ္ၿပီးေဆာ့လို႕တဲ႕ အရာနဲ႕ ေနရာေတြကို သင္ေပးေရြးခ်ယ္ခြင့္ေပးလို႕ရပါတယ္။

သူနဲ႕ တူတူေဆာ့ေစခ်င္လို႕ attention လိုခ်င္လို႕ ပစ္ေပါက္တာဆိုရင္ေတာ့ ကေလးကို ဘယ္လိုေျပာရတယ္ဆိုတာကို ေလ့က်င့္ေပးဖို႕ လိုပါတယ္။ ေမေမ က အိမ္သားတစ္ေယာက္ေယာက္/ မမ ကို ” ေမေမ ပ်င္းလို႕ ေမေမနဲ႕ ကစားေပးပါ” လက္ကိုကိုင္ၿပီး ပုခုံးကို ကိုင္ၿပီး ” ေဖေဖ ေမေမ နဲ႕ ကစားပါ။ ေမေမ ကစားခ်င္လို႕” စသျဖင့္ ကေလးေရွ႕မွာ သူေတြ႕ေအာင္ အခ်င္းခ်င္းေျပာၿပီး ကေလးကို ဒီလို လိုခ်င္တာရွိရင္ စကားနဲ႕ေျပာလို႕ရတယ္ဆိုတဲ့ အေၾကာင္း သင္ေပးႏိုင္ပါတယ္။

ေမတၲာျဖင့္
Yu ( နီတိုးေလးေမေမ)
၀၇/၀၁/၂၀၁၆