ဗီတာမင္-A ကိုစိုးရိမ္ေနေသာ မိခင္မ်ားသို႔

ဗီတာမင္-A ကိုစိုးရိမ္ေနေသာ မိခင္မ်ားသို႔
————————–———
နာဂစ္မုန္တိုင္းတိုက္ၿပီး ေနာက္ ေရလမ္းျဖင့္သာသြား၍ရေသာ ေဝးလံသီေခါင္သည့္ ျမစ္ဝကၽြန္းေပၚေဒသရွိ ႐ြာေလးတစ္႐ြာသို႔ ေဆးကုဖို႔ ေရာက္ခဲ့သည္။ အမ်ိဳးသမီးတေယာက္ ၄-နွစ္အ႐ြယ္ကေလးငယ္ေလးတဦးကိုလာျပ၏။ လာျပသည့္အေၾကာင္းအရာက အေရျပား ေရာဂါေလး တစ္ခုျဖစ္သည္။ ကေလးကိုၾကည့္ေတာ့ အာဟာရ ခ်ိဳ႕တဲ့ေနေသာ လကၡဏာေလးေတြ ေတြ႕ရသည္။ စကားေျပာရင္းနွင့္ ေနာက္ထပ္သိလာရတာက ဒီကေလးက ညဘက္ဆိုရင္ မ်က္စိမျမင္ေတာ့ဘူးတဲ့။ အားလုံးက ပေရာဂ ဆိုၿပီးယူစထား၍ ဆရာဝန္နွင့္လည္းမေဆြးေႏြးၾက။ ေဆြးေႏြးဖို႔ဆရာဝန္ကလည္း အနားမွာမရွိ။ ယခုေရာက္လာေသာဆရာဝန္ကိုလည္း အဲဒီအေၾကာင္း မေဆြးေႏြးပဲ အေရျပားအနာေလးအေၾကာင္း လာေဆြးေႏြးသည္။ ေခါင္းကိုနံရံနွင့္ ေျပးေဆာင့္ခ်င္သြားသည္။ ဒီကေလးမွာ ဗီတာမင္-A အရမ္းခ်ိဳ႕တဲ့ၿပီး ညဘက္ မ်က္စိမျမင္ ျဖစ္ေနတာပါ။

ဗီတာမင္-A ခ်ိဳ႕တဲ့ေသာ လကၡဏာမ်ား
————————–——
-မ်က္လုံး၌ အရည္ခန္းေျခာက္ျခင္း
-အေရျပား ေျခာက္ေသြ႕ျခင္း। ၾကာဆူးမ်ားေပါက္ျခင္း
-ေရာဂါပိုး ခဏခဏ ဝင္ျခင္း( အသက္ရွဴလမ္းေၾကာင္းပိုး। ဝမ္းေရာဂါပိုး। အေရျပားပိုး। ဆီးပိုးစသျဖင့္)
-ညဘက္မ်က္စိ မျမင္ေတာ့ ျခင္း
-ႀကီးထြားမွုေနွးျခင္း

ဘာလို႔ခ်ိဳ႕တဲ့တာလဲ
—————–
-ကြ်န္ေတာ္တို႔ ဖြံ့ၿဖိဳးဆဲ နိုင္ငံေတြရဲ့ ျပႆနာပါ။ မစားနိုင္လို႔। မစားၾကလို႔ အဓိကျဖစ္၏။ ဟာဆရာကလည္း। ဒါျမန္မာနိုင္ငံပါ။ ထမင္းငတ္တဲ့လူ မရွိပါဘူး။ ဟုတ္မွာပါ။ ျပႆနာက ထမင္းႀကီးပဲ ေကြ်းေနလို႔ ျဖစ္ပါသည္။ ထမင္းမွာ ဗီတာမင္-A မပါဝင္ပါ။
ေမေမေတြ အေမးမ်ားတာကလည္း “ကြ်န္မကေလး ထမင္းမစားဘူး। ထမင္းစားေအာင္ ဘာအားေဆးတိုက္ရမလဲ”। “ထမင္းလည္း အရမ္းစားတယ္ဆရာ। ဒါေပမယ့္ မဖြံ႔ဘူး”। ” ဒီေကာင္ ထမင္းေကာင္းေကာင္းစားၿပီ। အခုမွပဲ စိတ္ခ်မ္းသာေတာ့တယ္”। အားလုံးက ထမင္းမွထမင္း ျဖစ္ေနၾကသည္။

