ကစယ္(န္)ဒရာ လင္း(န္) Cassandra Lin

ကစယ္(န္)ဒရာ လင္း(န္) Cassandra Lin

ကေလးတို႔ေရ …

ကေလးတို႔လႊင့္ပစ္လိုက္တဲ့ပလတ္စတစ္အိတ္ေတြဘယ္ေရာက္သြားသလဲ ကေလးတို႔ေတြးဘူးၾကသလားကြယ္။ ‘လူ’ ဆိုတဲ့သတၱ၀ါေတြဟာအမႈိက္သိတ္ဖြတာဘဲေနာ္။ စက္႐ံုေတြကစြန္႔ပစ္လိုက္တဲ့အညစ္အေၾကးေတြ၊ ကားေတြနဲ႔လူေတြကဖန္တီးတဲ့အမႈိက္ေတြဟာေရထု၊ ေျမထု၊ နဲ႔ေလထုထဲကိုဒလေဟာ၀င္ေရာက္ေနပါတယ္ကြယ္။

ကမၻာႀကီးပိုေႏြးလာတာေတြ၊ ပင္လယ္ေရမ်က္ႏွာျပင္ပိုျမင့္လာလို႔ပစိဖိတ္သမုဒၵရာထဲကလူေနကၽြန္းကေလးေတြေရျမဳပ္ၿပီးေပ်ာက္ကြယ္ကုန္ေတာ့မွာေတြ၊ ငါးေတြထဲမွာလူေတြစြန္႔ပစ္လိုက္တဲ့ပလတ္စတစ္ေတြထဲကပလတ္စတစ္ျမဴမႈန္ေလးေတြျပန္ပါလာေနၿပီျဖစ္တာေတြကိုသိပၸံပညာရွင္ေတြေျပာေနတာကေလးတို႔သိအုန္းမွာမဟုတ္ေသးဘူးထင္ပါတယ္ကြယ္

ဒါေပမဲ့အေမရိကန္က ၅ တန္းေက်ာင္းသူေလးတစ္ဦးကေတာ့အေျခအေနေတြကိုထိုးေဖါက္သိျမင္စဥ္းစားႏိုင္တဲ့ေတြးဆမႈ awareness ရွိခဲ့ပါတယ္။ ဒီကေလးမေလးနာမယ္က ကစယ္(န္)ဒရာ လင္း(န္) Cassandra Lin တဲ့ကြဲ႔။ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ Rhode Island ျပည္နယ္ကေလးမွာေနထိုင္ပါတယ္

ဒီကေလးမေလးဟာကမၻာႀကီးရဲ႕ရာသီဥတုေဖါက္ျပန္လာတာကိုသတိျပဳ မိပါတယ္။ လူေတြဟာ (ေရနံ၊ ေက်ာက္မီး ေသြးစတဲ့) သဘာ၀ေလာင္စာေတြကိုအရမ္းသံုးစြဲလာတာကိုသတိျပဳမိတယ္။ အဲဒါေတြေၾကာင့္ကမၻာႀကီးရဲ႕၀န္႐ိုးစြန္းႏွစ္ခုကေရခဲမ်က္ႏွာျပင္ေတြေလ်ာ့နည္းလာတာ၊ ပင္လယ္ေရမ်က္ႏွာျပင္တက္လာတာ၊ ေျမာက္၀န္႐ိုးစြန္းမွာဘဲေနတဲ့၀က္၀ံျဖဴဦးေရက်လာၿပီးမၾကာခင္မ်ိဳးတုန္းသြားႏိုင္တယ္ဆိုတာေတြသိလာပါတယ္ကြယ္။

တစ္ျခားကေလးေတြသာဆို “ငါတို႔နဲ႔မဆိုင္ဘူး” တို႔ ၊ “ငါတို႔နဲ႔အေ၀းႀကီး” တို႔တြက္ၾကမွာပါဘဲ။ ဒါေပမဲ့ ကစယ္(န္)ဒရာေလးကေတာ့ ‘သူတတ္ႏိုင္တဲ့ ဘက္ကတတ္ႏိုင္သေလာက္တာ၀န္ယူမယ္။ ဒီေျဖရွင္းမႈရဲ႕တစ္စိတ္တစ္ေဒသမွာပါ၀င္မယ္’ လို႔ဆံုးျဖတ္ခဲ့ပါတယ္ကြယ္။