– ေနာက္တစ္ခုက အသားကို ပံုမွန္မစားနိုင္ ၾကျခင္းျဖစ္သည္။ ျမန္မာနိုင္ငံလို႔ လာမျငင္းပါနွင့္။ ေဆး႐ုံမွာ အသားဓာတ္ခ်ိဳ႕တဲ့ၿပီး ေဆးရံုတင္ထားရေသာ ကေလးေတြရွိသည္။ ဖြံ့ၿဖိဳးၿပီးနိုင္ငံမွာ မၾကားဖူးေသာ ေရာဂါျဖစ္သည္။ ဗီတာမင္-A ေတာ့ စားပါရဲ့။ ဗီတာမင္-A ကို ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာ သိမ္းဖို႔। သယ္ယူပို႔ေဆာင္ဖို႔ အသားဓာတ္လိုသည္။

UNICEF နွင့္ က်န္းမာေရးဝန္ႀကီး႒ာန၏ ဗီတာမင္-A တိုက္ေကၽြးေရး အစီအစဥ္
————————–——————–
-၁-သိန္းအား( 100000 IU ) အျပာေရာင္ကို ၆လ မွ ၁ နွစ္ အထိ ကေလးကို ၁-ႀကိမ္တိုက္ေကၽြးသည္။ မ်ားေလေကာင္းေလဆိုၿပီး ၆-လ အတြင္း ေနာက္တႀကိမ္တိုက္ျခင္းမလုပ္ပါနွင့္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုတာ ေအာက္မွာဆက္ေျပာမည္။

-၂-သိန္းအား( 200000 IU ) အနီေရာင္ကို ၁-၅ နွစ္ကေလးမ်ားကို ၆-လ တႀကိမ္တိုက္ေကၽြးသည္။ အထက္ကေျပာသလို ၆-လအတြင္း ၁-ႀကိမ္ထက္ပိုၿပီး မတိုက္ပါနွင့္။

ဗီတာမင္-A ကို ဘယ္အစားအစာ ကရပါသလဲ
————————–————
ဗီတာမင္-A ကိုဘယ္အစားအစာကရလည္း မေဆြးေႏြးခင္ ဗီတာမင္- A အမ်ိဳးအစား ၂-မ်ိဳးကို အၾကမ္းဖ်င္းသိသင့္သည္။ တစ္မ်ိဳးက ကုန္ၾကမ္းဗီတာမင္-A (ကရိုတင္း/carotene) ျဖစ္၍ ေနာက္တစ္မ်ိဳးကေတာ့ ကုန္ေခ်ာဗီတာမင္-A(retinol) ျဖစ္သည္။ ကုန္ၾကမ္းဗီတာမင္-A က ခႏၶာကိုယ္ထဲေရာက္သြားရင္ ကိုယ္တြင္းရွိစက္ရံုမ်ားက လိုအပ္ခ်က္ေပၚမူတည္၍ ကုန္ေခ်ာ-A သို႔ ေျပာင္းေပးသည္။ မလိုအပ္ပါက မေျပာင္းေတာ့ပါ။ ကုန္ေခ်ာ-A ကေတာ့ စားလိုက္လွ်င္ စက္ရံုမ်ားအတြက္ေတာ့ အနားရသြား၏။ ေျပာင္းေပးစရာမွ မလိုေတာ့တာကိုး။
ျပႆနာက ကုန္ေခ်ာေတြ အရမ္းမ်ားမ်ားစားမိလိုက္လွ်င္ လိုအပ္တာထက္ ပိုသြားနိုင္သည္။ တျခား ဗီတာမင္ေတြက ပိုသြားရင္ ျပႆနာ မရွိေပမဲ့ ဗီတာမင္ A တို႔ D တို႔ကအနည္းငယ္ ျပႆနာ ရွိနိုင္သည္။ အရမ္းေတာ့ရွားပါသည္။ ကြ်န္ေတာ္လည္း မေတြ႕ဖူးပါ။ ျမန္မာျပည္မွာ A နွင့္ D ခ်ိဳ႕တဲ့တာ သိန္းနွင့္ခ်ီနိုင္ရွိပါသည္

ကုန္ၾကမ္းဗီတာမင္ -A ရနိုင္ေသာ အစားအစာ အရင္းအျမစ္မ်ားသည္ အၾကမ္းအားျဖင့္ အပင္နွင့္ပတ္သက္ေသာ ပစၥည္းမ်ားဟုမွတ္ယူနိုင္သည္။ ဥပမာ- ကန္းစြန္းဥ। အဝါေရာင္ လိေမၼာ္ေရာင္သစ္သီးဝလံမ်ားနွင့္ အေရာင္ရင့္ေသာဟင္းသီးဟင္းရြက္မ်ား။ ကေလးမ်ားကိုေန႔တိုင္းေကြ်း। မ်ားမ်ားေကြ်းသင့္သည္။