သူမဟာသူ႔အတန္းသားေတြကိုရွင္းျပၿပီးစည္း႐ံုးပါေတာ့တယ္။ သူတို႔အတန္းသားတစ္စုက ‘ပတ္၀န္းက်င္ေဒသမွာသဘာ၀ထိမ္းသိမ္းေရး’ ဆိုတဲ့အဖြဲ႔ကေလးတစ္ခုဖြဲ႕ခဲ့ပါတယ္။ (သူတို႔ဒါေတြ စလုပ္ခဲ့တုန္းကသူတို႔ဟာ ၈-၉-၁၀ ႏွစ္အ႐ြယ္ကေလးေတြဘဲရွိပါေသးတယ္)။ သူတို႔ဟာအစည္းအေ၀းထိုင္ၿပီး ‘ဘယ္လိုရလာဒ္ေတြကိုအလိုရွိတယ္’ ဆိုတဲ့မူကိုေရးဆြဲပါေတာ့ တယ္။

ကမၻာႀကီးပူေႏြးမႈေႏွးလာေအာင္ေရနံကေနထုတ္လုပ္တဲ့ေလာင္စာနဲ႔စက္ေတြကိုေမာင္းႏွင္မဲ့အစားဟင္းသီးဟင္း႐ြက္ကေနထုတ္လုပ္တဲ့ေလာင္စာဆီနဲ႔ေမာင္းႏွင္လို႔ရတယ္ဆိုတာသူတို႔သိၿပီးျဖစ္ပါတယ္။ (ဒီကေလးေတြဟာသတင္းစာဖတ္၊ သတင္းၾကည့္ၾက၊ စာအုပ္ေတြဖတ္ၾကတယ္ထင္တယ္ေနာ္။ ေတာ္ေတာ္ဗဟုသုတႂကြယ္ၾကတယ္။ ကမၻာႀကီးမွာဘာေတြျဖစ္ေန တယ္၊ သူတို႔ပတ္၀န္းက်င္မွာဘာေတြျဖစ္ေနတယ္ဆိုတာသိၾကတယ္ကြဲ႕)။

တစ္ေန႔သူတို႔ၿမိဳ႕ကေလးကတကၠသိုလ္ခင္းက်င္းျပသပြဲကိုဒီကေလးေတြသြားၾကည့္ၾကပါတယ္။ အဲဒီမွာ ‘အႂကြင္းအက်န္ဟင္းခ်က္ဆီေဟာင္း’ ေတြကေနဟင္းသီးဟင္း႐ြက္နဲ႔လုပ္ထားတဲ့ဒီဇယ္ဆီ (Biodiesel) ကိုျပန္ေျပာင္းယူလို႔ရတယ္ဆိုတာသူတို႔သိခဲ့ၾကရပါတယ္။ (ဒီေနရာမွာျပပြဲတာ၀န္ခံေတြကိုဒီကေလးေတြကေမးခြန္းေတြအမ်ားႀကီးေမးခဲ့ၾကလိမ့္မယ္လို႔ဦးဦးေတြးမိပါတယ္။ ျပပြဲတာ၀န္ခံေတြကလည္း ‘ေတာ္ေတာ္႐ႈပ္တဲ့ကေလးေတြ’ လို႔သေဘာမထားဘဲေသေသခ်ာခ်ာရွင္းျပမွာဘဲလို႔ဦးဦးလံုး၀ယံုၾကည္တယ္။ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြမွာက “ ကေလးေတြဘဲ” ဆိုၿပီးအၿပီးစလြယ္ေျဖတာမ်ိဳး၊ မေျဖခ်င့္ေျဖခ််င္ေျဖတာမ်ိဳး၊ ကေလးေတြကိုပတ္တာမ်ိဳးေတြမလုပ္ၾကဘူးကြဲ႔။ ကေလးေတြကိုလူႀကီးေတြထက္ေတာင္ပိုေလးစားၾကေသးတယ္။ လူႀကီးတစ္ေယာက္ကေျပာယင္နားမေထာင္ခ်င္ေပမဲ့ကေလးတစ္ေယာက္ကေျပာယင္လူႀကီးေတြကနားေထာင္တယ္တယ္)

အေနာက္ႏုိင္ငံေတြမွာကိုယ္ၿမိဳ႕နယ္အလိုက္တစ္ပတ္တစ္ခါထုတ္တဲ့အခမဲ့သတင္းစာကေလးေတြရွိတယ္ကေလးတို႔ေရ။ အဲဒါကို Local newspaper လို႔ေခၚပါတယ္။ Community Paper လို႔လည္းေခၚပါေသးတယ္။ အဲဒီလိုသြားၾကည့္ၿပီးမၾကာခင္သူတို႔ရဲ႕ေဒသသတင္းစာကေလးမွာသတင္းတစ္ခုဖတ္ရပါတယ္ကြယ္။ အဲဒါက “တစ္ေဒၚလာဟာေျပာင္းလဲမႈကိုျဖစ္ေစပါတယ္” ဆိုတဲ့စည္း႐ံုးလႈံ႕ေဆာ္မႈနဲ႔ၿမိဳ႕နယ္လူထုဆီကတစ္ပတ္တစ္ေဒၚလာအလႉခံျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ (ဒီကေလးမေလးေနတဲ့ၿမိဳ႕ေလးကေသးေသးေလးေနာ္။ ၿမိဳ႕ႀကီးမဟုတ္ဘူး။ ေဒသခံလူေတြကလည္းၿမိဳ႕ႀကီးေတြကလူေတြလိုခ်မ္းသာမယ္မထင္ပါဘူး)။ အဲဒီအလႉခံမႈကဘာအတြက္လဲဆိုယင္လူမႈေရးအဖြဲ႔တစ္ခုကေဆာင္းရာသီမွာအေရးေပၚအေႏြးဓါတ္ေပးႏိုင္ေရးအစီအစဥ္ပါဘဲ။ အေမရိကန္လိုတိုင္းျပည္မွာလည္းဆင္းရဲတဲ့လူေတြ၊ အင္မတန္ေအးတဲ့ေဆာင္းရာသီမွာအိမ္ကိုေႏြးဓါတ္မေပးႏိုင္တဲ့လူေတြရွိေသးတယ္ဆိုတာမေမ့နဲ႔ေနာ္။

အဲဒီအလႉခံစီမံကိန္းကိုျမင္ေတာ့ဒီကေလးေတြကဒီလိုစဥ္းစားမိၾကတယ္ကြဲ႕။ “သူတို႔ဟင္းခ်က္ဆီအေဟာင္းေတြလိုက္အလႉခံမယ္၊ ရလာတဲ့ဆီကို Bio-diesel ျပန္ေျပာင္းမယ္၊ ရလာတဲ့ဆီနဲ႔အိမ္ေတြကိုအေႏြးဓါတ္ေပးႏိုင္မယ္” ေပါ့။

အဲဒီအခ်ိန္ကစၿပီးဒီကေလးေတြဟာကုမၸဏီေတြ၊ ဆီခ်က္စက္႐ံုေတြ၊ ဆီျဖန္႔ျဖဴးေရးကုမၸဏီေတြ၊ အမွန္တစ္ကယ္အကူအညီလိုအပ္ေနတဲ့မိသားစုေတြ ရွာေဖြေရးအသင္းေတြကိုဆက္သြယ္ပါေတာ့တယ္။ ၾကည့္စမ္းပါကြယ္၊ အႀကံေလးတစ္ခုကေနေနာက္အႀကံေတြထပ္ပြါးသြားတာမ်ား၊ သစ္ပင္ ပင္စည္တစ္ခုကေနအကိုင္းေတြဖ်ာထြက္သြားသလိုဘဲေနာ္။

ကမၻာႀကီးပိုပူေႏြးလာတာလူေတြပိုသိလာရေအာင္လက္ကမ္းေၾကာ္ျငာစာ ၆၃၀၀ ၊ မီးဖိုေခ်ာင္သံုး (ေရခဲေသတၱာမွာ ကပ္တဲ့) ျပကၡဒိန္ ၄၅၀၀ ကမ္းခဲ့ ၾကပါတယ္။ သူတို႔လႈံ႕ေဆာ္မႈကိုလူေတြသိဘို႔ COX မီဒီယာ (ေရဒီယို၊ TV) ကေနအသံလႊင့္ရွင္းျပခဲ့ပါတယ္။ ၿမိဳ႕နယ္လူထုကဟင္းခ်က္ဆီအေဟာင္းေတြလာေရာက္စြန္႔ပစ္ဘို႔ဆီေဟာင္းအလႉခံရာေနရာေတြျပဳလုပ္ေပးဘို႔ၿမိဳ႕နယ္ေကာင္စီကိုမဲဆြယ္စည္း႐ံုးခဲ့ၾကပါတယ္ကြယ္။ ဒီလိုဆီေဟာင္းလက္ခံရာဌာနေပါင္း ၁၀ ခုဖြင့္လွစ္ႏိုင္ခဲ့ၾကပါတယ္။ စားေသာက္ဆိုင္ေတြကိုသြားဲၿပီးဆီအေဟာင္းေတြကိုသူတို႔ကိုလႉဘို႔ဒီခေလးေတြကအလႉခံခဲ့ၾကပါတယ္။