ကုန္ေခ်ာဗီတာမင္-A ရနိုင္ေသာ အစားအစာ အရင္းအျမစ္မ်ား သည္ တိရိစၦာန္ နွင့္ပတ္သက္ေသာ ပစၥည္းမ်ားဟု မွတ္ယူနိုင္သည္။ ျကက္।ဆိတ္।အမဲ।ဝက္တို႔၏ အသဲ। ၾကက္ဥ। နို႔နွင့္ နို႔ထြက္ ပစၥည္းမ်ား। ၆-လ တႀကိမ္တိုက္ေသာ ဗီတာမင္-A ေဆးလံုးမ်ား। ဗီတာမင္-A ပါေသာ ကေလးအားေဆးမ်ားျဖစ္၏။
#################################
ေမး/ေျဖ

ကေလးကို ဗီတာမင္- A ေဆးလံုးတိုက္ထားတယ္। ဗီတာမင္-A ပါတဲ့အားေဆးေတြထပ္တိုက္လို႔ရလား?
————————–——————–
– ဗီတာမင္-A ေဆးလံုးက ၆-လစာအတြက္ ဖူလုံတာမို႔ တိုက္ခ်င္လွ်င္ ဗီတာမင္-A မပါေသာ အားေဆးကိုတိုက္ပါ။ သို႔မဟုတ္ ဗီတာမင္-A အနည္းငယ္သာပါေသာ အားေဆး( ဥပမာ- 100IU to 200IU/ 30-60mcg ) ကို ကေလးအသက္ ၂နွစ္္မွစတိုက္ပါ။ တစ္ခ်ိဳ႕ဝါးစား၍ရေသာ ကေလးအားေဆးမ်ားတြင္ ဗီတာမင္-A 1000IU (300mcg ) ေလာက္ထည့္ထားေသာ ေဆးမ်ားလည္းရွိသည္။ ကေလးက တေန႔ကို ၂-၃လံုး ဝါးစားေနၿပီး ၆-လ တႀကိမ္ တိုက္ေကၽြးသည့္ ဗီတာမင္-A ေဆးလံုးလည္းေသာက္ထားလွ်င္ ဗီတာမင္-A မ်ားသြားသည့္ အႏၱရာယ္ ရွိနိုင္ပါသည္။

ကြ်န္မကေလးကို ဘာအားေဆးတိုက္ရမလည္း
————————–————-
ကေလးက သစ္သီးဝလံနွင့္ဟင္းသီးဟင္း႐ြက္မ်ား। နို႔နွင့္နို႔ထြက္ ပစၥည္းမ်ား। သားငါး အစံုစားလွ်င္ ဘာအားေဆးမွတိုက္စရာမလိုပါ။ ပိုက္ဆံကုန္ပါသည္။

ကြ်န္မကေလးကို အစာစားေအာင္ ဘာအားေဆးတိုက္ရမလည္း
————————–——————–
အစာစားေအာင္ တိုက္သည့္အားေဆး မရွိပါ။ lysine ဓာတ္ကလည္း အစာစားျခင္းကို အားေပးသည္ဟူ၍ ေကာက္ခ်က္ခ်၍ မရပါ။ အစားဂ်ီးမ်ားေသာကေလးကို အားေဆးတိုက္နိုင္ပါသည္။
တိုက္သည့္ ရည္ရြယ္ခ်က္က အစားဂ်ီးမ်ားသည့္အတြက္ ဗီတာမင္ နွင့္ သတၱဳဓာတ္မ်ား မေလ်ာ့သြားေစရန္ ျဖည့္စြက္သည့္ အေနျဖင့္ တိုက္ေပးျခင္းျဖစ္သည္။

အားေဆးေသာက္ၿပီး ဘာလို႔ ဆီးေတြဝါတာလည္း
————————–—————
ဗီတာမင္ B2 ေၾကာင့္ပါ။ ပိုသြားေတာ့ ဆီးထဲပါလာတာေပါ့။

နိဂုံး
– ဗီတာမင္- A ခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္းမွ ကာကြယ္ရန္ သင့္ကေလးငယ္ကို က်န္းမာေရးဝန္ႀကီးဌာန၏ ၆-လ တႀကိမ္ ဗီတာမင္-A တိုက္ေကၽြးေရး အစီအစဥ္တြင္ ပါဝင္ေပးပါ။
-အခ်က္အလက္အခ်ိဳ႕ကို ရွာေဖြေပးေသာ ကေလးအထူးကု ေဒါက္တာ ေအးမူစံ အားေက်းဇူးတင္ပါသည္။

ေမတၱာျဖင့္
စိုးမိုးေက်ာ္( Child Health Myanmar Page)

Ref :
Filteau S M and Tomkins A M .Vitamin A supplementation in developing countries .BMJ 1995;72:106-109.
MSD Manual Professional Version on Vitamin A
WHO : Adverse events following administration of Vitamin A supplements
Mayo Clinic factsheet on Retinol

Photo