အဲဒီမွာတင္မရပ္ခဲ့ပါဘူးကြယ္။ စီးပြါးေရးလုပ္ငန္းမွန္သမွ်ကစားသံုးဆီအေဟာင္းေတြကိုဒီျပန္လည္ျပဳျပင္ေရး (Recycle Depot) ေတြမွာဘဲစြန္႔ပစ္ရမယ္ဆိုတဲ့ဥပေဒကို 2012 January လမွာအတည္ျပဳျပဌာန္းႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ သူတို႔ရဲ႕စီမံကိန္းဟာႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္အက်ိဳးရွိတဲ့အေနအထား (win-win situation) ပါဘဲ။

သူတို႔ဟာတန္ဘိုးေငြ ေဒၚလာ ၈၁ဝဝဝ ရွိတဲ့ Bio-diesel ဆီဂါလံေပါင္း ၂၁ဝဝဝ ကိုကူညီကယ္ဆယ္ေရးအဖြဲ႔ ၆ ခုမွတစ္ ဆင့္မိသားစု ၂၁ဝ ကို ပို႔ေပးႏိုင္ခဲ့ၿပီးေဆာင္းရာသီမွာေႏြးေထြးစြာားႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။

ကစယ္(န္)ဒရာကသူမအေၾကာင္းျပန္ေရးျပခဲ့တဲ့စာမွာဒီလိုေရးျပခဲ့ပါတယ္။

“သဘာဝပတ္၀န္းက်င္အေပၚထားရွိတဲ့ကၽြန္မရဲ႕ျမတ္ႏိုးမႈကခရီးေဝးသြား ႏိုင္ခဲ့တယ္ဆိုတာကၽြန္မရဲ႕ေအာင္ျမင္မႈပံုျပင္ကသက္ေသျပေနပါတယ္။ လူငယ္ေတြဟာျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈျပဳလုပ္သူဆိုတာကိုကၽြန္မတစ္ကယ္ဘဲယံုၾကည္ပါတယ္။ ကၽြန္မရဲ႕စီမံကိန္းကိုကၽြန္မ ၅ တန္းမွာစလုပ္ခဲ့ပါတယ္။ သင္တို႔ရဲ႕ျပင္းျပစြာျမတ္ႏိုးတဲ့အရာ ၊ သင္တို႔ကိုစိတ္လႈပ္ရွားေစတဲ့အရာ၊ သင္တို႔ကိုစိတ္ဓါတ္တက္ႂကြေစတဲ့အရာေတြကဘာေတြလဲဆိုတာရွာေဖြဘို႔၊ သက္ေသျပဘို႔ကၽြန္မဖိတ္ေခၚပါတယ္။ ထြက္ၿပီးေတာ့သာလုပ္ပါ။ သင့္စြမ္းအင္ကိုေကာင္းတဲ့ဘက္မွာအသံုးျပဳပါ။ တစ္ေန႔မွာသင္ဟာကမၻာႀကီးကိုေျပာင္းလဲမပစ္ႏိုင္ဘူးလို႔ဘယ္သူသိမွာလဲ” …. တဲ့။

ကေလးတို႔လုပ္ႏိုင္တာေတြအမ်ားႀကီးရွိပါတယ္ကြယ္။ ပတ္၀န္းက်င္ကိုျပင္ဘို႔ကိုယ္ကအရင္စျပင္ရပါတယ္။ ႀကီးႀကီးမားမားမစခင္အေသးကစၿပီး ျပင္ရပါတယ္။ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုေလွ်ာ့မတြက္ပါနဲ႔။ အခုမျဖစ္ေသးယင္ေနာင္ျဖစ္ရမယ္လို႔တြက္ပါ။ စာေပဗဟုသုတႂကြယ္၀ဘို႔လိုပါတယ္။ ဒီပံုျပင္မွာကေလးေတြဟာတစ္ဦးထည္းလုပ္ခဲ့တာမဟုတ္ဘဲစုေပါင္းလုပ္ခဲ့လို႔ေအာင္ျမင္ခဲ့ပါတယ္။ ‘အမ်ားစု’ ရဲ႕အင္အားကိုေလွ်ာ့မတြက္ပါနဲ႔ကေလးတို႔ေရ။

ကေလးတို႔မိခင္ကမၻာေျမႀကီးကိုျပန္လည္ၾကည့္႐ႈေစာင့္ေရွာက္ႏိုင္တဲ့မိေကာင္းဖခင္သားသမီးေလးမ်ားျဖစ္ၾကပါေစ။